2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Syzyfowe prace

2l.pl / „Masz, psie, masz, draniu! Masz - za teatr, masz za inspektorskie zebranie, masz za literaturę! Tyś mnie chciał do siebie podobnym... - Masz, renegacie, szpiegu, masz, szpiegu!” Jakie przeżycia podyktowały Marcinowi te gorzk

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Marcin Borowicz wypowiada przytoczone słowa szeptem podczas incydentu z nauczycielem klerykowskiego gimnazjum – Majewskim. Gdy pewnego dnia chłopak szedł na zebranie koła patriotycznego na „Górkę”, czyli na strych Mariana Gontali, dostrzegł szpiegującego go pedagoga, który szukał tajnego przejścia. Będąc niezauważony obrzucał go błotem, po czym uprzedził kolegów o grożącym im niebezpieczeństwie.

Jego pełne emocji słowa świadczą o wzburzeniu, jakie przeżywał uczeń. Skupiła się w nich cała nienawiść do perfidnego systemu rusyfikacji, do upokorzeń jakie musiał znosić jako Polak we własnym, jednak okupowanym kraju. Przez wiele lat, chcąc zdobyć wykształcenie musiał poddać się systemowi. Pierwszy kontakt z zaborcą miał już w szkole w Owczarach. Nieznajomość rosyjskiego czyniła go gorszym od uczniów, którzy władali tym językiem. Nauczyciel wymagał pamięciowego opanowania materiału wykładanego po rosyjsku.


Kolejne upokorzenia spotkały Marcina Borowicza w gimnazjum w Klerykowie. Aby dostać się do klasy wstępnej jego matka musiała opłacić drogie korepetycje u inspektora Majewskiego. Odbyły się tylko trzy spotkania, a zapłatę potraktować można jak łapówkę. Majewski żył dostatnio, bogacąc się na pragnących zapewnić edukację swoim dzieciom rodzicach. W gimnazjum panował surowy zakaz używania języka polskiego. Polska historia ukazywana była w fałszywy sposób. Nauczyciele bezwzględnie dążyli do wynarodowienia młodych Polaków i uczynienia z nich lojalnych poddanych Rosji.

Z jednej strony stosowano szykany i represje – rewidowano stancje uczniów, zakazano lektur w języku polskim, a także postępowej literatury zachodnioeuropejskiej, kontrolowano chłopców na każdym kroku. Subtelniejszą formą rusyfikacji było faworyzowanie uczniów, którzy wykazywali lojalizm, doceniali rosyjską kulturę, szkalowali swój kraj, wierząc że rosyjska władza jest dla Polski wybawieniem. Wykorzystywali młody wiek i niedoświadczenie gimnazjalistów, którzy dodatkowo pozbawieni byli wsparcia z domów rodzinnych.




Ostre słowa Borowicza są reakcją na odzyskanie przez niego tłamszonej tożsamości narodowej. Wcześniej uległ zabiegom rusyfikacyjnym, uczestniczył w pracach koła rusofilskiego, co zmieniło się po pamiętnej lekcji polskiego. W jego wypowiedzi widać żal do samego siebie, za to że dał się wykorzystać i otumanić przez pedagogów, którzy kierując się autorytetem wpływali na młode umysły. Dlatego właśnie na lekcji historii Kostriulewa, gdy nauczyciel obrażał polskie, katolickie zakonnice, a jeden z uczniów – Walecki – sprzeciwił się, nie ujął się za kolegą. Zaprzeczył, że chłopak mówił w jego imieniu. Borowicz skusił się także na wizyty w teatrze, gdzie wystawiano rosyjskie sztuki. Jego zaangażowanie zostało nawet nagrodzone wizytą w loży dyrektora.

Najsilniej wpłynęła na chłopca znajomość z Zabielskim. Pedagog zachowywał się jak wielki przyjaciel młodzieży. Tak silnie oddziaływał na bohatera, że ten zaczął go uważać za mistrza.




Marcin początkowo uległ perswazjom wychowawców klerykowskiego gimnazjum. Stał się rusofilem i własnoręcznie pisał referaty przedstawiające Polskę w negatywnym świetle. W porę jednak przyszło otrzeźwienie – po lekcji polskiego i wysłuchaniu mickiewiczowskiej „Reduty Ordona” otworzyły mu się oczy. Zrozumiał, że przez cały czas był oszukiwany i wykorzystywany. To wzbudziło w nim gniew.

W momencie przypadkowego spotkania szpiegującego młodzież Majewskiego Borowicz wybuchł. Wyraził całą swą złość na rosyjskich okupantów, a przede wszystkim fałszywą kadrę nauczycielską, która podstępami i groźbami pragnęła z Polaków uczynić biernych poddanych cara. Dodatkowo obrzucenie inspektora błotem świadczyło o odrzuceniu fałszywych autorytetów i potwierdziło patriotyczną przemianę bohatera.



  Dowiedz się więcej
Syzyfowe prace - streszczenie
Syzyfowe prace - plan wydarzeń
Syzyfowe prace - znaczenie tytułu
Problematyka Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego
Marcin Borowicz - charakterystyka
Elementy autobiograficzne w powieści
Wartość dokumentalna Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego
Metody rusyfikacji polskiej młodzieży na podstawie "Syzyfowych prac”
Kompozycja i język Syzyfowych prac
Ekranizacja powieści Syzyfowe prace
Syzyfowe prace - ciekawostki
Syzyfowe prace - wiadomości wstępne, czas i miejsce akcji
Stefan Żeromski - biografia
Szczegółowy plan wydarzeń Syzyfowych prac
Marcin Borowicz - charakterystyka
Andrzej Radek - charakterystyka
Pozostali bohaterowie Syzyfowych prac
Czas i miejsce akcji Syzyfowych prac
Syzyfowe prace jako dokument epoki
Syzyfowe prace - znaczenie tytułu powieści
„Syzyfowe prace” – bibliografia
„Syzyfowe prace” – opis plakatu filmowego
„Syzyfowe prace” – najważniejsze cytaty
Motyw Rosjan w „Syzyfowych pracach”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Syzyfowych prac”
Antoni Paluszkiewicz - charakterystyka
Profesor Sztetter - charakterystyka
Ferdynand Wiechowski - charakterystyka
Anna Stogowska i jej rodzina
Tło historyczne „Syzyfowych prac”
„Masz, psie, masz, draniu! Masz - za teatr, masz za inspektorskie zebranie, masz za literaturę! Tyś mnie chciał do siebie podobnym... - Masz, renegacie, szpiegu, masz, szpiegu!” Jakie przeżycia podyktowały Marcinowi te gorzk
Z którym z bohaterów „Syzyfowych prac” chciałbyś się zaprzyjaźnić i dlaczego?
„Syzyfowe prace” - utwór Stefana Żeromskiego jako powieść o dojrzewaniu, dorastaniu, pierwszych ważnych doświadczeniach młodych ludzi. Uzasadnij stwierdzenie, podając odpowiednie argumenty
Czy działania rusyfikatorów można nazwać „syzyfową pracą”?
„Syzyfowe prace” – recenzja powieści
Czy „Syzyfowe prace” można nazwać radosnym hymnem życia na przekór wszystkiemu?
Czy Andrzej Radek może służyć za dobry przykład przezwyciężania trudności życiowych?
„Przyjaźń przez współczucie i współudział łagodzi nieszczęście” – uzasadnij stwierdzenie na podstawie „Syzyfowych prac”
Życie młodzieży polskiej w latach 70 i 80 XIX wieku na podstawie lektury „Syzyfowe prace”
Droga Marcina Borowicza do patriotyzmu
Gimnazjum klerykowskie różni się od współczesnego – rozprawka
„Ojczyzna to nie tylko miły sercu krajobraz, ale i ciągłe wobec niej obowiązki do spełnienia” – kiedy bohaterowie „Syzyfowych prac” zrozumieli słuszność tego stwierdzenia?
Przeżycia wewnętrzne Marcina Borowicza podczas recytacji „Reduty Ordona”
Przebieg i wpływ lekcji języka polskiego na młodzież w klerykowskim gimnazjum
Charakterystyka porównawcza Andrzeja Radka i Marcina Borowicza
Motyw miłości w „Syzyfowych pracach”
Obraz zaboru rosyjskiego na przykładzie „Syzyfowych prac”
Motyw nauczyciela w „Syzyfowych pracach”
Obraz rusyfikacji w „Syzyfowych pracach”
Losy Andrzeja Radka
Losy Marcina Borowicza
Autobiografizm w „Syzyfowych pracach”
Rusyfikacja w zaborze rosyjskim jako tło „Syzyfowych prac”
Obraz polskiego społeczeństwa w „Syzyfowych pracach”
„Syzyfowe prace” jako dokument epoki
Stefan Żeromski – notatka szkolna
Metody rusyfikacji w „Syzyfowych pracach”
Walka polskiej młodzieży z rusyfikacją w „Syzyfowych pracach”
„Syzyfowe prace” – recenzja filmu
„Syzyfowe prace” na tle prądów epoki
Czy „Syzyfowe prace” Stefana Żeromskiego to powieść mająca wartości dla współczesnych? – rozprawka
Motyw szkoły w „Syzyfowych pracach”
Tragizm młodzieży polskiej w zaborze rosyjskim w świetle powieści Stefana Żeromskiego „Syzyfowe prace”
Główne wątki „Syzyfowych prac”
Charakterystyka Bernarda Zygiera
Charakterystyka Andrzeja Radka
Charakterystyka Marcina Borowicza
Czas i miejsce akcji „Syzyfowych prac”
Język i stylistyka „Syzyfowych prac”
Kompozycja „Syzyfowych prac”
Artyzm „Syzyfowych prac”
„Syzyfowe prace” – interpretacja tytułu
„Syzyfowe prace” jako powieść o dorastaniu
„Syzyfowe prace” - plan wydarzeń
Geneza „Syzyfowych prac”
Syzyfowe prace – streszczenie