2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dżuma

2l.pl / Moralność w „Dżumie”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

W swojej najpopularniejszej powieści Camus zawarł jasne przesłanie etyczne i zarysował konkretną postawę moralną, jaką powinien przyjąć każdy, kto znajdzie się w podobnej sytuacji, co bohaterzy „Dżumy”. Z utworu jasno wynika, że bez względu na najbardziej nawet niesprzyjające okoliczności należy pozostać przede wszystkim człowiekiem. Na przykładzie Rieux i jego przyjaciół Camus pokazał jak tego dokonać.

Przede wszystkim należy sobie zdać sprawę z tego, że jedyną słusznie moralnie postawą, jaką można przyjąć w tej trudnej sytuacji jest niesienie pomocy bliźnim. Można powiedzieć, że etyka głoszona przez Camusa jest prosta, ponieważ opiera się na miłości do otaczającego nas świata. Jednocześnie jest ona wymagająca, gdyż zmusza człowieka do bezwarunkowego ratowania życia innej osoby, nawet z narażeniem swojego.


Pozytywni bohaterowie „Dżumy” postępują według podobnego schematu moralnego. Każdy z nich wyznaje takie same wartości, czyli przyjaźń i poświęcenie. Jednocześnie Rieux, Tarrou, Rambert czy Grand pozostawali byli gotowi do podjęcia zdecydowanych kroków, zachowywali niezbędną czujność i gotowość do walki ze złem, absurdem i śmiercią. Wszyscy wymienieni byli ludźmi wrażliwymi na cudzą krzywdę. Każdy z nich trzymał się swojej intuicji, która podpowiadała jak należy postępować, by pozostać człowiekiem, dlatego też wszyscy cechowali się godnością i dumą z tego, że nie dali się pokonać przewyższającym ich złym siłom.

Każdy z nich musiał niemal wyzbyć się emocji, a przede wszystkim strachu. Dodatkowo postępowali zgonie z nakazem moralnym płynącym z prostego założenia, iż należy ratować ludzkie życie za wszelką cenę. Ponadto grono bohaterów charakteryzował też spokój w przyjmowaniu wszystkiego, co przyniósł im los. Żaden z nich nie przeraził się rozmiarami zarazy, koncentrując się na tym, jak ocalić przed nią mieszkańców miasta.




W powieści mamy też do czynienia z kilkoma postawami niemoralnymi. Pierwszą z nich mogliśmy zaobserwować u Ramberta, który wyraźnie odciął się od mieszkańców miasta i myśląc tylko o własnym szczęściu usiłował wydostać się z Oranu. Jednak bohater zrozumiał swój błąd i nie skorzystał z okazji ucieczki do Paryża, gdzie czekała na niego piękna żona. Dołączył zamiast tego do formacji doktora i Tarrou. Przez pierwszą część powieści reprezentował bardzo egoistyczne podejście do sytuacji, nie przejawiał żadnych oznak solidarności społecznej. Jego przemiana została wynagrodzona tym, że nie zachorował i ostatecznie spotkał się z żoną jako bohater.

Inną niemoralną postawę zaprezentował Cottard, który odrzucił propozycję współpracy z formacjami sanitarnymi. Człowiek ten zanegował podstawową zasadę etyki Camusa, czyli miłość do bliźniego. Zamiast pomagać chorym mieszkańcom Oranu, Cottard upajał się wolnością. Prawdziwą karą okazało się dla niego aresztowanie, którego obawiał się znacznie bardziej niż zachorowania na dżumę.




Podsumowując można powiedzieć, że Camus hołdował podobnej postawie moralnej, jaką znamy z dzieł Josepha Conrada. Bohaterowie tych dwóch pisarzy postępowali podobnie w sytuacjach zagrożenia. Zawsze byli skorzy do niesienia pomocy wszystkim, którzy jej potrzebowali, otaczali się prawdziwymi przyjaciółmi, przyjmowali los ze spokojem i rozwagą, nie bali się zaryzykować własnego życia oraz opierali swoje działania na zasadzie solidarności społecznej.



  Dowiedz się więcej
Dżuma - streszczenie
Dżuma jako powieść parabola
Albert Camus - notka biograficzna
Dżuma a Dziennik roku zarazy
Dżuma - opracowanie
Dżuma Alberta Camus - bohaterowie, wiadomości wstępne
Józef Grand - charakterystyka
Rambert - charakterystyka
Doktor Rieux - charakterystyka
Tarrou - charakterystyka
Cottard, Ojciec Paneloux - opis postaci
Albert Camus - Dżuma - problematyka
Dżuma Alberta Camus - cytaty
Bibliografia do „Dżumy”
Dżuma - najważniejsze cytaty
Opis rozwoju epidemii w Dżumie
Czy człowiek może być mocniejszy od dżumy?
„Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze” - rozprawka
„(…) bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika” - rozprawka
Interpretacja kazań ojca Paneloux
Postawy ludzkie w „Dżumie”
„Dżuma” jako nakaz etyki heroicznej
Problem ludzkiej odpowiedzialności w „Dżumie”
Problem ludzkiej wolności w „Dżumie”
„Ludzie są raczej dobrzy niż źli” - rozprawka
Motyw Boga i religii w „Dżumie”
Motyw choroby w „Dżumie”
Motyw przemiany wewnętrznej w „Dżumie”
Motyw cierpienia w „Dżumie”
Motyw śmierci w „Dżumie”
Motyw lekarza w „Dżumie”
Motyw zła w „Dżumie”
„Dżuma” jako traktat o człowieku
„Dżuma” jako powieść o buncie
„Dżuma” jako powieść o wojnie
„Dżuma” jako powieść egzystencjalna
„Dżuma” jako traktat moralny
„Dżuma” jako powieść o ludzkiej moralności i solidarności
Heroiczne tworzenie siebie w świecie grozy i absurdu na przykładzie „Dżumy”
„Dżuma” jako powieść-parabola
Pozostali bohaterowie powieści Dżuma
Cottard – charakterystyka postaci
Joseph Grand – charakterystyka postaci
Ojciec Paneloux – charakterystyka postaci
Raymond Rambert – charakterystyka postaci
Jean Tarrou – charakterystyka postaci
Doktor Bernard Rieux – charakterystyka postaci
Moralność w „Dżumie”
Filozofia w „Dżumie”
Narracja w „Dżumie”
Kompozycja „Dżumy”
Czas i miejsce akcji „Dżumy”
Plan wydarzeń Dżumy
Interpretacja motta Dżumy
Interpretacja tytułu Dżuma
Albert Camus – życiorys pisarza
„Dżuma” - streszczenie