2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Pan Tadeusz

2l.pl / Epilog w „Panu Tadeuszu”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Epilog pełni ważną rolę w „Panu Tadeuszu”, ponieważ stanowi swoisty komentarz odautorski. Zabiera w nim głos sam Adam Mickiewicz. Dowiadujemy się też, że to on był narratorem utworu. To jego opowieści słuchał czytelnik, jego wspomnień z pięknego kraju, który lada chwila może całkowicie zniknąć z pamięci historycznej Europy.

Przebywając na emigracji w Paryżu napisał pozytywny, sielankowy utwór, w którym wyrażał swoją tęsknotę za ojczyzną i prawdziwymi rodakami, lecz na zakończenie, za sprawą epilogu, wyraził swoją dezaprobatę dla bieżącej sytuacji panującej na obczyźnie. Mickiewicz ostrymi słowami zaatakował paryskie środowisko emigracyjne, którego sam był prominentnym reprezentantem. Zarzucał swojemu otoczeniu dezercję, ucieczkę od obowiązku niesienia pomocy Ojczyźnie w boju, kolaborację z wrogiem, brak zainteresowania losami Polski, egoizm, kłótliwość, arogancję i wiele innych. Przede wszystkim jednak miał za złe emigrantom to, że zamiast się solidaryzować, organizować, oni woleli się izolować.


Nie tylko uchodźcy są obiektem ataku Mickiewicza. Wieszcz miał także wiele do zarzucenia społeczeństwu Zachodniemu, któremu tak wiele brakowało, według niego, do Polaków. Poeta uważał nawet, że w Ojczyźnie związki pomiędzy panem a sługą są silniejsze niż w niektórych państwach relacje małżeńskie. Przywiązanie polskiego żołnierza do broni Mickiewicz uważał za mocniejsze niż więzi wielu ojców do swoich synów na Zachodzie. Uważał nawet, że Polacy dłużej i szczerzej opłakują zdechłego psa niż niektóre narody noszą żałobę po bohaterach.

Epilog powstał znacznie później niż „Pan Tadeusz”, dlatego też możemy dowiedzieć się z niego o prawdziwej motywacji poety, a także znajdziemy w nim odpowiedzi na zarzuty, jakie pojawiały się wśród czytelników. Przede wszystkim odbiorcy nie rozumieli, dlaczego „Pan Tadeusz” jest tak pozytywny, dlaczego brakuje w nim wydarzeń historycznych tragicznych i bolesnych dla Polski, jak na przykład represje carskie i życie pod zaborami. Mickiewicz odpowiadał na te zarzuty w charakterystyczny dla siebie sposób:




„Chciałem pominąć, ptak małego lotu,
Pominąć strefy ulewy i grzmotu
I szukać tylko cienia i pogody,
Wieki dzieciństwa, domowe zagrody...
(…)
Bo naród bywa na takiej katuszy,
Że kiedy zwróci wzrok ku jego męce,
Nawet Odwaga załamuje ręce.
Te pokolenia żałobami czarne,
Powietrze tylu klątwami ciężarne,
Tam myśl nie śmiała zwrócić lotów,
W sferę okropną nawet ptakom grzmotów
Matko Polsko! Ty tak świeżo w grobie
Złożona - nie ma sił mówić o tobie!”.

Mickiewicz marzył o tym, by w bliżej nieokreślonej przyszłości „te księgi zbłądziły pod strzechy”, czyli do całego narodu Polskiego, oswobodzonego, wolnego. Pragnął, by uchroniony przez niego od zapomnienia fragment ojczyzny, opisy niepowtarzalnej przyrody, tradycji i obyczajów szlacheckich, niestrudzonej działalności patriotycznej rodaków mogły kiedyś cieszyć serca wszystkich Polaków. Na całe szczęście, jego prośba została spełniona.



  Dowiedz się więcej
Geneza Pana Tadeusza Adama Mickiewicza
Podtytuł Pana Tadeusza
Pan Tadeusz - streszczenie
Bohaterowie Pana Tadeusza
Imioniska
Czas i miejsce akcji Pana Tadeusza
Narrator w Panu Tadeuszu
Nawiązania do tradycji w Panu Tadeuszu
Główne wątki w Panu Tadeuszu
Szlachta w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz jako epos
Tło historyczne w Panu Tadeuszu
Jacek Soplica – ksiądz Robak jako bohater romantyczny oraz jako ostatnie słowo Mickiewicza w sprawie idei niepodległościowych
Recepcje Pana Tadeusza
Artyzm Pana Tadeusza
Rola historii w Panu Tadeuszu
Szlacheckie obyczaje w Panu Tadeuszu
Obraz Soplicowa
Funkcja przymiotnika "ostatni" w Panu Tadeuszu
Komizm i humor w Panu Tadeuszu
Baśniowość Pana Tadeusza
Inwokacja i epilog Pana Tadeusza
Język Pana Tadeusza
Wyidealizowanie realności w utworze
Przyroda w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz - plan wydarzeń
Pan Tadeusz - cytaty
Bibliografia do „Pana Tadeusza”
Najważniejsze cytaty w „Panu Tadeuszu”
Czy „Pan Tadeusz” powinien znaleźć się w spisie lektur szkolnych? – rozprawka
Czy zgadzasz się z opinią Mickiewicza, że motywem przewodnim „Pana Tadeusza” jest piękno świata i uroda dawnej Polski? – rozprawka
Dlaczego warto przeczytać „Pana Tadeusza”?
Obraz kraju lat dziecinnych w „Panu Tadeuszu”
Adam Mickiewicz – notatka szkolna
Opis grzybobrania w „Panu Tadeuszu”
Muzyka w „Panu Tadeuszu”
Humor w „Panu Tadeuszu”
Opis koncertu Jankiela w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Jankiela
Motyw karczmy w „Panu Tadeuszu”
Opis gry Wojskiego na rogu
Spór o zamek w „Panu Tadeuszu”
Epilog w „Panu Tadeuszu”
Polityka w „Panu Tadeuszu”
Obraz Rosjan w „Panu Tadeuszu”
Obraz Polaków w „Panu Tadeuszu”
„Pan Tadeusz” jako wyraz tęsknoty Mickiewicza za ojczyzną
Znaczenie „Pana Tadeusza” dawniej i dziś
Historia w „Panu Tadeuszu”
Soplicowo jako centrum polszczyzny
Motyw spowiedzi w „Panu Tadeuszu”
Spowiedź księdza Robaka
Jacek Soplica – bohater pozytywny czy negatywny?
Losy Jacka Soplicy i jego działalność patriotyczna
Okoliczności powstania „Pana Tadeusza”
Jacek Soplica jako bohater romantyczny
Charakterystyka postaci historycznych w „Panu Tadeuszu”
Opis polowania na niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu”
Motyw zamku w „Panu Tadeuszu”
Motyw dworku szlacheckiego w „Panu Tadeuszu”
Wartości artystyczne „Pana Tadeusza”
Narracja „Pana Tadeusza”
Język „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako przykład epopei
Ponadczasowość „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” - arcydzieło czy kicz – rozprawka
Kompozycja „Pana Tadeusza”
Filmowe perypetie „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako utwór romantyczny
Motyw przyrody w „Panu Tadeuszu”
Poetycko-malarski obraz natury w „Panu Tadeuszu”
Dawne tradycje i obyczaje w „Panu Tadeuszu”
Motyw miłości w „Panu Tadeuszu”
Motyw szlachty w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka szlachty w „Panu Tadeuszu”
Inwokacja „Pana Tadeusza” – interpretacja
Opisy wschodów i zachodów słońca w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Maćka nad Maćkami i szlachty dobrzyńskiej
Podkomorzy – charakterystyka
Rejent – charakterystyka
Asesor – charakterystyka
Protazy – charakterystyka
Klucznik Gerwazy – charakterystyka postaci
Hrabia Horeszko – charakterystyka postaci
Telimena – charakterystyka postaci
Zosia – charakterystyka postaci
Tadeusz Soplica – charakterystyka postaci
Sędzia Soplica – charakterystyka postaci
Jacek Soplica (Ksiądz Robak) – charakterystyka postaci
Spór Asesora z Rejentem
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Literackie nawiązania do „Pana Tadeusza”
Wyjaśnienie tytułu „Pana Tadeusza”
Opis uczty w „Panu Tadeuszu”
Historia Domeyki i Doweyki
Streszczenie „Pana Tadeusza”