2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Opowiadania Borowskiego

2l.pl / System wartości w opowiadaniach Borowskiego

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

O Tadeuszu Borowskim Jarosław Iwaszkiewicz napisał w następujący sposób: „ Wydaje się, że nikt poza Borowskim nie sięgnął tak głęboko w istotę hańbiącej ludzkość sprawy, nikt nie potrafił tak precyzyjnie narysować metod i skutków upodlenia człowieczeństwa”.

Już w opowiadaniach opisujących życie w okupowanej przez Niemców Warszawie, dochodzi do głosu u Borowskiego głębokie odczucie, że świat idei demokratycznych i humanistycznych wypracowanych przez Europę właśnie kończy się. Co prawda, heroiczny akcent pojawia się w opowiadaniu „Matura na Targowej” / nauka ma zapewnić powrót do człowieczeństwa /, ale jest to ostatni heroiczny akcent.


Obrazem upadku wszelkich wartości jest opis życia w obozie koncentracyjnym. Samo istnienie obiektu urządzonego pod kontem masowej likwidacji ludzi jest sprzeczne z etyką europejską i kwalifikowane przez nią jako działalność zbrodnicza. Tutaj jednak rządzi nowy, faszystowski ład społeczny, który ma własne uzasadnienie dla sposobów postępowania z ludnością podbitych krajów. Ten ład przewiduje likwidację całych grup ludzi odmiennych rasowo czy kulturowo.

Borowski dla swoich opowiadań kreuje jednego głównego bohatera, Tadka, który wprowadza czytelnika w realia obozowego życia. Tadek godzi się ze swoim losem niewolnika. Jako człowiek z wykształceniem humanistycznym potrafi to sobie nawet wytłumaczyć, powołując się na kulturę antyczną / „U nas, w Auschwitzu...”/. Jego instynkt samozachowawczy każe mu przystosować się do panujących w obozie warunków. Największą wartością staje się dla niego własne, biologiczne przetrwanie. Śmierć innych przyjmuje w milczeniu i ze spokojem. Ludzi masowo likwidowanych stara się traktować jako anonimowy tłum. W eksperymenty medyczne na więźniach nie wnika, ponieważ jego to nie dotyczy.




Na koniec powstaje z tego wizerunek „człowieka zlagrowanego”, dobrze przystosowanego do życia w obozie. Wolność jest dla niego sytuacją nieznaną, rządzącą się innymi prawami niż obóz i w jego odczuciu groźną. Biologiczne trwanie jest nadal podstawową wartością / „Bitwa pod Grunwaldem”/.



  Dowiedz się więcej
Człowiek w czasach zagłady – Jaki obraz człowieka i cywilizacji europejskiej kreuje T. Borowski w swoich opowiadaniach?
Ocena postępowania bohaterów opowiadań Borowskiego
Charakterystyka bohaterów opowiadań T. Borowskiego
Portrety ofiar i ich oprawców w opowiadaniach Borowskiego
Postacie Niemców w opowiadaniach Borowskiego
Motyw śmierci w opowiadaniach Borowskiego
Wpływ systemu totalitarnego na świadomość człowieka na podstawie wybranych opowiadań T. Borowskiego.
Postacie Żydów w opowiadaniach Borowskiego
Zmagania człowieka ze złem w opowiadaniach Borowskiego
„Oskarżam” w prozie Tadeusza Borowskiego
Odwrócony Dekalog w opowiadaniach Borowskiego
Borowski - motyw kata
System wartości w opowiadaniach Borowskiego
Nowatorstwo opowiadań Borowskiego
Holocaust w opowiadaniach Borowskiego
„Taki to mroczny czas” - tragizm młodego pokolenia w opowiadaniach Borowskiego
Bohaterka opowiadania „U nas, w Auschwitzu...”
Motyw zniewolenia w opowiadaniach Borowskiego
Człowiek i jego natura w opowiadaniach Borowskiego
Obraz wojny w opowiadaniach Borowskiego
Obraz okupacji w opowiadaniach Borowskiego
Dewaluacja świata w opowiadaniach Borowskiego
Motyw głodu w opowiadaniach Borowskiego
Człowiek w sytuacji granicznej w opowiadaniach Borowskiego
Nihilizm w opowiadaniach Borowskiego
Motyw przetrwania w opowiadaniach Borowskiego
Język opowiadań Borowskiego
Ludobójstwo w opowiadaniach Borowskiego
Znaczenie tytułów opowiadań Borowskiego
Opowiadania Borowskiego jako przykład literatury faktu
Tragizm pokolenia Kolumbów na przykładzie opowiadań Borowskiego
Narracja w opowiadaniach Borowskiego
Obraz człowieka złagrowanego w opowiadaniach Borowskiego
Kompozycja opowiadań Borowskiego
Opowiadania Borowskiego – najważniejsze cytaty
Bohater – narrator w opowiadaniach Borowskiego
Motyw cierpienia w opowiadaniach Borowskiego
Czas i miejsce akcji opowiadań Borowskiego
Problematyka opowiadań Borowskiego
Geneza powstania opowiadań Borowskiego
Obóz koncentracyjny w opowiadaniach Borowskiego
Tadeusz – charakterystyka bohatera
Obraz Warszawy w opowiadaniach Borowskiego
Tło historyczne opowiadań Borowskiego
Tadeusz Borowski – notatka szkolna
„Bitwa pod Grunwaldem” - streszczenie
„Śmierć powstańca” - streszczenie
„Proszę państwa do gazu” - streszczenie
Dzień na Harmenzach – streszczenie
„Ludzie, którzy szli” – streszczenie
„U nas, w Auschwitzu... - streszczenie
„Chłopiec z Biblią” - streszczenie
„Pożegnanie z Marią” - streszczenie
„Matura na Targowej” - streszczenie