2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Pan Tadeusz

2l.pl / Obraz kraju lat dziecinnych w „Panu Tadeuszu”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Lata młodości spędzone w pięknej okolicy Nowogródka na zawsze odcisnęły się w pamięci i świadomości Adama Mickiewicza. Poeta do tego stopnia kochał swoją ojczyznę, że uczynił z niej główną bohaterkę swojego najwybitniejszego dzieła – „Pana Tadeusza”. Za pomocą języka i środków artystycznych udało mu się stworzyć piękny i niepowtarzalny obraz litewszczyzny, który wydawał się być niemal magiczny, nierealny, idealny. Mickiewicz uzyskał ten efekt poprzez częste podkreślanie swojej tęsknoty do miejsc, w których spędził swoje dzieciństwo, i które utracił bezpowrotnie:

„Dziś dla nas, w świecie nieproszonych gości,
W całej przeszłości i w całej przyszłości
Jedna już tylko jest kraina taka,
W której jest trochę szczęścia dla Polaka,
Kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanie
Święty i czysty, jak pierwsze kochanie,
Nie zaburzony błędów przypomnieniem,
Nie podkopany nadziei złudzeniem,
Ani zmieniony wypadków strumieniem”.


Widzimy zatem, że kraina przedstawiona przez poetę jest miejscem świętym i czystym. Oczywiście wynika to ze sposobu patrzenia na świat przez dziecko – w swojej młodości Mickiewicz nie dostrzegał wad otaczającego go świata, dlatego też wydawało mu się, iż posiadał od tylko i wyłącznie pozytywne cechy.

Poeta wspomina, że w dzieciństwie czas upływał mu na beztroskich zabawach i przygodach, na poznawaniu świata. Dokładnie zapamiętał każde drzewo pod którym biegał, czy szukał cienia przed słońcem. Znał każdy strumień i kamień. Zachwycał się tym światem, który może i był ciasny, ale własny.




Z rozrzewnieniem wspominał też swoją rodzinę i sąsiadów, czyli ludzi, wokół których dorastał. Mickiewicz nieco naiwnie uważał, że na litewszczyźnie słudzy byli bardziej przywiązani do swoich panów niż w innych krajach małżonkowie do siebie. Podkreślał tym samym pozytywne walory swoich krajanów, ludzi prostych, uczciwych i dobrych. Rodacy poety mieli tak wielkie i wrażliwe serca, że dłużej opłakiwali śmierć psa, niż bohaterów. Przedstawione przez Mickiewicza miejsce posiada cechy idylli, nie ma w nim niczego negatywnego, dookoła panuje ład i harmonia. Nie tylko widać to w przyrodzie, ale i wśród ludzi, pomiędzy którymi jest wielka zgoda oraz wzajemność.

Wiesław Kot przekonuje, że przytaczane przez poetę obrazy z dzieciństwa świadczą o jego nieprzeciętnych zdolnościach artystycznych: „Malarze (m.in. Stanisław Witkiewicz), którzy po wielu dziesiątkach lat studiowali poemat, zwracali uwagę na to, iż poeta przechował w pamięci setki niuansów i detali opisywanego świata, dostępnych tylko osobom o najwyższej wrażliwości. Jedynie artysta tej miary mógł odnotować przymglenie strumienia światła, jakie wpływało w sień zamku Horeszków przez okna pokryte gęstą pajęczyną; tylko słuch szczególnej klasy potrafił przechwycić i zachować wrażenie akustyczne zapamiętane z deszczowego dnia, kiedy to «głos w mgłę wsiąka»”




Piękno krajobrazu kraju dzieciństwa Mickiewicz podkreśla w Inwokacji:

„Tymczasem przenoś moją duszę utęsknioną
Do tych pagórków leśnych, do tych łąk zielonych,
Szeroko nad błękitnym Niemnem rozciągnionych;
Do tych pól malowanych zbożem rozmaitem,
Wyzłacanych pszenicą, posrebrzanych żytem;
Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała,
Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała,
A wszystko przepasane jakby wstęgą, miedzą
Zieloną, na niej z rzadka ciche grusze siedzą”.

Tymi pięknymi słowami Mickiewicz „namalował” zapierający dech w piersiach obraz zielonych łąk i pagórków oraz złotych pól przecinanych błękitnymi wstążkami strumieni, które wpadają do Niemna. Bez wątpienia dominowały tam tereny wiejskie i leśne, niemal zupełnie nie skażone miejską brzydotą i sztucznością. Zaprezentowany przez poetę „kraj lat dziecinnych” to miejsce, którego już nie ma. Nie chodzi tu o niebyt fizyczny, ale o zatarcie, wymarcie tradycji i wspomnień, które czyniły z litewszczyzny Mickiewicza jego dom.



  Dowiedz się więcej
Geneza Pana Tadeusza Adama Mickiewicza
Podtytuł Pana Tadeusza
Pan Tadeusz - streszczenie
Bohaterowie Pana Tadeusza
Imioniska
Czas i miejsce akcji Pana Tadeusza
Narrator w Panu Tadeuszu
Nawiązania do tradycji w Panu Tadeuszu
Główne wątki w Panu Tadeuszu
Szlachta w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz jako epos
Tło historyczne w Panu Tadeuszu
Jacek Soplica – ksiądz Robak jako bohater romantyczny oraz jako ostatnie słowo Mickiewicza w sprawie idei niepodległościowych
Recepcje Pana Tadeusza
Artyzm Pana Tadeusza
Rola historii w Panu Tadeuszu
Szlacheckie obyczaje w Panu Tadeuszu
Obraz Soplicowa
Funkcja przymiotnika "ostatni" w Panu Tadeuszu
Komizm i humor w Panu Tadeuszu
Baśniowość Pana Tadeusza
Inwokacja i epilog Pana Tadeusza
Język Pana Tadeusza
Wyidealizowanie realności w utworze
Przyroda w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz - plan wydarzeń
Pan Tadeusz - cytaty
Bibliografia do „Pana Tadeusza”
Najważniejsze cytaty w „Panu Tadeuszu”
Czy „Pan Tadeusz” powinien znaleźć się w spisie lektur szkolnych? – rozprawka
Czy zgadzasz się z opinią Mickiewicza, że motywem przewodnim „Pana Tadeusza” jest piękno świata i uroda dawnej Polski? – rozprawka
Dlaczego warto przeczytać „Pana Tadeusza”?
Obraz kraju lat dziecinnych w „Panu Tadeuszu”
Adam Mickiewicz – notatka szkolna
Opis grzybobrania w „Panu Tadeuszu”
Muzyka w „Panu Tadeuszu”
Humor w „Panu Tadeuszu”
Opis koncertu Jankiela w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Jankiela
Motyw karczmy w „Panu Tadeuszu”
Opis gry Wojskiego na rogu
Spór o zamek w „Panu Tadeuszu”
Epilog w „Panu Tadeuszu”
Polityka w „Panu Tadeuszu”
Obraz Rosjan w „Panu Tadeuszu”
Obraz Polaków w „Panu Tadeuszu”
„Pan Tadeusz” jako wyraz tęsknoty Mickiewicza za ojczyzną
Znaczenie „Pana Tadeusza” dawniej i dziś
Historia w „Panu Tadeuszu”
Soplicowo jako centrum polszczyzny
Motyw spowiedzi w „Panu Tadeuszu”
Spowiedź księdza Robaka
Jacek Soplica – bohater pozytywny czy negatywny?
Losy Jacka Soplicy i jego działalność patriotyczna
Okoliczności powstania „Pana Tadeusza”
Jacek Soplica jako bohater romantyczny
Charakterystyka postaci historycznych w „Panu Tadeuszu”
Opis polowania na niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu”
Motyw zamku w „Panu Tadeuszu”
Motyw dworku szlacheckiego w „Panu Tadeuszu”
Wartości artystyczne „Pana Tadeusza”
Narracja „Pana Tadeusza”
Język „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako przykład epopei
Ponadczasowość „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” - arcydzieło czy kicz – rozprawka
Kompozycja „Pana Tadeusza”
Filmowe perypetie „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako utwór romantyczny
Motyw przyrody w „Panu Tadeuszu”
Poetycko-malarski obraz natury w „Panu Tadeuszu”
Dawne tradycje i obyczaje w „Panu Tadeuszu”
Motyw miłości w „Panu Tadeuszu”
Motyw szlachty w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka szlachty w „Panu Tadeuszu”
Inwokacja „Pana Tadeusza” – interpretacja
Opisy wschodów i zachodów słońca w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Maćka nad Maćkami i szlachty dobrzyńskiej
Podkomorzy – charakterystyka
Rejent – charakterystyka
Asesor – charakterystyka
Protazy – charakterystyka
Klucznik Gerwazy – charakterystyka postaci
Hrabia Horeszko – charakterystyka postaci
Telimena – charakterystyka postaci
Zosia – charakterystyka postaci
Tadeusz Soplica – charakterystyka postaci
Sędzia Soplica – charakterystyka postaci
Jacek Soplica (Ksiądz Robak) – charakterystyka postaci
Spór Asesora z Rejentem
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Literackie nawiązania do „Pana Tadeusza”
Wyjaśnienie tytułu „Pana Tadeusza”
Opis uczty w „Panu Tadeuszu”
Historia Domeyki i Doweyki
Streszczenie „Pana Tadeusza”