2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Mitologia

2l.pl / Mit o Tezeuszu – streszczenie

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Jednym z największych bohaterów Aten był Tezeusz. Jego rodzice byli cudzoziemcami – ojciec Ajgeus podbił Ateny, zaś matka – Ajtra pochodziła z Trojzeny. Małżonkowie rozstali się, lecz zanim to nastąpiło Ajgeus schował pod wielkim głazem sandały i miecz i nakazał żonie, by ich syn, gdy dorośnie wydostał te rzeczy. Gdy Tezeusz miał pięć lat, spotkał Heraklesa, który wróżył mu wielką przyszłość. Wojownik stał się idolem chłopca. Gdy dorósł z łatwością odrzucił głaz i ruszył do ojca.

Po drodze pozbawił życia trzech okrutników – Skirona (zrzucał ludzi do morza), Sinnisa (rozdzierał ludzi na połowę) i Prokrustesa (skracał lub wydłużał swym gościom kości). Nikomu nieznany wszedł do Aten. Gdy budowniczowie świątyni Apollina naśmiewali się z jego dziewczęcej urody, wziął woły ze swego zaprzęgu i podrzucił je ponad dach świątyni. Schorowany Ajgeus poznał syna po mieczu i sandałach. Młody bohater, by przypodobać się ateńczykom złapał grasującego w okolicach Maratonu olbrzymiego byka i złożył go w ofierze Apollinowi. Mieszkańcy jednak byli w żałobie, bo jak co roku musieli złożyć królowi Krety Minosowi haracz – oddać na pożarcie Minotaurowi – potworowi o byczej głowie, synowi króla – siedem córek i siedmiu synów. Tezeusz postanowił rozprawić się z potworem. Ojciec nakazał mu, że gdy wróci zwycięski ma rozwinąć szkarłatny żagiel, gdy zginie jego słudzy mają użyć masztu czarnego.


Na dworze Minosa wszyscy patrzyli na niego niechętnie, oprócz córki króla – Ariadny, która zakochała się w nim bez pamięci. Minotaur zamieszkiwał labirynt – wspaniały pałac o wielu pokojach, przejściach, krużgankach. Ariadna dała młodzieńcowi kłębek nici i nakazała by przywiązał jego koniec do wejścia labiryntu i posuwając się w głąb powoli rozwijał nić, dzięki czemu wróci ze środka, co jeszcze nikomu się nie udało. Tezeusz zabił Minotaura i po nitce wrócił do wyjścia.

Tezeusz wyruszył w powrotna drogę z Ariadną, jednak podczas podróży pozostawił ją śpiącą na wyspie Naksos. Gdy dziewczyna się obudziła zaczęła wołać ukochanego, płakała z rozpaczy i strachu. W tej chwili zstąpił na wyspę orszak Dionizosa złożony z satyrów, menad i bachantek, a bóg wina oświadczył się zaskoczonej Ariadnie. Tezeusz wracając do Aten zapomniał założyć czerwony żagiel, zaś jego ojciec widząc barwę czarną, rzucił się z rozpaczy do morza. Nieświadomy Tezeusz wysłał do Aten herolda z wiadomością o swym powrocie. Heroda witano z radością, z drugiej strony rozpaczano po śmierci króla. Tezeusz także wyruszył na czele żałobnego orszaku do Aten – wydarzenie to dwojakiego charakteru (smutek z powodu śmierci, i radość z powrotu) obchodzono później jako Oschoforia.




Po śmierci Ajgeusa Tezeusz zjednoczył wiele rodów i gmin attyckich w całość państwową, której stolicą uczynił Ateny. Zrzekł się tronu, ustalając podstawy państwa republikańskiego i wyruszył w poszukiwaniu przygód. Pragnął walczyć z Amazonkami, porwał więc ich królową – Antiopę, przez co wplątał Ateny w długotrwałą wojnę. Kobieta urodziła mu syna – Hipolita. Następnie ożenił się z Fedrą, córką króla Minosa. To ona wychowywała Hipolita, zaś Tezeusz wciąż podróżował. Pewnego razu nie wracał tak długo, że Fedra chciała wyjść za Hipolita, jednak ten miłował jedynie polowania i wojnę. Po powrocie prawowitego męża Fedra oskarżyła synowca, że chciał ją uwieść. Tezeusz uwierzył jej i wygnał Hipolita, który zginął, gdy jego rydwan poniosły konie.

Pewnego razu Tezeusz został zaproszony na ślub swego przyjaciela – Pejritoosa z piękną Hipodamią. Ślub odbywał się w stolicy Lapitów, których władca był Pejritoos. Na ucztę zaproszono centaurów – pół ludzi, pół koni, którzy byli dzicy i żywili się surowym mięsem. Podczas uczty zaczęli szaleć i porywać kobiety. Wywiązała się walka, która przerodziła się w wojnę z wszystkimi centaurami z Tesalii. Gdy przegrali część z nich udała się za służbę do Dionizosa, jako jego kawaleria, część rozpierzchła się po lasach i górach by wieść samotne życie. W Tesalii pozostał jedynie mądry centaur Chejron, do którego na uczty przybywali bogowie, on zaś zajmował się wychowaniem dzieci bohaterów.




Gdy Tezeusz miał pięćdziesiąt lat porwał ze Sparty siedmioletnią córkę króla Tyndareosa – Helenę i przekazał na wychowanie swej matce – Ajtrze. Bracia porwanej stanęli wraz z wojskiem u bram Aten, a Tezeusz wraz z Pejritoosem był w tym czasie na dalekiej wyprawie. Mieszkańcy Aten nakazali wydać dziewczynkę, a Tezeusza skazali na wygnanie. Resztę dni bohater spędził na wyspie Skyros, u króla Likomedesa. Zginął wpadłszy w przepaść podczas spaceru.

Po wielu latach wyrocznia w Delfach nakazała sprowadzić zwłoki bohatera do Aten. Wyprawy podjął się wódz ateński Kimon. Miejsce pochówku wskazał mu orzeł. Drogocenne szczątki Ateńczycy przyjęli procesją i ofiarami.



  Dowiedz się więcej
Mitologia – bibliografia
Główne postaci mitologiczne
Rzymscy bogowie (panteon)
Miejsca mitologiczne
Frazeologia związana z mitami
Podział mitów
Archetyp, topos, motyw – definicja
Mitologia rzymska
Mitologia grecka - wprowadzenie
Ponadczasowość mitów greckich
Uniwersalizm mitów greckich
Eros i Psyche - streszczenie
Zeus (Dzeus) – opis boga
Historia założenia Rzymu
Wędrówka Eneasza
Muzy i ich atrybuty
Opis greckiego królestwa podziemi
Mit o Dionizosie – streszczenie
Konflikt o złote jabłko – streszczenie
Wędrówka Odyseusza – plan wydarzeń
Powrót Odyseusza do Itaki – streszczenie
Historia wojny trojańskiej – plan wydarzeń
Historia wojny trojańskiej – streszczenie
Wyprawa Jazona po złote runo (Wyprawa Argonautów) – streszczenie
Mit o Tezeuszu – streszczenie
Mit o Heraklesie (12 prac Heraklesa) – streszczenie
Mit o Narcyzie – streszczenie
Mit o Orfeuszu i Eurydyce – streszczenie
Mit o Syzyfie – streszczenie
Mit o Dedalu i Ikarze – streszczenie
Mit o Demeter i Korze – streszczenie
Mit o Prometeuszu – streszczenie
Mit rodu Labdakidów – streszczenie
Greccy bogowie (panteon)
Funkcje i znaczenie mitów
Cztery wieki ludzkości
Mit o narodzeniu świata i bogów – streszczenie
Mit – charakterystyka