2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Opowiadania Borowskiego

2l.pl / Borowski - motyw kata

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Niemiecki totalitaryzm wsparty faszystowską ideologią stworzył współczesny system niewolnictwa. Niewolnikami stali się obywatele państw okupowanych razem ze wszystkimi swoimi mniejszościami narodowymi. Dołączony do tego skrajny niemiecki nacjonalizm dokładnie określał pozycję każdego człowieka. Decydowało o niej pochodzenie, wyznanie i rasa. Narzucenie innym własnych zasad funkcjonowania i zarezerwowanie dla siebie uprzywilejowanej pozycji mogło odbyć się jedynie drogą przemocy. Polityka terroru, wyniszczenia i grabieży prowadzona przez faszystowskie Niemcy spycha obywateli podbitych państw na pozycję ofiar.

Borowski opisuje ten niewolniczy system w swoich opowiadaniach, w których Niemiec jako człowiek innej kategorii, staje się uosobieniem kata. Ma on prawo wydawać rozkazy, decydować o życiu lub śmierci i konfiskować cudze mienie.


Szczególnie drastycznym przejawem polityki terroru i wyniszczenia są obozy koncentracyjne. Tysiące zniewolonych ludzi zamkniętych za drutami, na terenie wyposażonym w baraki, komory gazowe i krematoria prowadzi życie niewolników oczekujących na śmierć. Borowski opisuje ich wzajemne relacje, oraz relacje między nimi i funkcjonariuszami obozowymi. Funkcjonariusze są nietykalni i bezkarni – mogą zrobić wszystko. Więźniowie obowiązani są do utrzymania narzuconej dyscypliny i wykonywania nawet najbardziej drastycznych rozkazów.

Prawo do zabijania czyni z niemieckich funkcjonariuszy katów. Więźniowie, którzy uczestniczą w likwidacji transportów / „Proszę państwa do gazu” / robią to na rozkaz. Borowski jednak nie rozgrzesza ich – w pewien sposób obciąża ich współodpowiedzialnością. W końcu, to oni cieszą się z tego, że przyjechał bogaty transport. Pisarz pokazuje jak płynna jest granica między katem a ofiarą.




W opowiadaniu „Dzień na Harmenzach” opisuje postać Żyda Bekera, który w obozie pod Poznaniem wykonywał wyroki śmierci za kradzież żywności. Beker jest głęboko przekonany o słuszności swojego działania. Uważa, że trzeba było tak robić z powodu strasznego głodu panującego w obozie. Gdy sam zostaje wysłany „do komina”, jego ostatnim życzeniem jest najedzenie się do syta. Głód jest również jednym ze sposobów wyniszczania ludzi i torturowania ich. Obawiając się głodu, bohater opowiadań Borowskiego, Tadek po wyzwoleniu obozu boi się wolności / „Bitwa pod Grunwaldem” /. Nie ma już wprawdzie niemieckiego kata ale jest zdezorganizowany, chaotyczny świat.



  Dowiedz się więcej
Człowiek w czasach zagłady – Jaki obraz człowieka i cywilizacji europejskiej kreuje T. Borowski w swoich opowiadaniach?
Ocena postępowania bohaterów opowiadań Borowskiego
Charakterystyka bohaterów opowiadań T. Borowskiego
Portrety ofiar i ich oprawców w opowiadaniach Borowskiego
Postacie Niemców w opowiadaniach Borowskiego
Motyw śmierci w opowiadaniach Borowskiego
Wpływ systemu totalitarnego na świadomość człowieka na podstawie wybranych opowiadań T. Borowskiego.
Postacie Żydów w opowiadaniach Borowskiego
Zmagania człowieka ze złem w opowiadaniach Borowskiego
„Oskarżam” w prozie Tadeusza Borowskiego
Odwrócony Dekalog w opowiadaniach Borowskiego
Borowski - motyw kata
System wartości w opowiadaniach Borowskiego
Nowatorstwo opowiadań Borowskiego
Holocaust w opowiadaniach Borowskiego
„Taki to mroczny czas” - tragizm młodego pokolenia w opowiadaniach Borowskiego
Bohaterka opowiadania „U nas, w Auschwitzu...”
Motyw zniewolenia w opowiadaniach Borowskiego
Człowiek i jego natura w opowiadaniach Borowskiego
Obraz wojny w opowiadaniach Borowskiego
Obraz okupacji w opowiadaniach Borowskiego
Dewaluacja świata w opowiadaniach Borowskiego
Motyw głodu w opowiadaniach Borowskiego
Człowiek w sytuacji granicznej w opowiadaniach Borowskiego
Nihilizm w opowiadaniach Borowskiego
Motyw przetrwania w opowiadaniach Borowskiego
Język opowiadań Borowskiego
Ludobójstwo w opowiadaniach Borowskiego
Znaczenie tytułów opowiadań Borowskiego
Opowiadania Borowskiego jako przykład literatury faktu
Tragizm pokolenia Kolumbów na przykładzie opowiadań Borowskiego
Narracja w opowiadaniach Borowskiego
Obraz człowieka złagrowanego w opowiadaniach Borowskiego
Kompozycja opowiadań Borowskiego
Opowiadania Borowskiego – najważniejsze cytaty
Bohater – narrator w opowiadaniach Borowskiego
Motyw cierpienia w opowiadaniach Borowskiego
Czas i miejsce akcji opowiadań Borowskiego
Problematyka opowiadań Borowskiego
Geneza powstania opowiadań Borowskiego
Obóz koncentracyjny w opowiadaniach Borowskiego
Tadeusz – charakterystyka bohatera
Obraz Warszawy w opowiadaniach Borowskiego
Tło historyczne opowiadań Borowskiego
Tadeusz Borowski – notatka szkolna
„Bitwa pod Grunwaldem” - streszczenie
„Śmierć powstańca” - streszczenie
„Proszę państwa do gazu” - streszczenie
Dzień na Harmenzach – streszczenie
„Ludzie, którzy szli” – streszczenie
„U nas, w Auschwitzu... - streszczenie
„Chłopiec z Biblią” - streszczenie
„Pożegnanie z Marią” - streszczenie
„Matura na Targowej” - streszczenie