2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Kordian

2l.pl / Kordian - streszczenie

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Utwór rozpoczyna motto z utworu „Lambro” mówiące o roli poezji.
Część Pierwsza Trylogii; Spisek Koronacyjny; Przygotowanie
W ostatnią noc 1799 roku w Górach Karpackich u czarnoksiężnika Twardowskiego zebrały się diabły i czarownice. Na polecenie Mefistofelesa mają stworzyć rządzących w nowym wieku. Demony mieszają w wielkim kotle, w którym znajdują się wrzące gazy. Z wnętrza wyłaniają się sylwetki przywódców powstania listopadowego – Chłopicki, Czartoryski, Skrzynecki, Niemcewicz, Lelewel i Krukowiecki. Ukazuje się również tłum – oficerowie Królestwa Polskiego i posłowie. Czarodziejskie obrzędy przerywa głos Archaniołów wołający do Boga. Wszystko znika.


Prolog
Trzy Osoby nakreślają trzy koncepcje poezji: pierwsza Osoba Prologu, której poglądy możemy utożsamiać z ideami Mickiewicza głosi, że poezja ma być balsamem na narodowe rany. Patetyczny poeta-wizjoner jest gotowy samo0tnie cierpieć za naród. Druga Osoba Prologu (głos Słowackiego) kwestionuje sprawczą moc poezji, zaś trzecia Osoba Prologu uważa, że rolą poezji jest ochrona wartości, rozbudzanie patriotycznych uczuć oraz nawoływanie do walki.

Część Pierwsza. Akt Pierwszy. Scena pierwsza
Piętnastoletni młodzieniec – Kordian – myśli nad sensem życia. Wspomina przyjaciela, który popełnił samobójstwo, mówi, że czuje się samotny i rozdarty, potrzebuje idei, któryby go rozpaliła. Wierny sługa – Grzegorz – opowiada mu bajkę z morałem „O Janku, co psom szył buty”, a następnie wspomina o swoich doświadczeniach, jako legionisty walczącego u boku Napoleona i więźnia Rosji w kampanii zimowej w 1812 roku. Gdy odczytano dekret o wcieleniu polskich jeńców do rosyjskiego wojska sprzeciwił się temu bohaterski Kazimierz. Swój bunt przypłacił jednak życiem. Postać Kazimierza staje się dla Kordiana wzorem do naśladowania. Postanawia działać i wyruszyć w poszukiwaniu swojej drogi. Pojawia się Laura.

Scena druga
Dowiadujemy się, że melancholijny Kordian jest nieszczęśliwie zakochany w starszej od siebie Laurze. Dziewczyna lekceważy uczucia młodzieńca. Zrozpaczony chłopak postanawia popełnić samobójstwo.




Scena trzecia
Laura uważa, że niesprawiedliwie potraktowała Kordiana, jednak uważa go jeszcze za dziecko. Martwi się o niego ponieważ nie wrócił jeszcze do domu. Bohater nie pojawił się także na kolacji. Przez okna dostrzega konia bez jeźdźca i słyszy krzyk Grzegorza: „panicz się zastrzelił”.

Akt drugi
Wędrowiec; Rok 1828
Po nieudanej próbie samobójczej Kordian wybiera się w podróż po Europie. Pragnie poznać świat i siebie. Najpierw odwiedza Anglię. W Londynie, rozmawiając z dozorcą Saint James Parku przekonuje się, że światem rządzą pieniądze. Z kolei w Dover rozmyśla nad twórczością Szekspira – czyta „Króla Leara”. Literacki świat wydaje mu się zbyt idealny. We Włoszech nawiązuje romans z Wiolettą. Kobieta jednak, gdy okazuje się, że młodzieniec nie ma pieniędzy, porzuca go. Kordian odwiedza także Watykan, by na audiencji u papieża prosić o błogosławieństwo dla Polski. Ojca Świętego bardziej jednak interesuje papuga (Luterek), która potrafi mówić po łacinie. Nie zajmują go problemy wędrowca. Zaleca Polakom, by podporządkowali się carskiej władzy. Zniechęcony podróżnik zdobywa szczyt Mont Blanc. Czując się blisko Boga wygłasza swój poetycki manifest. Czuje przypływ siły: „Jam jest posąg człowieka na posągu świata.” Chce oddziaływać na myśli i uczucia ludzi, jak wieszcz. Wspomina postać szwajcarskiego bohatera – Winkelrieda i przyrównuje go do Polski. Na Chmurze powraca do ojczyzny.

Akt Trzeci. Spisek koronacyjny. Scena pierwsza
Akcja przenosi się do Warszawy na plac przed Zamkiem Królewskim. Zbiera się tam tłum, pragnący zobaczyć orszak cara Mikołaja I, który ma zostać koronowany na króla Polski. Wśród wiwatujących zebranych są Szewc, Szlachcic i Żołnierz. Odnoszą się do mającego nastąpić zaprzysiężenia negatywnie. Najbardziej radykalny jest stary wiarus, który życzy śmierci królowi. Mężczyźni w uroczystości dostrzegają tragedię Polski.




Scena druga
Znajdujemy opis koronacji Mikołaja I na króla Polski w warszawskiej katedrze. Koronę podaje carowi polski prymas. Uroczystościom przypatrują się państwowi urzędnicy i rosyjscy generałowie.

Scena trzecia
Orszak cara Rosji i króla Polski ponownie przemierza zatłoczone ulice Warszawy, kierując się na świąteczną ucztę. Zebrani mieszkańcy wątpią w obietnice nowego władcy zachowania konstytucyjnych praw. Przejazd króla poprzedza książę Konstanty na czele żandarmerii. Mężczyzna w brutalny sposób toruje drogę – jednej z kobiet wytrąca z rąk dziecko, które ginie w rynsztoku. Nieznajomy śpiewa pieśń o sekretnym buncie i zmartwychwstaniu narodu.




Scena czwarta
W podziemiach kościoła św. Jana odbywa się tajne zebranie spiskowców. Rozważany jest pomysł zorganizowania zamachu na Mikołaja I. Sprzeciwiają się mu Ksiądz i konserwatywny Prezes odwołując się do wiary w Boga i moralnych zasad. Młody Podchorąży (Kordian) namawia do realizacji zbrodniczego planu. Odwołuje się do historii Polski i obecnej sytuacji politycznej (zesłańcy na Syberię). Wtóruje mu Starzec, który uważa, że jedna zbrodnia jest mała w stosunku do setek zbrodni cara. Zarządzone zostaje głosowanie. Stu pięćdziesięciu spiskowców sprzeciwia się morderstwu, jedynie pięciu jest za. Podchorąży informuje, że dokona zamachu na własną rękę, szczególnie, że tego wieczoru na zamku wartę. Pragnie poświęcić się dla dobra ojczyzny.

Scena piąta
Obserwujemy jak Kordian zbliża się do sypialni cara. Pokonuje kolejne sale – kolumnową, audiencyjną, tronową. Na jego drodze staje jednak Strach i Imaginacja (głosy jego duszy i sumienia). Bohater ma urojenia – widzi niemych świadków zbrodni. Jest świadomy, że popełnia zły czyn, boi się jego następstw. Mdleje u stóp sypialni, porażony dźwiękami dzwonów na jutrznię, gdzie znajduje go Mikołaj I i posądza o zamach swego brata Konstantego. Kordian zachowuje się, jak człowiek obłąkany.

Scena szósta
Kordian zostaje zamknięty w szpitalu psychiatrycznym. Odbywa rozmowę z Doktorem, pod postacią którego ukrywa się Szatan. Zły wspomina o stworzeniu świata przez Boga w aspekcie historycznym. Przedstawia młodzieńcowi dwóch obłąkanych mężczyzn – jeden uważa się za drzewo krzyża dźwigające Chrystusa, drugi zaś myśli, że jest Atlasem podtrzymującym glob ziemski. Obydwaj uważają, że poświęcają się dla ludzkości. W ten sposób skrytykowana zostaje idea samotnego, jednostkowego poświęcania się dla dobra wyższej idei. Książę Konstanty wzywa Kordiana na Plac Saski.

Scena siódma
Na Placu Saskim zbierają się żołnierze księcia Konstantego. Dowódca nakazuje Kordianowi dokonać niezwykłego czynu – przeskoczyć na koniu przez piramidę utworzoną z bagnetów trzymanych przez wojskowych. Bohater z próby wychodzi zwycięsko, za co otrzymuje od Konstantego obietnicę ułaskawienia. Na to jednak nie godzi się car Mikołaj I i nakazuje zwołać sąd wojenny, który skarze niedoszłego skrytobójcę na śmierć.

Scena ósma
Kordian w więzieniu spowiada się przed śmiercią. Żegna także starego sługę – Grzegorza. Obawia się, że jego czyn będzie zapomniany, jednak ma świadomość, że jego odwaga stawia go na równi z innymi polskimi bohaterami, którzy swoje życie oddali za ojczyznę.

Scena dziewiąta
Zgodnie z obietnicą Wielki Książę Konstanty stara się wyjednać u swego brata – cara Mikołaja I ułaskawienie dla Kordiana. Ten jednak sprzeciwia się temu. Bracia kłócą się, a głównym powodem jest władza. Wypominają sobie grzechy z przeszłości. Dopiero, gdy Konstanty grozi Mikołajowi I użyciem armii, ten decyduje się na podpisanie ułaskawienia. Na Plac Marsowy, gdzie ma się odbyć egzekucja wyrusza Adiutant.

Scena ostatnia
Tłum gapiów na Placu Marsowym oczekuje na egzekucję młodego Podchorążego. Zostaje mu odebrany szlachecki tytuł. Kordian nie zgadza się na zasłonięcie oczu. Dowodzący egzekucją oficer zaczyna wydawać komendy. Ktoś w tłumie krzyczy, że jedzie Adiutant, jednak wykonujący wyrok go nie widzi.

Koniec części pierwszej



  Dowiedz się więcej
„Kordian” bibliografia
Najważniejsze cytaty w „Kordianie”
Interpretacja opowieści Grzegorza
Znaczenie bajki „O Janku, co psom szył buty”
„Kordian” - plan wydarzeń
„Polska Winkelriedem narodów!” – wyjaśnienie cytatu z „Kordiana”
Motyw wędrówki w „Kordianie”
Pozostali bohaterowie „Kordiana”
Dzieje Kordiana
Ocena polskiego społeczeństwa w „Kordianie”
Obraz Europy w „Kordianie” Słowackiego
Motyw patriotyzmu w „Kordianie”
Motyw dojrzewania w „Kordianie”
Spisek koronacyjny w „Kordianie”
Postaci historyczne w „Kordianie”
Tło historyczne w „Kordianie”
Polski dramat romantyczny na przykładzie „Kordiana”
Motyw Warszawy w „Kordianie”
Motyw rewolucji w „Kordianie”
Rola poezji i poety w „Kordianie”
Ocena powstania listopadowego w „Kordianie” Słowackiego
„Kordian” – kreacja głównego bohatera
Znaczenie „Kordiana”
Tragizm „Kordiana”
Monolog Kordiana na szczycie Mont Blanc
„Prolog” – znaczenie i rola w utworze
„Przygotowanie” – znaczenie i rola w utworze
Charakterystyka Kordiana
„Kordian” jako dramat romantyczny
Dojrzewanie tytułowego bohatera „Kordiana”
Polemika Słowackiego z Mickiewiczem w „Kordianie”
Obraz powstania listopadowego w „Kordianie”
Czas i miejsce akcji „Kordiana”
Wyjaśnienie imienia Kordian
„Kordian” – interpretacja tytułu
Kompozycja „Kordiana”
Geneza „Kordiana”
Juliusz Słowacki – notatka szkolna
Kordian - streszczenie