2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Granica

2l.pl / Motyw matki w „Granicy”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

W „Granicy” Zofia Nałkowska stworzyła wiele portretów matek.

Przykładem matki kochającej swoje dziecko miłością bezwarunkową jest Żancia Ziembiewiczowa. Darzyła Zenona typowym matczynym uczuciem: otaczając opieką od małego, dopingując w zdobywaniu wiedzy, ciesząc się z najmniejszych sukcesów, akceptując wybrankę jego serca i pomagając w opiece nad wnukiem. Bohaterka zawsze potrafiła usprawiedliwić nawet najgorszą decyzję jedynaka, traktując go niczym swoistego idola.


Podobny typ macierzyństwa cechuje jej synową Elę, która – mimo iż nie dane jej było wychować małego Waleriana na dorosłego tężyznę, pokazała się jako matka kochająca i traktująca dziecko jak największe szczęście, dowód miłości do męża (niestety, po śmierci Zenona zostawia synka pod opieką teściowej i, podobnie jak jej matka kiedyś - wyjeżdża za granicę).

Reprezentantką matki kochającej, lecz cierpiącej z powodu wywołanej przez swoją nieprzemyślaną decyzję rozłąki z synem, jest z kolei Cecylia Kolichowska. Gdy jej syn był małym chłopcem, z uwagi na jego słaby stan zdrowia wywiozła go do kliniki w Szwajcarii. Pragnąc zapewnić osieroconemu przez ojca chłopcu stabilną przyszłość, nie posłuchała jego rady i wyszła ponownie za mąż za człowieka, którego nienawidził. Wtedy Karol zerwał z nią wszelkie kontakty. Nie wybaczył jej, że poświęciła jego uczucie dla miłości Kolichowskiego. Przez te wszystkie lata Cecylia, borykająca się z wyrzutami sumienia i problemami ze zdrowiem, oczekiwała na jego powrót z zagranicy. Aby choć trochę uśmierzyć swój ból, przelała matczyne uczucie na pozostającą pod jej opieką bratanicę Elżbietę. Ukojenie jej żalu z powodu straconych lat przyszło pod koniec życia, gdy pojednała się z synem.




Równie kontrowersyjnym typem matki jest Romana Niewieska – matka Elżbiety, którą oddała na wychowanie siostrze męża po śmierci Bieckiego. Po pozbyciu się balastu wyjechała za granicę, nie wykazując zainteresowania córką przez długie lata. W tym czasie miała mnóstwo bogatych kochanków i romansów, aż w końcu została żoną ministra Niewieskiego. Żyła w luksusach, mieszkała w najlepszych apartamentach hotelowych, willach. Jej całe życie upływało na rautach, balach, przyjęciach, kolacjach czy spektaklach teatralnych. Znała ludzi z najwyższych sfer, ubierała się w najdroższych magazynach mody, miała mnóstwo futer i biżuterii. Nie znalazła miejsca dla jedynej córki w tym bogatym życiu. Wolała wydawać cudze pieniądze i dbać tylko o siebie i swoje zachcianki.

Kolejnym typem matki, pokazanym w „Granicy”, jest Jasia Gołąbska – kobieta uboga i pokrzywdzona przez los. Obserwując śmierć z biedy i niedożywienia każdego z czworga dzieci, była już tak wyniszczona problemami z jedzeniem, mieszkaniem, chorobami i świadomością, że nie może nic zrobić, by je ratować, wydawała się akceptować los i dostrzegać w tym mądrość Boga:




„- Szczęśliwa jestem, że mi te dzieci umierają (…) Pan Bóg wie, co robi. Jak ja bym sobie dzisiaj z czworgiem radę dała”.

Matką borykającą się z trudami dnia powszedniego była także Karolina Bogutowa - wdowa, służąca i kucharka, kobieta biedna, uczciwa i religijna, która w wieku czterdziestu lat zaszła w nieślubną ciążę. Decydując się na urodzenie Justyny, bohaterka przyjęła na swoje barki piętno kobiety rozwiązłej i złej. Mimo iż gotowała wyszukane potrawy, jedzenie układała na półmiskach pięknie i malowniczo, została zwolniona z pracy i potępiona przez „elitę” miasteczka.

Samotną matką, jakże jednak inną od pokornej i skromnej Bogutowej, jest w powieści także Władysława Niska – samotna matka, która, nie mogąc znaleźć pracy, co jakiś czas oddaje swojego synka Zbysia do Opieki. Gdy udaje jej się znaleźć posadę, wówczas - często awanturując się i grożąc, zabiera malca z zakładu do domu pracodawców. W tych poczynaniach towarzyszy jej nadzieja, że któregoś dnia stworzy bezpieczny dom dla ukochanego dziecka, który jest dla niej całym światem.

Jak widać z powyższej analizy, w powieści mnogość typów matek równa się wielości ich w „normalnym” życiu. Nałkowska miała odwagę napisać o „szczęściu” ze śmierci dziecka, którego i tak nie mogłoby się wykarmić czy wyborze miłości do mężczyzny (Cecylia) lub bogatego życia (Romana), zamiast skupieniu się na wychowaniu potomstwa.



  Dowiedz się więcej
Zofia Nałkowska - notatka szkolna
Okoliczności powstania „Granicy”
Główni bohaterowie „Granicy”
Czas akcji „Granicy”
Miejsce akcji „Granicy”
Inwersja czasowa w „Granicy” Nałkowskiej
Narracja i kompozycja „Granicy”
Znaczenie tytułu „Granicy”
Wartości artystyczne „Granicy” Nałkowskiej
„Granica” jako przykład powieści psychologicznej
Nowatorstwo powieści „Granica”
Losy Jasi Gołąbskiej (z domu Borbockiej)
Charakterystyka kamienicy Cecylii Kolichowskiej
Symbolika kamienicy Cecylii Kolichowskiej
Obraz społeczeństwa w „Granicy”
Charakterystyka rodziców Zenona Ziembiewicza
Charakterystyka Cecylii Kolichowskiej
Najważniejsze cytaty z „Granicy”
Bibliografia do „Granicy”
Moja ocena Zenona Ziembiewicza
Ocena moralna Zenona Ziembiewicza
Oskarżenie Zenona Ziembiewicza
Obrona Zenona Ziembiewicza
„Jesteśmy tacy, jakimi nas widzą inni, czy też tacy, za jakich sami się uważamy?” – rozprawka
„Człowiek ma w życiu dwa wyjścia: kształtować rzeczywistość lub poddać się jej”. Rozważ myśl na przykładzie „Granicy”
Wolność człowieka w kontekście „Granicy” Nałkowskiej
Jaki jest człowiek według „Granicy” Nałkowskiej?
Filozofia w „Granicy”
Determinacja biologiczna w „Granicy”
Sposób kreowania bohaterów w „Granicy”
Granica filozoficzna w „Granicy”
Granica psychologiczna w „Granicy”
Granica społeczna w utworze
Granica obyczajowa w utworze
Granica moralna w utworze
Symbole w „Granicy”
Motyw konfliktu pokoleń w „Granicy”
Motyw zbrodni w „Granicy”
Motyw konfliktu wewnętrznego w „Granicy”
Motyw przemiany wewnętrznej w „Granicy”
Motyw syna w „Granicy”
Motyw śmierci w „Granicy”
Motyw cierpienia w „Granicy”
Motyw żony w „Granicy”
Motyw męża w „Granicy”
Motyw kalectwa w „Granicy”
Motyw choroby w „Granicy”
Motyw dworku szlacheckiego w „Granicy”
Motyw dojrzewania w „Granicy”
Motyw szaleństwa w „Granicy”
Motyw matki w „Granicy”
Motyw władzy w „Granicy”
Motyw zdrady w „Granicy”
Motyw samobójstwa w „Granicy”
Motyw kariery w „Granicy”
Motyw księdza w „Granicy”
Motyw mieszczaństwa w „Granicy”
Motyw miłości w „Granicy”
Motyw domu (kamienicy) w „Granicy”
Motyw starości w „Granicy”
Motyw małżeństwa w „Granicy”
Obraz mieszczaństwa w „Granicy”
Charakterystyka szlachty w „Granicy”
Konflikt pokoleń w „Granicy”
Romans Zenona Ziembiewicza z Justyną
Charakterystyka Justyny Bogutówny
Miłość Zenona Ziembiewicza i Elżbiety Bieckiej
Charakterystyka Elżbiety Bieckiej
Portrety kobiece w „Granicy”
Plan wydarzeń „Granicy”
Kariera Zenona Ziembiewicza
Charakterystyka Zenona Ziembiewicza
Przemiana wewnętrzna Zenona Ziembiewicza
Dzieciństwo i młodość Zenona Ziembiewicza
Losy Cecylii Kolichowskiej
Granica streszczenie
„Granica” - wprowadzenie