2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Pan Tadeusz

2l.pl / Sędzia Soplica – charakterystyka postaci

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Najważniejszą postacią rodu Sopliców w „Panu Tadeuszu” jest bez wątpienia Sędzia, młodszy brat Jacka Soplicy i opiekun jego syna. Został przedstawiony jako postawny mężczyzna w sile wieku. Jak na dobrego gospodarza przystało mógł także pochwalić się pokaźną tuszą. Ponieważ wywodził się z rodziny szlacheckiej, a nade wszystko kochał staropolską tradycję, ubierał się w stosowne szaty i oblekał się wytwornymi pasami, w czym musieli pomagać mu codziennie usługujący mu dworzanie.

Sędziemu bardzo zależy na podkreślaniu swojego statusu i przestrzeganiu wszelkich norm i przykazów towarzysko-obyczajowych. Bohater przez dziesięć lat pracował na dworze Wojewody, gdzie posiadł ogładę i nienaganne maniery, które nie tylko ułatwiły mu nawiązywanie kontaktów na salonach, ale umożliwiły rozwinięcie kariery zawodowej. Z etykiety i zasad dobrego wychowania uczynił niemal sztukę, dopatrując się w tym pielęgnowanie swojej polskości. Sędzia wielokrotnie wygłasza małe wykłady dotyczące standardów zachowania i instruuje pozostałych domowników, zwłaszcza tych młodszych, czego robić nie wolno, a co wolno.


Sędzia dążył do tego, by postrzegano go jako bezstronnego, sprawiedliwego urzędnika państwowego. Nie pomagały mu jednak w tym kontrowersje, jakie otaczały jego dobytek. Większą część swojego majątku odziedziczył niejako po Jacku Soplicy, kiedy ten zdecydował się na ucieczkę z kraju. Warto pamiętać, że Sędzia wzbogacił się o majątek brata dzięki Targowicy. Ponadto wiele wątpliwości budziła sprawa przejęcia przez bohatera zamku Horeszków, z czym wiązały się liczne procesy sądowe.

Bohater zbudował sobie posłuch i autorytet wśród mieszkańców dworu, członków rodziny i okolicznych szlachciców. Świadomie kreował swój wizerunek człowieka statecznego, rozważnego, wychowanego, oczytanego i kulturalnego. Nie mógł jednak do końca wyzbyć się swojej prawdziwej natury. Jego starszym bratem był przecież Jacek Soplica – sławetny Wąsal, który niczego się nie lękał, a na samą myśl o nim kobietom uginały się kolana, a mężczyznom trzęsły się ze strachu ręce! Wyprowadzony z równowagi Sędzia przypominał temperamentem swojego starszego brata. Dał tego przykład na jednym z sejmików, gdzie zdenerwowany rzucił się z szablą na dwóch szlachciców. Ponadto często podnosi głos, choć stara się nad tym panować.




Poza gorliwością do Jacka upodabniała go także duma i zawziętość. Obiecawszy Marcie – swojej narzeczonej, że nigdy nie pokocha drugiej kobiety, po jej przedwczesnej śmierci pozostał jej wierny. Wiktor Doleżan pisze o nim ponadto: „Był również bardzo dumnym i nie chciał pierwszy wyciągać ręki do zgody z Hrabią, choć ta zgoda miała być dla kraju pożyteczną, a i w poświęceniach się dla Ojczyzny chodzi mu o to, aby kto inny go nie ubiegł”. Faktycznie, Sędziemu bardzo zależało na tym, by być dobrze odbieranym przez otoczenie, dlatego często kierował się tą chęcią w swoich działaniach, a nie prawdziwymi i szczerymi przekonaniami.

Wiele serca włożył w wychowanie Tadeusza. Zapewnił bratankowi najlepsze warunki, jakie tylko mógł, lecz nie można powiedzieć, aby go rozpieszczał. Starał się wpoić mu patriotyzm i dobre maniery, czyli dwie najważniejsze dla niego wartości. Szczerze kochał Tadeusza, lecz usiłował to ukryć, aby zachować pozory srogiego opiekuna. Dlatego też nie okazywał swoich uczuć chłopakowi, ale z jego zachowania można było wyczytać, że kocha go ponad życie i jest z niego bardzo dumny. Podobnie zresztą traktował Zosię, którą także opiekował się na prośbę Jacka.




Sędzia dał się także poznać jako człowiek bardzo sumienny i poważnie podchodzący do swoich obowiązków. Był doskonałym gospodarzem, o czym pisze Doleżan: „Gospodarz z niego zawołany, sam czuwa pilnie nad sprawami gospodarskimi, przegląda rachunki, ostatni kładzie się spać, bardzo przestrzega w domu ładu i porządku. Dla poddanych jest łagodnym i sprawiedliwym panem, nie przeciąża ich pracą, nie pozwala polować na chłopskich gruntach, szkody wynagradza”. Soplica to ponadto człowieka miłujący naturę, który żyje według jej wytycznych i szanuje jej prawa.

Nade wszystko Sędzia miłował Polskę, co było widać w jego dworku. Starał się najlepiej jak tylko mógł kultywować ojczyźniane tradycje, obyczaje, pielęgnować pamięć historyczną i kulturową, za co był bardzo ceniony przez otoczenie. W pracy zawodowej często podkreślał, że nie ma lepszego prawa, niż prawo polskie i wspanialszej cywilizacji, niż cywilizacja polska.

Postać Sędziego Soplicy to bez wątpienia wyidealizowany polski szlachcic-ziemianin o patriotycznej duszy i otwartym umyśle. Jednak Mickiewicz postanowił skazić nieco tę postać, lekko ją zarysować poprzez nadanie mu pieniaczach cech, małostkowości i ciągłego poszukiwania poklasku. W ten sposób wieszczowi udało się stworzyć nie tyle postać idealnego szlachcica, co postać prawdziwego Polaka.



  Dowiedz się więcej
Geneza Pana Tadeusza Adama Mickiewicza
Podtytuł Pana Tadeusza
Pan Tadeusz - streszczenie
Bohaterowie Pana Tadeusza
Imioniska
Czas i miejsce akcji Pana Tadeusza
Narrator w Panu Tadeuszu
Nawiązania do tradycji w Panu Tadeuszu
Główne wątki w Panu Tadeuszu
Szlachta w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz jako epos
Tło historyczne w Panu Tadeuszu
Jacek Soplica – ksiądz Robak jako bohater romantyczny oraz jako ostatnie słowo Mickiewicza w sprawie idei niepodległościowych
Recepcje Pana Tadeusza
Artyzm Pana Tadeusza
Rola historii w Panu Tadeuszu
Szlacheckie obyczaje w Panu Tadeuszu
Obraz Soplicowa
Funkcja przymiotnika "ostatni" w Panu Tadeuszu
Komizm i humor w Panu Tadeuszu
Baśniowość Pana Tadeusza
Inwokacja i epilog Pana Tadeusza
Język Pana Tadeusza
Wyidealizowanie realności w utworze
Przyroda w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz - plan wydarzeń
Pan Tadeusz - cytaty
Bibliografia do „Pana Tadeusza”
Najważniejsze cytaty w „Panu Tadeuszu”
Czy „Pan Tadeusz” powinien znaleźć się w spisie lektur szkolnych? – rozprawka
Czy zgadzasz się z opinią Mickiewicza, że motywem przewodnim „Pana Tadeusza” jest piękno świata i uroda dawnej Polski? – rozprawka
Dlaczego warto przeczytać „Pana Tadeusza”?
Obraz kraju lat dziecinnych w „Panu Tadeuszu”
Adam Mickiewicz – notatka szkolna
Opis grzybobrania w „Panu Tadeuszu”
Muzyka w „Panu Tadeuszu”
Humor w „Panu Tadeuszu”
Opis koncertu Jankiela w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Jankiela
Motyw karczmy w „Panu Tadeuszu”
Opis gry Wojskiego na rogu
Spór o zamek w „Panu Tadeuszu”
Epilog w „Panu Tadeuszu”
Polityka w „Panu Tadeuszu”
Obraz Rosjan w „Panu Tadeuszu”
Obraz Polaków w „Panu Tadeuszu”
„Pan Tadeusz” jako wyraz tęsknoty Mickiewicza za ojczyzną
Znaczenie „Pana Tadeusza” dawniej i dziś
Historia w „Panu Tadeuszu”
Soplicowo jako centrum polszczyzny
Motyw spowiedzi w „Panu Tadeuszu”
Spowiedź księdza Robaka
Jacek Soplica – bohater pozytywny czy negatywny?
Losy Jacka Soplicy i jego działalność patriotyczna
Okoliczności powstania „Pana Tadeusza”
Jacek Soplica jako bohater romantyczny
Charakterystyka postaci historycznych w „Panu Tadeuszu”
Opis polowania na niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu”
Motyw zamku w „Panu Tadeuszu”
Motyw dworku szlacheckiego w „Panu Tadeuszu”
Wartości artystyczne „Pana Tadeusza”
Narracja „Pana Tadeusza”
Język „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako przykład epopei
Ponadczasowość „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” - arcydzieło czy kicz – rozprawka
Kompozycja „Pana Tadeusza”
Filmowe perypetie „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako utwór romantyczny
Motyw przyrody w „Panu Tadeuszu”
Poetycko-malarski obraz natury w „Panu Tadeuszu”
Dawne tradycje i obyczaje w „Panu Tadeuszu”
Motyw miłości w „Panu Tadeuszu”
Motyw szlachty w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka szlachty w „Panu Tadeuszu”
Inwokacja „Pana Tadeusza” – interpretacja
Opisy wschodów i zachodów słońca w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Maćka nad Maćkami i szlachty dobrzyńskiej
Podkomorzy – charakterystyka
Rejent – charakterystyka
Asesor – charakterystyka
Protazy – charakterystyka
Klucznik Gerwazy – charakterystyka postaci
Hrabia Horeszko – charakterystyka postaci
Telimena – charakterystyka postaci
Zosia – charakterystyka postaci
Tadeusz Soplica – charakterystyka postaci
Sędzia Soplica – charakterystyka postaci
Jacek Soplica (Ksiądz Robak) – charakterystyka postaci
Spór Asesora z Rejentem
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Literackie nawiązania do „Pana Tadeusza”
Wyjaśnienie tytułu „Pana Tadeusza”
Opis uczty w „Panu Tadeuszu”
Historia Domeyki i Doweyki
Streszczenie „Pana Tadeusza”