2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Granica

2l.pl / Losy Jasi Gołąbskiej (z domu Borbockiej)

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Jasia Gołąbska, bohaterka powieści Zofii Nałkowskiej „Granica”, urodziła się i wychowała na wsi. Pochodziła z biednej rodziny. Chorujący na serce ojciec był ogrodnikiem w pałacu w Chązebnej u hrabiostwa Tczewskich, a matka zajmowała się domem. Jasia miała jedynego brata Franciszka, którego ojciec posłał do miasta, do szkoły zawodowej, aby wyuczył się fachu ślusarza oraz jedną przyjaciółkę - Justynę Bogutównę, mieszkającą u jej rodziców przez jakiś czas.

Bohaterka, mająca drobniutką i kruchą budowę ciała i wyglądająca przez to na delikatną i malutką, zawsze cicha i nieśmiała, wyszła za mąż jako bardzo młoda dziewczyna. Przeniosła się z mężem do miasta i zamieszkała w kamienicy u pani Kolichowskiej. Mieszkanie było przerobione ze strychu, składało się z maleńkiego pokoiku z ciemną kuchnią. Zaledwie miesiąc po wprowadzeniu na świat przyszło jej pierwsze dziecko.


Mąż Jasi na początku pracował jako kancelista w prywatnym biurze przewozowym, ale szybko został zwolniony. W domu zaczęła się bieda, nie było pieniędzy na jedzenie czy czynsz, a Jasia rodziła kolejne dzieci, które były słabowite i chorowały. Mąż nie mógł znaleźć żadnej pracy, ponieważ miał przestrzelone płuco pod Radzyminem, co czyniło go niezdolnym do rządowej posady. Jako że nikt nie chciał go zatrudnić w biurze, a do pracy fizycznej się nie nadawał, rodzina Gołąbskich przeżywała naprawdę ciężkie dni.

W kolejnych latach bohaterkę dotykały kolejne tragedie. Jej ojciec umarł na serce, musiała zapewnić mieszkanie i opiekę swojej matce. Jedyną osobą, na którą mogła liczyć był jej brat Franek. Pracował w hucie Hettnera, pomieszkiwał trochę u siostry, pomagał jej jak tylko mógł.




W tym czasie Gołąbski zaczął pić, robić awantury w domu, zadał się z szajką złodziei i bandytów, kradł, oszukiwał ludzi, aż pewnego dnia zniknął i więcej się nie pokazał. Do Jasi doszły plotki, że siedzi w więzieniu. Gdy wybrała się na policję, dowiedziała się , że nie było go w areszcie. Wtedy zrozumiała, że po prostu od niej uciekł. Więcej go nie widziała.

Musiała radzić sobie sama. A nie miała łatwego początku po zostaniu słomianą wdową. Pani Kolichowska chciała ją eksmitować wraz z dziećmi za niepłacenie czynszu, ale z uwagi na to, że Jasia była chora po kolejnym porodzie i nie miała gdzie się podziać - pozwoliła jej przenieść się do kąta w piwnicy, oddzielonego przepierzeniem z desek od reszty komórki.

Nowe mieszkanie Jasi znajdowało się na końcu korytarza piwnic, szło się do niego na zgiętych nogach ciemnym korytarzem biegnącym pod kamienicą. Miało maleńką powierzchnię. Stało w nim tylko jedno łóżko, żelazny piecyk do gotowania, z którego leciały sadze i ciągle się dymiło, jeden kubeł z czystą wodą, drugi na pomyje oraz malutkie krzesło. Na ścianie wisiało ubranie, lampa naftowa, która musiała się palić cały dzień. Miejsce pod sufitem było oświetlone jednym maleńkim okienkiem z prętami, pod którym stało kilka garnków i naczynia. Na nic więcej nie było miejsca. W pomieszczeniu była wilgoć, panowała ciemność, śmierdziało stęchlizną. W takich warunkach mieszkała rodzina Jasi Gołąbskiej.




Bohaterce ciężko było powiązać koniec z końcem, tym bardzie że straciła chęć życia. Dostawała na wszystkie dzieci oraz matkę i siebie z miejskiego komitetu tylko dwa obiady, które były ich jedynym posiłkiem na cały dzień.. Nikt nie chciał jej dać pracy ze względu na zły stan zdrowia. Nie mając już sił, całymi godzinami siedziała na stercie gałęzi z małym synkiem, by potem wyprowadzić na podwórko ślepnącą córkę. Jakby tego było mało, jej matka zachorowała na raka, leżała cały czas w łóżku, na którym też całe dnie musiały siedzieć dzieci z uwagi na brak powierzchni podłogowej w mieszkaniu…

Każdego wieczoru Jasia kładła się z pociechami na łóżku przy matce i wszyscy razem zasypiali. Gdy Franek został zwolniony z huty, także on zamieszkał u siostry. Jako że nie było dla niego miejsca na łóżku, sypiał więc pod nim, na gołej podłodze.




W takim otoczeniu zmarły kolejno wszystkie dzieci Gołąbskiej. Całą czwórkę zabrała gruźlica połączona z niedożywieniem i niekorzystnymi warunkami mieszkaniowymi. W międzyczasie Jasia straciła także matkę. Patrząc na wszechobecną śmierć, wydawała się akceptować los i dostrzegać w tym mądrość, Opatrzność Boga, mówiła:

„- Szczęśliwa jestem, że mi te dzieci umierają (…) Pan Bóg wie, co robi. Jak ja bym sobie dzisiaj z czworgiem radę dała”.

Po śmierci ostatniego dziecka, małej Jadwisi, Gołąbska również zachorowała na gruźlicę. Zaczęło ją boleć w piersiach, kaszlała, zlana potem leżała całe dnie w łóżku. Z początku jeszcze miała siłę, więc wstawała, paliła w piecyku, aby wysuszyć mokrą koszulę, robiła herbatę, ale z czasem już wcale nie podnosiła się z posłania. Umarła w południe, przedwcześnie zestarzała (zaczęła tracić zęby w wieku dwudziestu lat) i zniszczona zmartwieniami, nikogo przy niej nie było. Dopiero wieczorem niespodziewanie przyszła Justyna Bogutówna, która potem wyrzucała sobie, że nie zdążyła się nawet pożegnać z przyjaciółką, która przygarnęła ją, gdy nie miała gdzie się podziać.

Dzieje Jasi Gołąbskiej pokazują w powieści Nałkowskiej warunki życia biedoty, która w poszukiwaniu lepszego życia opuszczała wieś i przeprowadzała się do miast. Metropolie nie realizowały ich marzeń o dostatniej egzystencji. Likwidowanie zakładów pracy, a co za tym idzie przeprowadzki z małych suteren do ciasnych i wilgotnych piwnic sprzyjały rozwojowi gruźlicy, która zabierała dziesiątki dzieci.

Opisując tragiczny los rodziny Jasi Gołąbskiej, który można porównać do życia szczura mieszkającego pod podłogą, aby uchronić się przed głodową śmiercią na ulicy, Zofia Nałkowska dotknęła w powieści ważnego problemu społecznego - braku pracy i biedy mieszkańców wsi, przybywających masowo do miast w poszukiwaniu szansy na godne życie.



  Dowiedz się więcej
Zofia Nałkowska - notatka szkolna
Okoliczności powstania „Granicy”
Główni bohaterowie „Granicy”
Czas akcji „Granicy”
Miejsce akcji „Granicy”
Inwersja czasowa w „Granicy” Nałkowskiej
Narracja i kompozycja „Granicy”
Znaczenie tytułu „Granicy”
Wartości artystyczne „Granicy” Nałkowskiej
„Granica” jako przykład powieści psychologicznej
Nowatorstwo powieści „Granica”
Losy Jasi Gołąbskiej (z domu Borbockiej)
Charakterystyka kamienicy Cecylii Kolichowskiej
Symbolika kamienicy Cecylii Kolichowskiej
Obraz społeczeństwa w „Granicy”
Charakterystyka rodziców Zenona Ziembiewicza
Charakterystyka Cecylii Kolichowskiej
Najważniejsze cytaty z „Granicy”
Bibliografia do „Granicy”
Moja ocena Zenona Ziembiewicza
Ocena moralna Zenona Ziembiewicza
Oskarżenie Zenona Ziembiewicza
Obrona Zenona Ziembiewicza
„Jesteśmy tacy, jakimi nas widzą inni, czy też tacy, za jakich sami się uważamy?” – rozprawka
„Człowiek ma w życiu dwa wyjścia: kształtować rzeczywistość lub poddać się jej”. Rozważ myśl na przykładzie „Granicy”
Wolność człowieka w kontekście „Granicy” Nałkowskiej
Jaki jest człowiek według „Granicy” Nałkowskiej?
Filozofia w „Granicy”
Determinacja biologiczna w „Granicy”
Sposób kreowania bohaterów w „Granicy”
Granica filozoficzna w „Granicy”
Granica psychologiczna w „Granicy”
Granica społeczna w utworze
Granica obyczajowa w utworze
Granica moralna w utworze
Symbole w „Granicy”
Motyw konfliktu pokoleń w „Granicy”
Motyw zbrodni w „Granicy”
Motyw konfliktu wewnętrznego w „Granicy”
Motyw przemiany wewnętrznej w „Granicy”
Motyw syna w „Granicy”
Motyw śmierci w „Granicy”
Motyw cierpienia w „Granicy”
Motyw żony w „Granicy”
Motyw męża w „Granicy”
Motyw kalectwa w „Granicy”
Motyw choroby w „Granicy”
Motyw dworku szlacheckiego w „Granicy”
Motyw dojrzewania w „Granicy”
Motyw szaleństwa w „Granicy”
Motyw matki w „Granicy”
Motyw władzy w „Granicy”
Motyw zdrady w „Granicy”
Motyw samobójstwa w „Granicy”
Motyw kariery w „Granicy”
Motyw księdza w „Granicy”
Motyw mieszczaństwa w „Granicy”
Motyw miłości w „Granicy”
Motyw domu (kamienicy) w „Granicy”
Motyw starości w „Granicy”
Motyw małżeństwa w „Granicy”
Obraz mieszczaństwa w „Granicy”
Charakterystyka szlachty w „Granicy”
Konflikt pokoleń w „Granicy”
Romans Zenona Ziembiewicza z Justyną
Charakterystyka Justyny Bogutówny
Miłość Zenona Ziembiewicza i Elżbiety Bieckiej
Charakterystyka Elżbiety Bieckiej
Portrety kobiece w „Granicy”
Plan wydarzeń „Granicy”
Kariera Zenona Ziembiewicza
Charakterystyka Zenona Ziembiewicza
Przemiana wewnętrzna Zenona Ziembiewicza
Dzieciństwo i młodość Zenona Ziembiewicza
Losy Cecylii Kolichowskiej
Granica streszczenie
„Granica” - wprowadzenie