2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Syzyfowe prace

2l.pl / Charakterystyka Marcina Borowicza

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Marcin Borowicz urodził się w szlacheckim folwarku w Gawronkach. Jego rodzicami byli Walenty i Halina Borowiczowie. Poznajemy go, gdy przybywa do szkoły elementarnej w Owczarach przygotowującej do egzaminów do gimnazjum. Bohater jak na swój wiek jest duży i tęgi. Ma miłą twarz, czarne oczy, gęste brwi, a na jego głowie spoczywa barankowa czapka. Ubrany jest w ciepłą bekeszę z futrzanym kołnierzem. Bohater to chłopiec miły, nieśmiały, dziecinnie naiwny, namiętnie przywiązany do rodziców, zwłaszcza do matki. Swoją pierwszą samotność poza domem w Owczarach przyjmuje z uczuciem przerażenia i rozpaczy, gdy budzi się pierwszej samotnej nocy, jak czytamy „Uczucie osamotnienia, graniczącego z rozpaczą, chwyciło małego szlachcica stalowemi szponami”. Jest rozpieszczony, o czym świadczy fakt, że nie potrafi się samodzielnie ubrać.


Chłopca łączy z matką szczególna więź. Jest to dla niego najukochańsza osoba. Najlepiej widać to podczas powrotu malca do rodzinnych Gawronek na Zielone Świątki. Wówczas to spontanicznie rzuca matce na kolana bukiet bzów. Matka rozpieszczała swego jedynaka, przez co nie był on odpowiednio przygotowany do samodzielnej egzystencji w Owczarach. Po jej śmierci początkowo malec nie odczuwał straty, nie wiedział czym jest śmierć. Tęsknota i odczucie wielkiej pustki przyszły później.

Niedoświadczenie, nieznajomość polskiej przeszłości i niewiedza powodują, że Borowicz stopniowo ulega rusyfikacji. Mimo początkowych trudności w przyswojeniu rosyjskiego języka, udaje mu się dostać do klerykowskiego gimnazjum. Podczas egzaminów wstępnych wyróżnia się staroświeckim ubraniem i z tego powodu jest wyszydzany przez przyszłych kolegów. W trakcie początkowych lat nauki, szczególnie po śmierci matki, Borowicz opuszcza się w nauce i często wagaruje. Utrata najbliższej osoby powoduje, że odnajduje się w kościele, zaczyna żarliwie się modlić, wierząc, że matka nad nim czuwa. Ta postawa zmieni się, gdy zacznie studiować aktualne i przełomowe prace naukowe – wówczas chłopach staje się ateistą. Wraz z kolegami ze stancji spędza czas wolny od nauki. Czasem zabawa, tak jak strzelanie z pistoletu, kończy się surową karą.

Z czasem Borowicz staje się aktywnym uczniem. Od wizyty w teatrze na rosyjskiej sztuce zaskarbia sobie przychylność inspektora Zabielskiego. Jego „mistrz” umiejętnie nim manipuluje, inspiruje go do założenia koła miłośników rosyjskiej literatury. Podsuwa lektury, w których Polska ukazywana jest w jak najgorszym świetle. Bohater bezwiednie staje się rusofilem, co świadczy o jego podatności na wpływ innych, starszych osób. Nie wstawia się za kolegą, który protestuje na lekcji historii przeciwko szkalowaniu katolickich zakonnic. Tłumaczy wówczas, że uważa: „za bardzo użyteczne te «dopełnienia», które nam właśnie czytał profesor Kostriulew. Był to krytyczny rzut oka na machinacje Jezuitów w upadającej i upadłej Polsce. Mnie się zdaje, że my wszyscy z przyjemnością słuchaliśmy uwag nadprogramowych i muszę wyznać, że Walecki protestował tylko we własnem swojem imieniu”, czym ściąga na siebie nienawistne spojrzenia ukaranego z protest kolegi.




Borowicz mimo swoich wahań i popełnianych błędów jest osobą, którą cechuje prawość, prostolinijność, a także wrażliwość granicząca z subtelnością. Najwyraźniej świadczy o tym postawa Marcina, gdy dyrekcja szkoły decyduje się wyrzucić Jędrka Radka po tym, jak pobił on brutalnie jednego z uczniów, którzy go wyśmiewali. Szlachecki potomek wstawia się wówczas za nim u inspektora Zabielskiego, chociaż w ogóle go nie zna.

Przemiana Marcina zachodzi na lekcji języka polskiego podczas recytacji „Reduty Ordona” przez Zygiera. Podczas recytacji: „Borowicz zamknął oczy. Znalazł już wszystko. To ten sam żołnierz, o którym mówił mu przed laty strzelec Noga na pagórku pod lasem. Ten sam, zabity nahajami, leżący w skrwawionej mogile pod świerkiem. Serce Marcina szarpnęło się nagle, jakby chciało wydrzeć się z piersi, ciałem jego potrząsało wewnętrzne łkanie. Ścisnął mocno zęby, żeby z krzykiem nie szlochać. Zdawało mu się, że nie wytrzyma, że skona z żalu”.
Od tej chwili gimnazjalista stara się nadrobić braki w rzetelnej wiedzy o Polsce i polskiej kulturze. Uczestniczy także w patriotycznych zebraniach „na górce Gontali”, czyta dzieła polskich romantyków. Wykazuje odwagę, gdy ukryty atakuje szpiegującego kolegów inspektora Majewskiego i obrzuca go błotem. W słowach wówczas wypowiedzianych kryje się jego cała nienawiść do rusyfikatorów, ale także żal do samego siebie, że dał się omamić zaborcom.




Borowicz skłonny jest także do wyższych uczuć. Widać to w stosunku do matki, a także do przyrody, szczególnie tej z okolic Gawronek. Jego miłość do Anny Stogowskiej to uczucie pierwsze, niewinne i czyste. Młodzi zakochują się w sobie, mimo że nie pada między nimi żadne słowo. Moim zdaniem główny bohater „Syzyfowych prac” to postać dynamiczna, która zmienia się podczas całego utworu. Ze strwożonego chłopca zmienia się najpierw w krzewiciela rusofilskich haseł, by po gwałtownej przemianie odzyskać polską świadomość narodową. Jego droga pokazuje w jak trudnym położeniu wychowywała się ówczesna młodzież i jak wiele wyzwań przed nią stało.



  Dowiedz się więcej
Syzyfowe prace - streszczenie
Syzyfowe prace - plan wydarzeń
Syzyfowe prace - znaczenie tytułu
Problematyka Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego
Marcin Borowicz - charakterystyka
Elementy autobiograficzne w powieści
Wartość dokumentalna Syzyfowych prac Stefana Żeromskiego
Metody rusyfikacji polskiej młodzieży na podstawie "Syzyfowych prac”
Kompozycja i język Syzyfowych prac
Ekranizacja powieści Syzyfowe prace
Syzyfowe prace - ciekawostki
Syzyfowe prace - wiadomości wstępne, czas i miejsce akcji
Stefan Żeromski - biografia
Szczegółowy plan wydarzeń Syzyfowych prac
Marcin Borowicz - charakterystyka
Andrzej Radek - charakterystyka
Pozostali bohaterowie Syzyfowych prac
Czas i miejsce akcji Syzyfowych prac
Syzyfowe prace jako dokument epoki
Syzyfowe prace - znaczenie tytułu powieści
„Syzyfowe prace” – bibliografia
„Syzyfowe prace” – opis plakatu filmowego
„Syzyfowe prace” – najważniejsze cytaty
Motyw Rosjan w „Syzyfowych pracach”
Charakterystyka pozostałych bohaterów „Syzyfowych prac”
Antoni Paluszkiewicz - charakterystyka
Profesor Sztetter - charakterystyka
Ferdynand Wiechowski - charakterystyka
Anna Stogowska i jej rodzina
Tło historyczne „Syzyfowych prac”
„Masz, psie, masz, draniu! Masz - za teatr, masz za inspektorskie zebranie, masz za literaturę! Tyś mnie chciał do siebie podobnym... - Masz, renegacie, szpiegu, masz, szpiegu!” Jakie przeżycia podyktowały Marcinowi te gorzk
Z którym z bohaterów „Syzyfowych prac” chciałbyś się zaprzyjaźnić i dlaczego?
„Syzyfowe prace” - utwór Stefana Żeromskiego jako powieść o dojrzewaniu, dorastaniu, pierwszych ważnych doświadczeniach młodych ludzi. Uzasadnij stwierdzenie, podając odpowiednie argumenty
Czy działania rusyfikatorów można nazwać „syzyfową pracą”?
„Syzyfowe prace” – recenzja powieści
Czy „Syzyfowe prace” można nazwać radosnym hymnem życia na przekór wszystkiemu?
Czy Andrzej Radek może służyć za dobry przykład przezwyciężania trudności życiowych?
„Przyjaźń przez współczucie i współudział łagodzi nieszczęście” – uzasadnij stwierdzenie na podstawie „Syzyfowych prac”
Życie młodzieży polskiej w latach 70 i 80 XIX wieku na podstawie lektury „Syzyfowe prace”
Droga Marcina Borowicza do patriotyzmu
Gimnazjum klerykowskie różni się od współczesnego – rozprawka
„Ojczyzna to nie tylko miły sercu krajobraz, ale i ciągłe wobec niej obowiązki do spełnienia” – kiedy bohaterowie „Syzyfowych prac” zrozumieli słuszność tego stwierdzenia?
Przeżycia wewnętrzne Marcina Borowicza podczas recytacji „Reduty Ordona”
Przebieg i wpływ lekcji języka polskiego na młodzież w klerykowskim gimnazjum
Charakterystyka porównawcza Andrzeja Radka i Marcina Borowicza
Motyw miłości w „Syzyfowych pracach”
Obraz zaboru rosyjskiego na przykładzie „Syzyfowych prac”
Motyw nauczyciela w „Syzyfowych pracach”
Obraz rusyfikacji w „Syzyfowych pracach”
Losy Andrzeja Radka
Losy Marcina Borowicza
Autobiografizm w „Syzyfowych pracach”
Rusyfikacja w zaborze rosyjskim jako tło „Syzyfowych prac”
Obraz polskiego społeczeństwa w „Syzyfowych pracach”
„Syzyfowe prace” jako dokument epoki
Stefan Żeromski – notatka szkolna
Metody rusyfikacji w „Syzyfowych pracach”
Walka polskiej młodzieży z rusyfikacją w „Syzyfowych pracach”
„Syzyfowe prace” – recenzja filmu
„Syzyfowe prace” na tle prądów epoki
Czy „Syzyfowe prace” Stefana Żeromskiego to powieść mająca wartości dla współczesnych? – rozprawka
Motyw szkoły w „Syzyfowych pracach”
Tragizm młodzieży polskiej w zaborze rosyjskim w świetle powieści Stefana Żeromskiego „Syzyfowe prace”
Główne wątki „Syzyfowych prac”
Charakterystyka Bernarda Zygiera
Charakterystyka Andrzeja Radka
Charakterystyka Marcina Borowicza
Czas i miejsce akcji „Syzyfowych prac”
Język i stylistyka „Syzyfowych prac”
Kompozycja „Syzyfowych prac”
Artyzm „Syzyfowych prac”
„Syzyfowe prace” – interpretacja tytułu
„Syzyfowe prace” jako powieść o dorastaniu
„Syzyfowe prace” - plan wydarzeń
Geneza „Syzyfowych prac”
Syzyfowe prace – streszczenie