2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> W pustyni i w puszczy

2l.pl / Narracja i język „W pustyni i w puszczy”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

W powieści Sienkiewicza „W pustyni i w puszczy mamy do czynienia z trzecioosobowym narratorem wszechwiedzącym. Opowiada on szczegółowo o kolejnych przygodach pary głównych bohaterów. Przedstawia tło historyczne, opisuje krajobraz, zjawiska atmosferyczne, a także egzotyczną przyrodę – florę i faunę. Nie bierze bezpośrednio udziału w wydarzeniach. Poszczególne postaci w swych wypowiedziach wyrażają poglądy autora, szczególnie kontrowersyjne dotyczą jednostronnego przedstawienia powstania mahdystów, negatywnego portretu Arabów, a także wyższości białego człowieka i europejskiej cywilizacji nad „dzikusami” z Czarnego Lądu.


Analizując fabułę uwagę przykuwają opisy przyrody, które przerywają wartko toczącą się akcję. Są one ukazane w sposób poetycki, z użyciem wielu środków artystycznych, takich jak przenośnie czy epitety. Często też autor przybliża egzotykę, przyrównując ją do znanych polskiemu czytelnikowi realiów.

W powieści dominuje poprawny język literacki, wykorzystujący bogactwo polszczyzny. Język jest zrozumiały, ponieważ głównym odbiorcą utworu miała być młodzież i dzieci. Często autor przywołuje egzotyczne słowa (na określenie ubiorów, nazw urzędów i funkcji w świecie afrykańskim), jednak najczęściej tłumaczy je w przypisach. Najczęściej w dialogach występują zapożyczenia z języka arabskiego, ale także z języka suahili, którym posługiwało się wielu mieszkańców środkowej Afryki. M. in. Kali nazywa Stasia „bwana kubwa”, czyli wielkim panem, często powtarza też zwrot „msuri nyama”, co oznacza dobre mięso.




W przypisach autor podaje łacińskie określenia niektórych gatunków roślin i zwierząt, a także wyjaśnia obce polskiemu czytelnikowi zwroty, popularne wśród mieszkańców Afryki (np. wśród muzułmanów zwrot „Allah akbar!” – „Bóg jest wielki”). W utworze odnajdziemy też indywidualizację języka. Szczególnie odnosi się to do wypowiedzi Kalego, który nieporadnie mówił w suahili. Często zamiast form osobowych występują bezokoliczniki, zaś zamiast osobowych zaimków imię „Kali” („Kali nie wie, gdzie mieszkać Wa-hima”). Do polskiej frazeologii wszedł zwrot „moralność Kalego”, który najkrócej oddają słowa: „Jak Kali zabrać komuś krowę, to dobrze. Kalemu ktoś zabrać krowę – to źle”.



  Dowiedz się więcej
Bibliografia „W pustyni i w puszczy”
Najważniejsze cytaty „W pustyni i w puszczy”
Ekranizacja „W pustyni i w puszczy” Hooda (2000)
Ekranizacja „W pustyni i w puszczy” Ślesickiego (1973)
Egzotyczne stroje w powieści „W pustyni i w puszczy”
Zjawiska meteorologiczne „W pustyni i w puszczy”
Spotkanie ze słoniem – plan wydarzeń
Opis spotkania ze słoniem
Spotkanie z lwem – plan wydarzeń
Opis spotkania z lwem
Opis fatamorgany
Opis burzy piaskowej
„W pustyni i w puszczy” – słowniczek
Zwierzęta w powieści „W pustyni i w puszczy”
Porwanie Stasia i Nel
Charakterystyka pozostałych bohaterów „W pustyni i w puszczy”
Mahdi - charakterystyka
Charakterystyka porywaczy – Chamis, Idrys Gebhr
Kali – charakterystyka
Nel Rawlison – charakterystyka
Staś Tarkowski – charakterystyka
Przyroda (fauna i flora) w powieści „W pustyni i w puszczy”
Świat arabski w powieści „W pustyni i w puszczy”
Motyw Afryki i jej mieszkańców – „W pustyni i w puszczy”
„W pustyni i w puszczy” – przynależność gatunkowa
Opis krajobrazów z powieści „W pustyni i w puszczy”
Wątek przyjaźni w powieści „W pustyni i w puszczy”
Wątek patriotyzmu „W pustyni i w puszczy”
„W pustyni i w puszczy” – wyjaśnienie tytułu
Narracja i język „W pustyni i w puszczy”
Kompozycja „W pustyni i w puszczy”
Główne wątki i problematyka „W pustyni i w puszczy”
Czas i miejsce wydarzeń „W pustyni i w puszczy”
Tło historyczne „W pustyni i w puszczy”
Geneza „W pustyni i w puszczy”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„W pustyni i w puszczy” – plan wydarzeń
„W pustyni i w puszczy” – streszczenie