2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Pan Tadeusz

2l.pl / Spowiedź księdza Robaka

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Spowiedź Księdza Robaka jest kluczowym fragmentem dzieła Adama Mickiewicza, ponieważ czytelnik poznaje wówczas prawdziwą tożsamość zakonnika. Ponadto także wtedy ma miejsce dokładne przedstawienie historii miłości Jacka Soplicy i Ewy, a także zbrodni dokonanej na Stolniku. Dowiadujemy się także wówczas o losach emigracyjnych Księdza Robaka i licznych kampaniach, w których brał udział.

Jacek Soplica nosił na swoim sumieniu ciężkie brzemię mordercy i zdrajcy. Zabijając Stolnika Horeszkę wydaj wyrok śmierci na samego siebie. Można powiedzieć, że Jacek Soplica umarł tego samego dnia, co ofiara jego zbrodni. Zanim odrodził się na nowo jako Ksiądz Robak, przez długi okres czasu żył niczym żebrak, bez imienia, bez tożsamości, bez przeszłości. Nazwisko Jacka Soplicy zostało przez wielu potępione i zapomniane. Praktycznie tylko dwie osoby wciąż o nim myślały i nie potrafiły wymazać z pamięci: on sam oraz Gerwazy, który poprzysiągł pomszczenie swojego pana – Stolnika.


Kiedy Ksiądz Robak pojawił się po dwudziestu niemal latach w Soplicowie nie budził niczyich podejrzeń. Jednak kiedy na oczach Klucznika chwycił za strzelbę i jednym celnym strzałem powalił niedźwiedzia zmierzającego w kierunku Tadeusza i Hrabiego, Gerwazy zaczął podejrzewać, że zakonnik nie jest tym, za kogo się podaje.

Podczas strzelaniny z Moskalami bohatersko zasłonił Gerwazego własnym ciałem, poświęcając własne życie za ostatniego sługę Stolnika. W ten sposób spłacił ciążący mu na sumieniu dług wobec rodu i starego Klucznika. Ciężko ranny Robak został przeniesiony do dworku Sopliców i tam oczekiwał ostatniego namaszczenia. Zanim jednak do sakramentu doszło postanowił wyspowiadać się przed bratem i Klucznikiem.




Rozpoczął od wyjawienia swojej prawdziwej tożsamości: „Jam jest Jacek Soplica”. Na te słowa mężczyźni wyraźnie zbledli. Gerwazy natychmiast się wzburzył, lecz konający prosił o możliwość wyspowiadania się. Jacek opowiedział całą historię, poczynając od swojej miłości do Ewy oraz o sprzeciwiającym się ich szczęściu Stolniku. Opowiadał o tym, jaką wspaniałą byli parą. Następnie skupił się na Horeszce, który nigdy nie zamierzał oddać młodemu Soplicy ręki swojej córki, ale chciał wykorzystać zaistniałą sytuację na swoją korzyść. Stolnik zwodził przez długi czas Jacka, który spełniał wszystkie jego prośby – był przecież wpływowym szlachcicem, znanym w całym województwie.

Kiedy zniecierpliwiony Jacek wprost poprosił o rękę Ewy, Horeszko w odpowiedzi podał mu czarną polewkę, co oznaczało odmowę. Wkrótce Stolnik wydał córkę, wbrew jej woli, za kasztelana Witebskiego. Jacek z całego serca znienawidził za to Horeszkę i tylko kwestią czasu było to, kiedy dojdzie do tragedii. W niedługim czasie młody Soplica ożenił się i spłodził syna, lecz nie poświęcał zbyt wiele uwagi swojej rodzinie, ciągle rozpamiętując miłość do Ewy.




Pewnego razu Jacek był świadkiem odparcia przez Stolnika ataku Moskali na jego zamek. Nie mogąc dłużej znieść widoku dumnego Horeszki chwycił za broń i oddał strzał. Zanim Soplica zdążył uciec poczuł tylko przelatujący koło głowy pocisk wystrzelony przez Gerwazego. Z czasem żałował, że nie stracił wtedy życia.

Robak opowiadał następnie o swojej tułaczce po Europie i o tym, jak w końcu trafił do zakonu Bernardynów w Rzymie. Później, po osiągnięciu wewnętrznego spokoju, wstąpił do Legionów Polskich i przez blisko dwadzieścia lat służył polskiej sprawie narodowej, bijąc się na wielu frontach u boku armii francuskiej. Został wysłany przez Napoleona na Litwę, by przygotować tam powstanie, które miało zbiec się z momentem wjechania na te ziemie wojsk cesarskich.

Czując, ze pozostało mu niewiele czasu zapytał wprost Gerwazego, czy wybaczy mu dawne przewinienia. Klucznik czując się zobowiązany za uratowanie mu i Hrabiemu życia przez Robaka nie potrafił odmówić. Ostatni sługa Horeszków przebaczył Jackowi Soplicy, ale był zbyt dumny, by przyjąć wyciągniętą przez konającego na zgodę rękę. Klucznik odparł, że przebacza jedynie dlatego, iż sam Stolnik tak uczynił wobec swojego zabójcy. Służący wyjawił od dawna skrywany sekret – Horeszko umierając spojrzał w kierunku Jacka i uczynił gest krzyża, odpuszczając mu winę. Sam Klucznik nikomu o tym nie mówił, ponieważ za wszelką cenę pragnął pomścić pana.

Ksiądz Robak czuł się usatysfakcjonowany. Ulżyło mu, że pogodził się ze starym wrogiem i udało mu się zmazać z sumienia plamę sprzed wielu lat. Zdawał sobie sprawę, że nie ma dla niego ratunku, ponieważ otrzymał postrzał w to samo miejsce, w które był już raniony przed laty. Ponadto w ranę wdała się gangrena. Jacek umierał w bólu, ale nie czuł się osamotniony. Czuwali przy nim brat i Gerwazy, a wieść o rozpoczęciu marszu wojsk Napoleona w kierunku Moskwy dodała im wszystkim otuchy.



  Dowiedz się więcej
Geneza Pana Tadeusza Adama Mickiewicza
Podtytuł Pana Tadeusza
Pan Tadeusz - streszczenie
Bohaterowie Pana Tadeusza
Imioniska
Czas i miejsce akcji Pana Tadeusza
Narrator w Panu Tadeuszu
Nawiązania do tradycji w Panu Tadeuszu
Główne wątki w Panu Tadeuszu
Szlachta w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz jako epos
Tło historyczne w Panu Tadeuszu
Jacek Soplica – ksiądz Robak jako bohater romantyczny oraz jako ostatnie słowo Mickiewicza w sprawie idei niepodległościowych
Recepcje Pana Tadeusza
Artyzm Pana Tadeusza
Rola historii w Panu Tadeuszu
Szlacheckie obyczaje w Panu Tadeuszu
Obraz Soplicowa
Funkcja przymiotnika "ostatni" w Panu Tadeuszu
Komizm i humor w Panu Tadeuszu
Baśniowość Pana Tadeusza
Inwokacja i epilog Pana Tadeusza
Język Pana Tadeusza
Wyidealizowanie realności w utworze
Przyroda w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz - plan wydarzeń
Pan Tadeusz - cytaty
Bibliografia do „Pana Tadeusza”
Najważniejsze cytaty w „Panu Tadeuszu”
Czy „Pan Tadeusz” powinien znaleźć się w spisie lektur szkolnych? – rozprawka
Czy zgadzasz się z opinią Mickiewicza, że motywem przewodnim „Pana Tadeusza” jest piękno świata i uroda dawnej Polski? – rozprawka
Dlaczego warto przeczytać „Pana Tadeusza”?
Obraz kraju lat dziecinnych w „Panu Tadeuszu”
Adam Mickiewicz – notatka szkolna
Opis grzybobrania w „Panu Tadeuszu”
Muzyka w „Panu Tadeuszu”
Humor w „Panu Tadeuszu”
Opis koncertu Jankiela w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Jankiela
Motyw karczmy w „Panu Tadeuszu”
Opis gry Wojskiego na rogu
Spór o zamek w „Panu Tadeuszu”
Epilog w „Panu Tadeuszu”
Polityka w „Panu Tadeuszu”
Obraz Rosjan w „Panu Tadeuszu”
Obraz Polaków w „Panu Tadeuszu”
„Pan Tadeusz” jako wyraz tęsknoty Mickiewicza za ojczyzną
Znaczenie „Pana Tadeusza” dawniej i dziś
Historia w „Panu Tadeuszu”
Soplicowo jako centrum polszczyzny
Motyw spowiedzi w „Panu Tadeuszu”
Spowiedź księdza Robaka
Jacek Soplica – bohater pozytywny czy negatywny?
Losy Jacka Soplicy i jego działalność patriotyczna
Okoliczności powstania „Pana Tadeusza”
Jacek Soplica jako bohater romantyczny
Charakterystyka postaci historycznych w „Panu Tadeuszu”
Opis polowania na niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu”
Motyw zamku w „Panu Tadeuszu”
Motyw dworku szlacheckiego w „Panu Tadeuszu”
Wartości artystyczne „Pana Tadeusza”
Narracja „Pana Tadeusza”
Język „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako przykład epopei
Ponadczasowość „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” - arcydzieło czy kicz – rozprawka
Kompozycja „Pana Tadeusza”
Filmowe perypetie „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako utwór romantyczny
Motyw przyrody w „Panu Tadeuszu”
Poetycko-malarski obraz natury w „Panu Tadeuszu”
Dawne tradycje i obyczaje w „Panu Tadeuszu”
Motyw miłości w „Panu Tadeuszu”
Motyw szlachty w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka szlachty w „Panu Tadeuszu”
Inwokacja „Pana Tadeusza” – interpretacja
Opisy wschodów i zachodów słońca w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Maćka nad Maćkami i szlachty dobrzyńskiej
Podkomorzy – charakterystyka
Rejent – charakterystyka
Asesor – charakterystyka
Protazy – charakterystyka
Klucznik Gerwazy – charakterystyka postaci
Hrabia Horeszko – charakterystyka postaci
Telimena – charakterystyka postaci
Zosia – charakterystyka postaci
Tadeusz Soplica – charakterystyka postaci
Sędzia Soplica – charakterystyka postaci
Jacek Soplica (Ksiądz Robak) – charakterystyka postaci
Spór Asesora z Rejentem
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Literackie nawiązania do „Pana Tadeusza”
Wyjaśnienie tytułu „Pana Tadeusza”
Opis uczty w „Panu Tadeuszu”
Historia Domeyki i Doweyki
Streszczenie „Pana Tadeusza”