„Chłopi” - streszczenie - 2l.pl
2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Chłopi

2l.pl / „Chłopi” - streszczenie

Autor: Redakcja 2l.pl     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Tom I – Jesień

Rzecz dzieje się we wsi Lipce. Na polach trwają prace jesienne – kobiety zbierają kartofle. Rozmawiają przy tym o Dominikowej. Jest to zamożna wdowa, matka Jagusi. Tymczasem, stara Agata opuszcza wieś. Musi iść na żebry, bo rodzina nie chce jej utrzymywać. W czasie prac
polowych ksiądz przechadza się polnymi drogami.

Na pole przybiega Józka Borynów po Hankę. Hanka jest żoną Antka Boryny, syna Macieja Boryny.
Okazuje się, że w zagrodzie Borynów padła krowa. Maciej Boryna dochodzi do wniosku, że winien jest temu borowy. Postanawia złożyć w tej sprawie skargę do sądu.


Stary Boryna jest najbogatszym gospodarzem we wsi a przy tym wdowcem. Wójt namawia go do ożenku. Boryna gotów jest ożenić się, ale narzeczona musi być bogata. Kusi go majątek Dominikowej i korzyści ze ślubu z Jagną. Na razie jednak Boryna ma w sądzie proces o nieślubne dziecko z dawną służącą. Wraca z miasta, z sądu razem z Dominikową. Rozmawiają o ewentualnym małżeństwie Boryny.

Tym czasem, parobek Boryny, Kuba zanosi proboszczowi upolowane kuropatwy. Dostaje za to pieniądze. Idzie z nimi do karczmy. Tam Żyd Jankiel namawia go, by spróbował upolować dla niego sarnę.

W niedzielę rodzina Borynów je wspólny obiad. Hanka i Antek mieszkają u ojca. Razem z nimi mieszka Józka, która jest najmłodsza w rodzinie. Boryna ma jeszcze jednego syna. Jest nim kowal. Synowie Boryny spodziewają się, że ojciec przepisze na nich ziemię. Antek uważa, że ojciec wykorzystuje go, bo musi robić u niego za parobka. Boryna jest zdania, że Antkowi niczego nie brakuje i nie ma powodów do narzekania.

Następnym obrazem jesiennych prac polowych jest zbieranie kapusty. Wieczorem w domu Borynów będzie szatkowanie. Józka zaprasza Jagnę na szatkowanie kapusty.

W tym czasie do wsi powraca Mateusz. Mateusz jest cieślą. Wcześniej romansował z Jagną. Jagna romansuje teraz z Antkiem Borynów. Obieranie kapusty jest jednocześnie dla wszystkich spotkaniem towarzyskim. W czasie, gdy kobiety pracują, Rocho opowiada historię o psie Pana Jezusa. Później Jagna wymyka się, by spotkać się z Antkiem.

To wszystko nie przeszkadza Jagnie przyjąć swatów Macieja Boryny i ustalić warunków małżeństwa. Maciej zapisuje swojej przyszłej żonie 6 morgów gruntu. Rodzina Borynów jest z tego niezadowolona – zwłaszcza Antek.

Przychodzi dzień zaduszny / „wypominki”/ , wszyscy idą na groby. Przy tej okazji parobek Kuba opowiada młodemu parobkowi, Witkowi swoją historię.

Sprawy majątkowe doprowadzają do Awantury między starym Boryną i Antkiem, który jest przeciwny małżeństwu ojca. Odwleka to przejęcie przez niego ziemi. Jego żona, Hanka jest biedna i ma do tego biednego ojca. Wywołana przez Antka awantura powoduje, że Maciej wyrzuca go razem ż żoną z domu. Młodzi Borynowie wyprowadzają się do ojca Hanki.

Tę porę roku kończy huczne wesele Macieja Boryny z Jagną, które trwa trzy dni. Bawi się na nim cała wieś. W czasie wesela umiera parobek Kuba. Kuba w czasie kłusowania został postrzelony przez borowego. W zranioną nogę wdała się gangrena, Kuba sam ją amputował i wykrwawił się.

Tom II – Zima

Hanka i Antek Boryna wypędzeni z domu Macieja Boryny mieszkają u ojca Hanki, starego Bylicy. Ich sytuacja materialna jest trudna. Hanka prosi młynarza, by dał Antkowi robotę w tartaku. Antek całymi dniami teraz pracuje. We wsi nie widują go. On, natomiast przy pracy widuje Mateusza, z którym w końcu wdaje się w bójkę / Mateusz opowiadał o swoim związku z Jagną /. Bójka kończy się pobiciem Mateusza.

Zbliżają się święta Bożego Narodzenia. Jagna kręci się przy domu organistów. Jej uwagę przyciąga ich syn – Jasio, który ma zostać księdzem. Wszędzie trwają przygotowania do świąt. W wigilię wszyscy chłopi z Lipiec idą na pasterkę. Po pasterce Jagna potajemnie spotyka się z Antkiem.

Chłopi w Lipcach mają problem z dziedzicem, który chce sprzedać las a tym samym narusza ich prawa do korzystania z lasu. Maciej Boryna wykręca się od narad w tej sprawie. Nie chce wchodzić w spory z dworem, bo ciągle liczy na odszkodowanie za krowę. Borynów odwiedza nieznajomy – pan Jacek, który szuka informacji o zmarłym Kubie.

Boryna zaczyna podejrzewać Jagnę o niewierność małżeńską. Obserwuje jej zachowanie w karczmie, gdy tańczy z Antkiem. Dochodzi do awantury między nim i jego synem. Psuje to atmosferę w domu Macieja i w domu Antka. Antek awanturuje się z Hanką a zawstydzony Maciej usprawiedliwia żonę przed ludźmi. Tym czasem, Jagna ciągle spotyka się z Antkiem.

Hanka w zamieć wybiera się z ojcem do lasu po drewno. Jest w zaawansowanej ciąży. Wracający z miasta, z sądu Boryna spotyka ich w lesie. Lituje się nad nimi, zabiera ich na sanie, Hance każe przyjść do siebie po jedzenie.

We wsi wybucha pożar. Po tym dramatycznym zdarzeniu życie wraca na swoje utarte tory. U Kłębów jest wieczór kądzieli. Rocho, który uczestniczy w takich wieczorach opowiada historie o jastrzębiu, koniu i innych zwierzętach.

Po wieczorze u Kłębów Jagna spotyka się z Antkiem w stogu siana. Stary Boryna trafia na ślad kochanków. Rozwścieczony podpala wejście do stogu a sam czeka na zewnątrz z widłami. Kochankom udaje się uciec. Podejrzenie o podpalenie stogu pada na Antka. Maciej Boryna wyrzuca z domu Jagnę, która ucieka do matki. Hanka idzie do Macieja po obiecane jedzenie. Wie już o romansie męża. Gdy Antek chce wyrzucić jedzenie, które dał im ojciec, Hanka broni swojej zdobyczy i przeciwstawia się mężowi.

Kochankowie zrywają romans. Boryna przyjmuje Jagn do domu ale traktuje jak służącą. Dwór tym, tymczasem przysyła robotników do lasu, który mają wyrąbać. Chłopi ruszają bronić lasu. Maciej Boryna idzie razem z nimi. Jest tam również Antek. Między chłopami i ludźmi przysłanymi przez dwór dochodzi do walki. Maciej zostaje ciężko ranny w głowę. Antek broniąc ojca zabija borowego.

Tom III – Wiosna

Na wiosnę do wsi wraca z żebraczki Agata. Jagustynka opowiada jej o walce chłopów z dworem. Chłopi z Lipiec są w areszcie. Antek z więzienia przysyła Hance wiadomość – ma zabić na święta wieprza. Hanka wykonuje polecenie. Jambroży zabija wieprza i w domu wszyscy robią kiełbasy. Przy tej okazji Jagna i Dominikowa kradną połowę półtuszy. Między Hanką i Jagusią dochodzi do awantury.

Maciej Boryna odzyskuje na chwilę świadomość i informuje Hankę, gdzie ma ukryte pieniądze. Chce by synowa ratowała Antka. Hanka w porę znajduje pieniądze, ponieważ ukradkiem szuka ich kowal, zięć Boryny.


W Lipcach sytuacja jest trudna – chłopi są w areszcie i nie ma kto pracować w polu. Rocho organizuje pomoc w pracach polowych. Będą to robić chłopi z okolicznych wsi. Chałupę Bylicy niszczy wichura. U Borynów trwają przygotowania do świąt wielkanocnych. W Wielkanoc po porannej mszy i śniadaniu Hanka jedzie odwiedzić męża w więzieniu. Hanka odnajduje podkopy pod komorę. Jest pożar folwarku na Podlesiu.

W święta rodzi się następny syn Antka. Hanka daje mu imię Rocho. Strażnicy i pisarz prowadzą śledztwo w sprawie pożaru folwarku i w sprawie podkopów u Borynów. Jagna zaczyna spotykać się z wójtem, który daje jej za to prezenty.

Z Mateuszem romansuje Tereska, której mąż jest w wojsku. Tereska dostaje wiadomość o powrocie męża. Wybucha awantura wójtów z Kozłami. Rocho informuje Hankę, że Antek może zostać wypuszczony z więzienia za kaucją. Razem wyjeżdżają do miasta, by załatwić tę sprawę.

Komornice znajdują w lesie pijaną Jagnę i wójta. Syn Dominikowej, Szymek awanturuje się z matką z powodu swojego ślubu z Nastusią. Dominikowa nie chce takiej biednej synowej. Lipczanie idą do folwarku i próbują skłonić Żydów do opuszczenia wsi. Maciej Boryna odzyskuje świadomość, wychodzi na pole i tam umiera.

Tom IV – Lato

U Borynów jest pogrzeb Macieja i stypa po nim. Później jest dzień św. Piotra i Pawła, gdy odbywa się odpust. Przychodzi wiadomość o śmierci Grzeli – trzeciego syna Boryny. Hanka po śmierci Macieja wygania Jagnę domu, wypominając jej romans z Antkiem. Jagna zainteresowana jest teraz Jasiem ale Antka wypuszczają z więzienia. Antek wraca do domu i znowu zaczyna spotykać się z nią. Przychodzi mu do głowy, żeby uciec do Ameryki, ponieważ grozi mu sąd i więzienie za zabicie borowego. Hanka nie chce opuścić Lipiec.

Lipeccy chłopi na dobrych warunkach kupują ziemię od dziedzica. Szymek i Nastka kupują pole, budują tam chałupę przy pomocy Mateusza i pana Jacka, po czym biorą ślub. Jagna pomaga im finansowo. Zrywa też znajomość z wójtem. Chłopi rozważają sprawę budowy szkoły w Lipcach i podejmują w tej sprawie postanowienie.

Antek widzi Jagnę flirtującą z Jasiem. Informuje o randce matkę Jasia. Dominikowa ostrzega córkę przed złośliwym plotkarstwem ludzi. Rocho musi uciekać ze wsi, ponieważ poszukują go żandarmi.

W Lipcach są żniwa. Do wsi wraca mąż Tereski i wybacza jej romanse. Umiera stara Agata. Matka Jasia przepędza Jagnę z domu. Zabrania synowi spotykać się z nią. Z Lipiec wyrusza pielgrzymka do Częstochowy. Idą z nią: Hanka, Jasio, Tereska z mężem. Wójt zostaje aresztowany z powodu okradania kasy gminnej. Jagnę ludzie ze wsi postanawiają wyrzucić z Lipiec. Wywożą ją poza wieś na kupie gnoju świńskiego. Mateusz próbuje zapobiec temu ale jest bezsilny wobec większości. Antek nie próbuje w to ingerować.



  Dowiedz się więcej
„Chłopi” – bibliografia
„Chłopi” – najważniejsze cytaty
Los starych ludzi w „Chłopach” Reymonta
Opis śmierci Boryny w „Chłopach” Reymonta
Motyw tańca w „Chłopach”
„Chłopi” jako powieść o życiu natury
Naturalistyczna koncepcja chłopskiej egzystencji na podstawie „Chłopów” Reymonta
Maciej Boryna – bohater wystylizowany na chłopa - Piasta
Motyw miłości w „Chłopach”
Chłop i jego wizja świata na przykładzie powieści Reymonta
Koncepcja ludzkiego losu w „Chłopach” Reymonta
Motyw samotności w gromadzie w „Chłopach”
Motyw starości w „Chłopach” Reymonta
Opis wsi Lipce na podstawie „Chłopów” Reymonta
Przemijanie w „Chłopach” Reymonta
Czy Reymont słusznie otrzymał Nagrodę Nobla za powieść „Chłopi”?
Stylizacja językowa w „Chłopach” Reymonta
Motyw wyobcowania w „Chłopach” Reymonta
„Chłopi” jako powieść młodopolska
Motyw ziemi w „Chłopach” Reymonta
Tradycje i obrzędy w „Chłopach” Reymonta
Motyw pracy w „Chłopach” Reymonta
„Chłopi” jako powieść mitologizująca chłopską egzystencję
Rola natury w „Chłopach” Reymonta
Obraz wsi w „Chłopach” Reymonta
„Chłopi” Reymonta – najważniejsze cytaty
Język „Chłopów” Reymonta
Opis zaręczyn w „Chłopach”
Rok liturgiczny w „Chłopach” Reymonta
Obyczaje w „Chłopach” Reymonta
Pory roku w „Chłopach” Reymonta
Gwara w „Chłopach” Reymonta
Jagna jako femme fatale
Naturalizm w „Chłopach” Reymonta
Motyw ojca w „Chłopach”
Motyw konfliktu pokoleń w „Chłopach”
Motyw śmierci w „Chłopach”
Motyw rodziny w „Chłopach” Reymonta
Antek Boryna – charakterystyka
Hanka – charakterystyka
Maciej Boryna – charakterystyka
Jagna – charakterystyka
Obraz wiejskiej społeczności w „Chłopach”
„Chłopi” Reymonta jako epopeja
Narracja „Chłopów” Reymonta
Charakterystyka chłopów w powieści Reymonta
Kompozycja „Chłopów” Reymonta
Plan wydarzeń w „Chłopach”
Bogactwo typów chłopskich w powieści Reymonta
Interpretacja tytułu „Chłopi”
Gatunek powieści „Chłopi” Reymonta
Problematyka „Chłopów”
Czas i miejsce akcji „Chłopów”
Geneza „Chłopów” - okoliczności powstania utworu
Władysław Stanisław Reymont – notatka szkolna
Filmowa adaptacja „Chłopów”
„Chłopi” - streszczenie