2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dżuma

2l.pl / Cottard – charakterystyka postaci

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Spośród głównych bohaterów powieści to właśnie Cottard budzi najmniej pozytywne odczucia czytelników. Dzieje się tak nie tylko ze względu na niewątpliwie naganną przeszłość mężczyzny, ale głównie z powodu tego, że odmówił niesienia pomocy mieszkańcom miasta. Jego postawa i zachowanie sugerowały, iż cieszył się z wybuchu epidemii, gdyż odwróciła ona uwagę wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania od jego osoby.

Doktor Rieux opisał go słowami: „Niewielki, korpulentny mężczyzna”. Poznajemy go kilka minut po tym, jak usiłował popełnić samobójstwo. Na szczęście sznur nie wytrzymał pod jego ciężarem. Przed wybuchem epidemii musiał popełnić jakieś poważne przestępstwo, ponieważ wciąż obawiał się aresztowania.


Grand, który był jego sąsiadem, opisał doktorowi codzienne życie Cottarda: „Był to człowiek zamknięty i cichy, który przypominał trochę dzika. Dom, skromna restauracja i dość tajemnicze wypady to było całe życie Cottarda. Oficjalnie występował jako przedstawiciel firmy win i likierów. Od czasu do czasu odwiedzało go kilku ludzi, zapewne jego klientów. Niekiedy szedł wieczorem do kina znajdującego się naprzeciw domu. Urzędnik zauważył nawet, że Cottard lubił oglądać filmy gangsterskie. Przedstawiciel był zawsze samotny i nieufny. Według Granda wszystko to się zmieniło”.

Wspomniana przez urzędnika zmiana nastąpiła, gdy miasto zamknięto ze względów bezpieczeństwa, a władze skupiły się wyłącznie na walce z zarazą. Wówczas Cottard odetchnął pełną piersią. Ponownie poczuł się wolny. Z biegiem czasu zaczął wykorzystywać sytuację na własną korzyść. Wówczas Tarrou powiedział o nim: „To człowiek, który rośnie”.




Faktycznie, Cottard „rósł” z każdym dniem trwania zarazy. Czuł się coraz pewniej, dopisywał mu coraz lepszy nastrój i humor. Nawet stan jego portfela wyraźnie się poprawił. Rentier wykorzystał swoje znajomości i zarabiał na szmuglowaniu towarów oraz ludzi za bramy miasta.

Można powiedzieć, że Cottard czerpał pewnego rodzaju satysfakcję z tego, w jakiej sytuacji znaleźli się mieszkańcy Oranu: „(…) miał podstawy, żeby patrzeć na objawy lęku lub zamętu u naszych współobywateli z tą pobłażliwą i rozumiejącą satysfakcją, która wyraża się w słowach: «Mówcie, co chcecie, znałem to przed wami»”. Jego paradoks polegał na tym, że czuł się dobrze w sytuacji, w której otaczający go ludzie odczuwali strach i cierpienie. Tłumaczył sobie to tym, iż wreszcie wszyscy poznali na własnej skórze to, z czym on zmagał się od dłuższego czasu.




Nawiązał szczególną wieź z Tarrou, z którym wielokrotnie spotykał się w hotelowej restauracji. Mężczyźni po kolacji wychodzili do miejsc publicznych, gdzie zawsze był tłum. Wśród ludzi Cottard czuł się najlepiej. Cieszył się niezmiernie z tego, że nie musi się ukrywać i z podniesioną głową pokazywał się mieszkańcom miasta. Jean sporządził na jego temat szereg notatek, z których później skorzystał Rieux w swojej narracji. Jednym z najważniejszych spostrzeżeń Tarrou odnośnie Cottarda było stwierdzenie: „Jednego tylko nie chce: oddzielenia od innych. Woli być oblężony wraz ze wszystkimi niż sam zostać więźniem. Podczas dżumy nie ma sekretnych ankiet, aktów, kartotek, tajemniczych przesłuchiwań i bliskiego aresztowania. Prawdę mówiąc, nie ma policji, nie ma zbrodni dawnych lub nowych, nie ma winowajców, są tylko skazani, którzy oczekują najbardziej arbitralnej z łask, a do nich należą również policjanci”.

Jego metamorfoza w niczym nie przypominała przemiana Ramberta czy Paneloux. Tarrou oskarżał go wręcz o współudział w masowej zagładzie: „Słowem, dżuma mu dogadza. Z człowieka samotnego, który samotnym być nie chciał, czyni współwinowajcę. Jest to bowiem najwyraźniej współwinowajca, i to współwinowajca, który się delektuje. Jest współwinowajcą wszystkiego, co widzi, przesądów, nieuzasadnionych obaw, podejrzliwości tych zaalarmowanych dusz; ich manii, żeby mówić możliwie najmniej o dżumie i zarazem nie przestawać o niej mówić; ich oszalałego niepokoju i bladości przy najmniejszym bólu głowy, odkąd wiedzą, że choroba zaczyna się od bólów głowy; ich wrażliwości rozdrażnionej, podejrzliwości niestałej, która z zapomnienia czyni obrazę i która zamartwia się utratą guzika od spodni”.

Cottard traktował epidemię zupełnie odwrotnie niż pozostali mieszkańcy miasta. Dlatego też całkiem inaczej przyjął wiadomość o wycofaniu się zarazy. Przerażony wizją aresztowania zamknął się w swoim mieszkaniu, a następnie zaczął strzelać z okna do wiwatujących przechodniów. Natychmiast obezwładnili go policjanci i przenieśli zakutego do aresztu.

Jeśli interpretujemy „Dżumę” jako powieść o wojnie, to Cottarda możemy nazwać zdrajcą, kolaborantem, który za drobne korzyści „współpracował” z zarazą. Człowiek ten nie tylko odmówił niesienia pomocy innym, ale żerował na ich nieszczęściu.



  Dowiedz się więcej
Dżuma - streszczenie
Dżuma jako powieść parabola
Albert Camus - notka biograficzna
Dżuma a Dziennik roku zarazy
Dżuma - opracowanie
Dżuma Alberta Camus - bohaterowie, wiadomości wstępne
Józef Grand - charakterystyka
Rambert - charakterystyka
Doktor Rieux - charakterystyka
Tarrou - charakterystyka
Cottard, Ojciec Paneloux - opis postaci
Albert Camus - Dżuma - problematyka
Dżuma Alberta Camus - cytaty
Bibliografia do „Dżumy”
Dżuma - najważniejsze cytaty
Opis rozwoju epidemii w Dżumie
Czy człowiek może być mocniejszy od dżumy?
„Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze” - rozprawka
„(…) bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika” - rozprawka
Interpretacja kazań ojca Paneloux
Postawy ludzkie w „Dżumie”
„Dżuma” jako nakaz etyki heroicznej
Problem ludzkiej odpowiedzialności w „Dżumie”
Problem ludzkiej wolności w „Dżumie”
„Ludzie są raczej dobrzy niż źli” - rozprawka
Motyw Boga i religii w „Dżumie”
Motyw choroby w „Dżumie”
Motyw przemiany wewnętrznej w „Dżumie”
Motyw cierpienia w „Dżumie”
Motyw śmierci w „Dżumie”
Motyw lekarza w „Dżumie”
Motyw zła w „Dżumie”
„Dżuma” jako traktat o człowieku
„Dżuma” jako powieść o buncie
„Dżuma” jako powieść o wojnie
„Dżuma” jako powieść egzystencjalna
„Dżuma” jako traktat moralny
„Dżuma” jako powieść o ludzkiej moralności i solidarności
Heroiczne tworzenie siebie w świecie grozy i absurdu na przykładzie „Dżumy”
„Dżuma” jako powieść-parabola
Pozostali bohaterowie powieści Dżuma
Cottard – charakterystyka postaci
Joseph Grand – charakterystyka postaci
Ojciec Paneloux – charakterystyka postaci
Raymond Rambert – charakterystyka postaci
Jean Tarrou – charakterystyka postaci
Doktor Bernard Rieux – charakterystyka postaci
Moralność w „Dżumie”
Filozofia w „Dżumie”
Narracja w „Dżumie”
Kompozycja „Dżumy”
Czas i miejsce akcji „Dżumy”
Plan wydarzeń Dżumy
Interpretacja motta Dżumy
Interpretacja tytułu Dżuma
Albert Camus – życiorys pisarza
„Dżuma” - streszczenie