2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Lalka

2l.pl / Obraz mieszczaństwa w Lalce

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Mieszczaństwo, czyli mieszkańcy XIX-wiecznej Warszawy, są jednym ze zbiorowych bohaterów powieści Lalka. Bolesław Prus sportretował to obszerne środowisko społeczne bez sztucznej pompatyczności czy przemilczenia niewygodnych cech, zarysowawszy uprzednio ówczesną sytuację geopolityczną i gospodarczą kraju, zwróciwszy uwagę na fakt, iż rodzimy przemysł zdominowany został przez obcy kapitał, że Polacy nie mieli dostępu do wyższych, bardziej odpowiedzialnych stanowisk, a byli obsadzani tylko w kiepsko płatnych. Mimo tych wszystkich niedogodnych warunków życia, mimo braku pracy i pieniędzy, pisarz nie usprawiedliwił ludzi, którzy robili wszystko, by utrzymać się na powierzchni, by wyżywić rodzinę (przykładem ojciec Rzeckiego, który by wykorzystać wolny czas zajął się klejeniem kopert czy pani Stawska, która dawała lekcje angielskiego czy korepetycje z muzyki, a w wolnym czasie była krawcową). Prus negatywnie ocenił tą warstwę w utworze (przykładem postacie zepsutych i pustych subiektów - Lisieckiego i Mraczewskiego).


W powieści występują przedstawiciele trzech różnych narodowości (ze względu na cenzurę Rosjanie są tylko wspomniani dzięki wprowadzeniu do utworu przedsiębiorcy Suzina). Niemców reprezentuje właściciel sklepu kolonialnego Mincel – głowa kupieckiej rodziny, dla której najważniejszą wartością w życiu jest praca.
Przedstawicielem Żydów jest z kolei rodzina Szlangbaumów, złożona z ojca i syna, który aby uchronić się od uszczypliwych uwag społeczeństwa, zmienia nazwisko na Szlagowski. Poza nimi w powieści występują także inni Żydzi – Klejn oraz Szuman. Cechuje ich z jednej strony pracowitość, energia, solidarność w grupie, a z drugiej brak szacunku dla podwładnych, lizusostwo i wywyższanie się (o czym przekonujemy się, gdy Henryk Szlangbaum odkupuje sklep od Wokulskiego).
Mieszkających w stolicy Polaków zaś sportretował Prus na przykładzie przedstawicieli wielu zawodów, które przyczyniły się do rozwoju Warszawy i wzrostu jej znaczenia na międzynarodowej arenie europejskich stolic. Tą rolę pełnią między innymi przemysłowiec Wokulski, Szprot i Węgrowicz - drobni kupcy i rzemieślnicy, inteligenci - pani Meliton oraz pani Helena Stawska, szeregowi subiekci, tacy jak Mraczewski, Zięba, Lisiecki, radcy prawni, biedni studenci, czyli Patkiewicz i Maleski, służące czy lokaje.

Poza ujęciem narodowościowym, mieszczaństwo zostało także zróżnicowane ze względu na wiek. Stare pokolenie reprezentuje na przykład wspomniany już niemiecki kupiec Jan Mincel, który dzięki pracowitości i dyscyplinie, jak i licznym wyrzeczeniom, otworzył w Warszawie własny sklep na Podwalu.




Pokolenie przejściowe, czyli takie, które przyszło na świat w rzeczywistości romantycznej, a egzystowało już w tej pozytywistycznej, szanującej pracę u podstaw i organicyzm, to między innymi subiekt Ignacy Rzecki oraz jego kolega August Katz, którzy, biorąc na przykład udział w powstaniu węgierskim, starają się realizować romantyczne postulaty i walczyć o wolność.
Ostatnie, najmłodsze, „nowe” pokolenie jest reprezentowane w książce przez jej głównego bohatera – energicznego i zaradnego Stanisława Wokulskiego. To on połączył wiedzę wyniesioną z książek z naukami doświadczonego Rzeckiego, to on znał się na nowoczesnym zarządzaniu i cenił międzynarodowe biznesowe kontakty i znajomości, dzięki czemu pomnożył odziedziczony po żonie – notabene synowej Mincla - majątek.



  Dowiedz się więcej
Lalka - streszczenie
Trzy pokolenia idealistów w „Lalce” Bolesława Prusa, czyli powieść o „straconych złudzeniach”
Znaczenie tytułu
Izabela Łęcka – charakterystyka
Charakterystyka Polaków w Lalce
Charakterystyka Tomasza Łęckiego
Miłość Stanisława Wokulskiego i Izabeli Łęckiej
Pojmowanie miłości przez Izabelę Łęcką
Echa powstań w Lalce
Historia w Lalce
Charakterystyka Żydów w Lalce
Charakterystyka Niemców w Lalce
Lalka jako powieść realistyczna
Lalka jako powieść pozytywistyczna
Wartości artystyczne Lalki Prusa
Interpretacja zakończenia Lalki
Stanisław Wokulski
Lalka jako powieść o rodzącym się kapitalizmie
Czy praca jest wyłącznie koniecznością w życiu? – rozprawka na podstawie Lalki Prusa
Lalka jako powieść o straconych złudzeniach
Mieć czy być? – rozważ zagadnienie w oparciu o Lalkę Bolesława Prusa
Czy Lalka to powieść pesymistyczna, czy optymistyczna?
Aspekt psychologiczny Lalki
Aspekt patriotyczny Lalki
Aspekt społeczno-obyczajowy Lalki
Aspekt filozoficzny Lalki
Wokulski – romantyk czy pozytywista? – rozprawka
Obraz społeczeństwa w Lalce
Charakterystyka arystokracji w Lalce
Obraz biedoty w Lalce
Obraz mieszczaństwa w Lalce
Dzieje Ignacego Rzeckiego
Charakterystyka Rzeckiego
Pamiętnik Rzeckiego i jego rola w utworze
Język w powieści Lalka Prusa
Narracja Lalki
Gatunki literackie występujące w Lalce
Kompozycja Lalki Prusa
Historia rodziny Krzeszowskich
Historia rodziny Łęckich
Historia Minclów
Losy prezesowej Zasławskiej
Losy Heleny Stawskiej
Opis rozprawy sądowej w Lalce
Opis sklepu Wokulskiego
Obraz Powiśla w Lalce
Obraz Paryża w Lalce
Obraz Warszawy w Lalce
Najważniejsze cytaty Lalki
Miejsce akcji Lalki
Plan wydarzeń Lalki
Bolesław Prus – notatka szkolna
Lalka - Bolesław Prus
Motywy literackie w Lalce