2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dżuma

2l.pl / „Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze” - rozprawka

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

„Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze”

Drugie kazanie ojca Paneloux to jednej z najbardziej znanych fragmentów „Dżumy”. Jego najważniejszym przesłaniem są słowa: „Nie chodzi o to, żeby odrzucać wszelką ostrożność, rozumny porządek, który społeczeństwo wprowadza do anarchii zarazy. Nie należy słuchać tych moralistów, którzy powiadają, że trzeba paść na kolana i poniechać wszystkiego. Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze. Jeśli zaś idzie o resztę, trwać i zdać się na Boga, nawet wówczas, gdy jest to śmierć dzieci, i nie szukać pomocy dla siebie”.


Te piękne słowa „wojującego jezuity” stanowią kontrast dla jego poprzedniego kazania, w którym otwarcie zaatakował mieszkańców miasta jako samych sobie winnych zarazy, którą zesłał na nich Pan. Co więcej, zapewniał wówczas wiernych, że Bóg w swoich intencjach jest nieskończenie dobry, więc nie powinni się obawiać dżumy, ale muszą przyjąć ją niemal z wdzięcznością.

Na jego drugie kazanie, które zatytułował: „Czy kapłan może radzić się lekarza?”, wielki wpływ miała okropna śmierć młodego chłopca. Paneloux wraz z pozostałymi bohaterami czuwał przy łóżku Filipa, podczas gdy ten konał w wielkich bólach przez wiele godzin na ich oczach. Jezuita zrozumiał wówczas, że w mieście giną nie tylko zatwardziali grzesznicy, ale także niczemu nie winne dzieci. Zmieniło to diametralnie jego podejście do zarazy. Nie uważał jej już za sprawiedliwą i zasłużoną boską karę. Przyznał swoim wiernym, że sam nie rozumiał intencji Boga.




Drugie kazanie ojca Paneloux można określić jako syntezę poglądów jezuity i doktora Rieux. Chociaż lekarz nie ukrywał, że był ateistą, zakonnik zawsze darzył go szacunkiem oraz poważaniem. Słowa kapłana możemy odczytywać jako nakaz etyki heroicznej połączony z chrześcijańską bezwarunkową miłością do Boga. Zakonnik zalecał wiernym, by zaufali swojej intuicji, lub też sumieniu, i starali się czynić dobro. Właśnie na tej zasadzie opierała się przecież działalność formacji sanitarnych Tarrou i Rieux. Paneloux przekonywał zgromadzonych, żeby powstali z kolan i podążali za głosem serca. Nakazał porzucenie bierności i zaangażowanie się w walkę zarazą.



  Dowiedz się więcej
Dżuma - streszczenie
Dżuma jako powieść parabola
Albert Camus - notka biograficzna
Dżuma a Dziennik roku zarazy
Dżuma - opracowanie
Dżuma Alberta Camus - bohaterowie, wiadomości wstępne
Józef Grand - charakterystyka
Rambert - charakterystyka
Doktor Rieux - charakterystyka
Tarrou - charakterystyka
Cottard, Ojciec Paneloux - opis postaci
Albert Camus - Dżuma - problematyka
Dżuma Alberta Camus - cytaty
Bibliografia do „Dżumy”
Dżuma - najważniejsze cytaty
Opis rozwoju epidemii w Dżumie
Czy człowiek może być mocniejszy od dżumy?
„Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze” - rozprawka
„(…) bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika” - rozprawka
Interpretacja kazań ojca Paneloux
Postawy ludzkie w „Dżumie”
„Dżuma” jako nakaz etyki heroicznej
Problem ludzkiej odpowiedzialności w „Dżumie”
Problem ludzkiej wolności w „Dżumie”
„Ludzie są raczej dobrzy niż źli” - rozprawka
Motyw Boga i religii w „Dżumie”
Motyw choroby w „Dżumie”
Motyw przemiany wewnętrznej w „Dżumie”
Motyw cierpienia w „Dżumie”
Motyw śmierci w „Dżumie”
Motyw lekarza w „Dżumie”
Motyw zła w „Dżumie”
„Dżuma” jako traktat o człowieku
„Dżuma” jako powieść o buncie
„Dżuma” jako powieść o wojnie
„Dżuma” jako powieść egzystencjalna
„Dżuma” jako traktat moralny
„Dżuma” jako powieść o ludzkiej moralności i solidarności
Heroiczne tworzenie siebie w świecie grozy i absurdu na przykładzie „Dżumy”
„Dżuma” jako powieść-parabola
Pozostali bohaterowie powieści Dżuma
Cottard – charakterystyka postaci
Joseph Grand – charakterystyka postaci
Ojciec Paneloux – charakterystyka postaci
Raymond Rambert – charakterystyka postaci
Jean Tarrou – charakterystyka postaci
Doktor Bernard Rieux – charakterystyka postaci
Moralność w „Dżumie”
Filozofia w „Dżumie”
Narracja w „Dżumie”
Kompozycja „Dżumy”
Czas i miejsce akcji „Dżumy”
Plan wydarzeń Dżumy
Interpretacja motta Dżumy
Interpretacja tytułu Dżuma
Albert Camus – życiorys pisarza
„Dżuma” - streszczenie