2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Mitologia

2l.pl / Główne postaci mitologiczne

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Achilles - mitologiczny syn Peleusa i morskiej bogini Tetydy. Matka pragnęła zapewnić mu nieśmiertelność, dlatego wykąpała go w Styksie (trzymała go za piętę). Jego wychowawcami byli Fojniks i centaur Chejron, dzięki czemu nie pragnął bogactwa, a jedynie sławy. Najbardziej znany z opisu jego zmagań z Hektorem podczas wojny trojańskiej. Zginął ugodzony przez Parysa w pietę.

Aisklepios (Eskulap) – heros, bóg sztuki lekarskiej, czyli medycyny. Uważano go za syna boga Apollina i nimfy Koronis. Wychował go centaur Chiron i to on właśnie nauczył go lekarskiej sztuki. Był tak zdolny, że posiadł nawet umiejętność wskrzeszania umarłych, co doprowadziło do tego, że na prośbę Hadesa Zeus uśmiercił go i przemienił w gwiazdozbiór Wężownika.


Chejron - najbardziej znany centaur. W jego jaskini bogowie urządzali uczty, był także wychowawcą wielu herosów, m.in. Achillesa i Heraklesa, Jazona i Eneasza. Posiadł sztukę lekarską. Po śmierci został umieszczony przez Zeusa na niebie, jako gwiazdozbiór Centaura.

Dedal - mitologiczny architekt i wynalazca, syn Ateny, ojciec Ikara. Pochodził z Aten, skąd musiał usiekać. Znany był w całej Helladzie z przepięknych budowli, jakie wznosił. Schronił się na Krecie u króla Minosa. Zbudował między innymi labirynt Minotaura. Gdy król zabronił mu powrotu do ojczyzny wraz z synem uciekł na skrzydłach zrobionych z piór i wosku. Jest symbolem racjonalizmu, a także pracowitości, sumienności i konsekwencji.




Demeter - bogini urodzaju, córka Kronosa i Rei, siostrą Zeusa, Hadesa, Posejdona, Hestii i Hery; matka Persefony (Kory).

Erynie - mitologiczne boginie zemsty, a także kary i gniewu za wszelką nieprawość oraz wyrzutów sumienia. Zamieszkiwały w państwie cieni. Najczęściej przedstawiano je jako stare kobiety ze skrzydłami i wężami zamiast włosów oraz przekrwionymi oczami. Znane są trzy erynie: Alekto – gniewna, niestrudzona; Tyzyfone – mścicielka i Megajra – wroga, zawistna.




Eurydyka - mitologiczna driada, szczęśliwa żona Orfeusza. Zmarła od ukąszenia żmii. Orfeusz udał się do Hadesu i przekonał boga, by zwrócił mu ukochaną, lecz wracając z nią z podziemi, wbrew zakazowi odwrócił się i na zawsze ją utracił.

Faun – bóg płodności, lasów górskich, opiekun pasterzy, darzący płodnością ich stada, nauczyciel uprawy roli. Utożsamiany z greckim Panem. Najczęściej był przedstawiany jako brodaty mężczyzna z koźlimi rogami i kopytami.

Herakles - heros, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. Odznaczał się wielką siłą, męstwem i umiejętnościami wojennymi (celne strzelanie z łuku). Ulubieniec Zeusa i Ateny, prześladowany przez zazdrosną Herę. Aby odpokutować zabicie swej żony i córek musiał wykonać dwanaście ciężkich prac (m. in. oczyszczenie stajni Augiasza).




Ikar – syn wynalazcy i rzeźbiarza – Dedala. Wraz z nim uwięziony na Krecie. Ojciec namówił go na ucieczkę z wyspy przy pomocy skrzydeł zbudowanych z ptasich piór i wosku. Podczas podniebnej podróży, niepomny słów Dedala, Ikar wzbił się za wysoko zachwycony lotem. Słońce stopiło wosk, a Ikar spadł w dół się zabił.

Jazon - mitologiczny heros, syn Ajzona króla Jolkos, niestrudzony uczestnik wyprawy Argonautów po złote runo. Wychowywał go centaur Chejron. W wieku dwudziestu lat powrócił do rodzinnego miasta, w którym nieprawnie rządził jego stryj - Pelias. Aby odzyskać tron wyprawił się wraz z najdzielniejszymi ówczesnymi wojownikami po złote runo.




Kasandra - mitologiczna córka króla Teb Priama i Hekuby. Zakochany w niej Apollin, obdarzył ją umiejętnością przewidywania przyszłości, jednak sprawił, że w jej przepowiednie nikt nie wierzył. Przepowiedziała między innymi upadek i zburzenie Teb, przestrzegała przed wprowadzeniem do miasta konia trojańskiego. Zginęła w Mykenach z ręki Klitemnestry i Ajgista.

Medea - mitologiczna czarodziejka, córka Ajetesa (króla Kolchidy), wnuczka Heliosa. Pomogła Jazonowi zdobyć złote runo, została jego żoną. Udało jej się przywrócić zdrowie umierającemu ojcu Jazona – Ajzonowi.

Minotaur – syn Minosa, króla Krety i jego żony Pazyfae (zrodzony z byka zesłanego przez Posejdona). Miał p[ostać pół człowieka, pół byka. Gdy stał się groźnym potworem Minos kazał wybudować Dedalowi olbrzymi Labirynt, znajdujący się pod pałacem w Knossos, w którym uwięził Minotaura. Ateńczycy, pokonani przez Minosa musieli przesyłać swe dzieci na pożarcie dla Minotaura. Potwora zabił dzielny Tezeusz, dzięki pomocy córki Minosa Ariadny.

Nike - mitologiczna bogini zwycięstwa, siły i szybkości, przedstawiano ją często na pomnikach upamiętniających bitewne zwycięstwa. Przedstawiono ją jako młodą kobietę ze skrzydłami u ramion i mieczem. Uważana była za opiekunkę sportowców i wojowników.

Nimfy - w mitologii boginie niższego rzędu; uosabiały siły żywotne przyrody. Były piękne, młode i długowieczne. Zamieszkiwały tereny wiejskie, często spotkać je można było w lasach (driady), na łąkach (lemoniady) i w pobliżu zbiorników wodnych (najady). Ich zajęciem był śpiew i przędzenie. Często stawały się wybrankami herosów, czasem opiekowały się bogami (Amaltea). Należały także do orszaków takich bogów, jak Dionizos czy Artemida.

Niobe - mitologiczna córka Tantala, żona Amfiona, króla Teb. Była bardzo dumna ze swoich siedmiu synów i siedmiu córek. Uważała się za lepszą od bogini Leto (matki Artemidy i Apollina). Z zemsty bóstwa zabiły jej potomstwo, a zrospaczoną kobietę Zeus przemienił w kamień.

Orfeusz - mitologiczny śpiewak, muzyk i poeta z Tracji, uważany za syna boga Apollina i muzy Kaliope. Gdy śpiewał akompaniował sobie grą na lutni lub kitarze. Jego śpiew miał cudowne właściwości – działał nie tylko na ludzi, ale i na zwierzęta oraz siły przyrody. Szczęśliwie zakochany w Eurydyce, stracił ją po ukąszeniu przez żmiję. Uważany jest za twórcę orfizmu, mistycznego nurtu religijnego, którego głównym elementem była wiara w wędrówkę dusz.

Pan - grecki bóg opiekuńczy lasów i pól, strzegący pasterzy oraz ich trzód. Przedstawiano go jako pół człowieka, pół zwierzęcia. Był mocno owłosiony, miał kozie nogi, bródkę oraz rogi. Pochodził z Arkadii, a czas spędzał najczęściej w lasach i górach. Jego atrybutami była syringa (fletnia), kij pasterski, a także wieniec jodłowy.

Penelopa - mitologiczna żona Odyseusza, archetyp wierności małżeńskiej. Na powrót męża spod Troi czekała dwadzieścia lat. Mimo nagabywania przez wielu zalotników pozostała wierna Odyseuszowi. Powiedziała, że wyjdzie ponownie za mąż, gdy skończy tkać całun pośmiertny dla teścia Laertesa, jednak to co utkała w dzień, w nocy pruła. Gdy podstęp się wydał nakazała zalotnikom napiąć łuk Odyseusza, tylko jednak on mógł tego dokonać.

Persefona (Kora) mitologiczna córka Demeter oraz Zeusa; żona władcy podziemi – Hadesa, dlatego uważano ją za opiekunkę dusz zmarłych. Z matką łączyła ją bardzo silna więź, były nierozłączne. Za zgodą Zeusa została porwana przez Hadesa do królestwa cieni. Zrozpaczona matka przez dziewięć dni szukała córki, aż dowiedziała się prawdy od Heliosa. Zeus zgodził się uwolnić Korę, pod warunkiem, że nic w państwie podziemi nie zje. Za namową Hadesa Persefona zjadła jednak owoc granatu. Ostatecznie Zeus zdecydował, że dziewczyna jedną trzecią roku będzie spędzać pod ziemią, a dwie trzecie z matką. Gdy Kora powraca z krainy umarłych nastaje wiosna.

Pigmalion - król Cypru, który wyrzeźbił posąg przepięknej kobiety - Galatei, w którym się zakochał. Poprosił Afrodytę, aby mu dała za żonę podobną do posągu niewiastę. Bogini, wysłuchawszy jego życzenia ożywiła posąg.

Priam - mitologiczny król Troi, mąż Hekaby. Jego postać została uwieczniona w „Iliadzie” Homera, opisującej wojnę trojańską. Miał dwadzieścia żon, a z nimi pięćdziesięciu synów oraz dwanaście córek. Wybłagał Achillesa ciało swego syna Hektora. Po zdobyciu Troi przez Greków zamordował go syn Achillesa, Neoptolemos.

Prometeusz – tytan, syn Japeta i okeanidy Klimene (lub Azji). Twórcą rodu ludzkiego - ulepił człowieka z gliny pomieszanej z łzami, a dusze dał mu z iskry z ognia niebieskiego wykradzionego z rydwanu Heliosa. Prometeusz widząc słabość człowieka nauczył go wielu potrzebnych umiejętności, a także przyniósł mu ogień. Za karę został przykuty do skał Kaukazu, a przylatujący codziennie sęp żywił się jego wątrobą. Postawa prometejska (prometeizm) – polega na poświęceniu się w imię dobra ludzkości.

Syleny - były pierwowzorem Satyrów. Wyglądały podobnie do nich jednak zamiast kozich nóg miały końskie nogi oraz ogony.

Syzyf - mitologiczny król Koryntu, syn Eola. Bogowie lubili jego towarzystwo i zapraszali go na swoje uczty, skąd Syzyf zawsze podkradał trochę nektaru i ambrozji dla siebie i swych przyjaciół. Opowiadał też na ziemi plotki zasłyszane u bogów, jednak przymykali na to oko. Gdy jednak zdradził tajemnicę Zeusa został skazany na śmierć. Podstępem uwięził Tanatosa, dlatego ludzie przestali umierać. Za swą zuchwałość został ukarany wieczną i bezużyteczną pracą. Miał za zadanie wtoczyć na górę wielki głaz, który jednak przed wierzchołkiem zawsze wymykał mu się z rąk i staczał na dół.

Westa - rzymska odpowiedniczka greckiej bogini Hestii, która była boginią ogniska domowego. Utożsamiano ją także z ogniem. W jej świątyniach służyły westalki – młode dziewczyny z arystokratycznych rodzin, które musiały ślubować czystość.



  Dowiedz się więcej
Mitologia – bibliografia
Główne postaci mitologiczne
Rzymscy bogowie (panteon)
Miejsca mitologiczne
Frazeologia związana z mitami
Podział mitów
Archetyp, topos, motyw – definicja
Mitologia rzymska
Mitologia grecka - wprowadzenie
Ponadczasowość mitów greckich
Uniwersalizm mitów greckich
Eros i Psyche - streszczenie
Zeus (Dzeus) – opis boga
Historia założenia Rzymu
Wędrówka Eneasza
Muzy i ich atrybuty
Opis greckiego królestwa podziemi
Mit o Dionizosie – streszczenie
Konflikt o złote jabłko – streszczenie
Wędrówka Odyseusza – plan wydarzeń
Powrót Odyseusza do Itaki – streszczenie
Historia wojny trojańskiej – plan wydarzeń
Historia wojny trojańskiej – streszczenie
Wyprawa Jazona po złote runo (Wyprawa Argonautów) – streszczenie
Mit o Tezeuszu – streszczenie
Mit o Heraklesie (12 prac Heraklesa) – streszczenie
Mit o Narcyzie – streszczenie
Mit o Orfeuszu i Eurydyce – streszczenie
Mit o Syzyfie – streszczenie
Mit o Dedalu i Ikarze – streszczenie
Mit o Demeter i Korze – streszczenie
Mit o Prometeuszu – streszczenie
Mit rodu Labdakidów – streszczenie
Greccy bogowie (panteon)
Funkcje i znaczenie mitów
Cztery wieki ludzkości
Mit o narodzeniu świata i bogów – streszczenie
Mit – charakterystyka