2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Lalka

2l.pl / Czy Lalka to powieść pesymistyczna, czy optymistyczna?

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Lalkę Bolesława Prusa można nazwać zarówno powieścią pesymistyczną, jak i optymistyczną – zakwalifikowanie jej do każdej z tych rodzajów zależy od interpretacji tego wielowątkowego i wielowymiarowego dzieła.

Za poglądem, iż powieść o losach nieszczęśliwej miłości kupca galanteryjnego do pięknej arystokratki jest historią smutną i przygnębiającą przemawia fakt, iż opowieść ta nie kończy się happy Endem – Wokulski nie zmienia opinii o sobie w oczach Izabeli i nie żyją długo i szczęśliwie. Przeciwnie – po paśmie poświęceń, do jakich zaliczyć możemy stratę wielu tysięcy rubli na rzecz Tomasza Łęckiego czy krygowanie się w salonie arystokracji, nastąpiła ostateczna klęska – zdemaskowanie prawdziwego oblicza idealizowanej kobiety.


Pesymizmu powieści dodaje przygnębiający opis najbiedniejszej dzielnicy warszawskiej – Powiśla czy wprowadzenie wątku antysemickiego, dzięki czemu czytelnik obserwuje, jak pod koniec XIX wieku w Polsce byli dyskryminowani Żydzi.

Z kolei za interpretacją optymistyczną przemawia na przykład fakt, iż dzięki staraniom o rękę Łęckiej Wokulski zmobilizował się do działania i pomnożył majątek zmarłej żony czy odkrył niecne motywacje egoistycznej ukochanej przed tym, jak powiązałoby ich na zawsze małżeństwo.




Radosne pierwiastki wtrącają do historii także fragmenty z Pamiętnika starego subiekta, w których Rzecki zabawnie opisuje codzienną pracę w sklepie, dokonuje trafnych, ironiczno-sarkastycznych podsumowań. Szczególnie uśmiech na twarzy czytelnika wywołują jego rozważania o francuskim rodzie cesarskim, w których daje upust swojej fantazji i bezgranicznemu oddaniu Napoleonowi Bonaparte.

Jak widać, jednoznaczna odpowiedź na postawione w temacie pytanie nie jest możliwa. Lalka może być odbierana jednego dnia jako chwytająca za serce opowieść o poniżanym przez Łęcką Wokulskim, a innego – gdy jej odbiorca ma lepszy dzień – jako historia upadków i wzniesień, których pełne jest ludzkie życie. Do braku definitywnej odpowiedzi przyczynia się otwarte zakończenie powieści, które nie mówi o dalszym losie jej głównego bohatera i daje możliwość samodzielnego dopowiedzenia przyszłości Wokulskiego.



  Dowiedz się więcej
Lalka - streszczenie
Trzy pokolenia idealistów w „Lalce” Bolesława Prusa, czyli powieść o „straconych złudzeniach”
Znaczenie tytułu
Izabela Łęcka – charakterystyka
Charakterystyka Polaków w Lalce
Charakterystyka Tomasza Łęckiego
Miłość Stanisława Wokulskiego i Izabeli Łęckiej
Pojmowanie miłości przez Izabelę Łęcką
Echa powstań w Lalce
Historia w Lalce
Charakterystyka Żydów w Lalce
Charakterystyka Niemców w Lalce
Lalka jako powieść realistyczna
Lalka jako powieść pozytywistyczna
Wartości artystyczne Lalki Prusa
Interpretacja zakończenia Lalki
Stanisław Wokulski
Lalka jako powieść o rodzącym się kapitalizmie
Czy praca jest wyłącznie koniecznością w życiu? – rozprawka na podstawie Lalki Prusa
Lalka jako powieść o straconych złudzeniach
Mieć czy być? – rozważ zagadnienie w oparciu o Lalkę Bolesława Prusa
Czy Lalka to powieść pesymistyczna, czy optymistyczna?
Aspekt psychologiczny Lalki
Aspekt patriotyczny Lalki
Aspekt społeczno-obyczajowy Lalki
Aspekt filozoficzny Lalki
Wokulski – romantyk czy pozytywista? – rozprawka
Obraz społeczeństwa w Lalce
Charakterystyka arystokracji w Lalce
Obraz biedoty w Lalce
Obraz mieszczaństwa w Lalce
Dzieje Ignacego Rzeckiego
Charakterystyka Rzeckiego
Pamiętnik Rzeckiego i jego rola w utworze
Język w powieści Lalka Prusa
Narracja Lalki
Gatunki literackie występujące w Lalce
Kompozycja Lalki Prusa
Historia rodziny Krzeszowskich
Historia rodziny Łęckich
Historia Minclów
Losy prezesowej Zasławskiej
Losy Heleny Stawskiej
Opis rozprawy sądowej w Lalce
Opis sklepu Wokulskiego
Obraz Powiśla w Lalce
Obraz Paryża w Lalce
Obraz Warszawy w Lalce
Najważniejsze cytaty Lalki
Miejsce akcji Lalki
Plan wydarzeń Lalki
Bolesław Prus – notatka szkolna
Lalka - Bolesław Prus
Motywy literackie w Lalce