2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Wesele

2l.pl / Pierwowzory duchów i zjaw w „Weselu”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Widmo – było duchem Ludwika de Laveaux, francuskiego malarza polskiego pochodzenia. Artysta urodził się w 1868 roku w Jaronowicach, a w roku 1890 na stale przeniósł się do Paryża. Malarz nauki pobierał u mistrzów krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, a także w Monachium. De Laveaux był dobrym znajomym Włodzimierza Tetmajera, który czytelnikom „Wesela” znany jest jako Gospodarz. Z uwagi na postępujące ubóstwo i pogarszające się warunki życia malarz zapadł na gruźlicę. Choroba przyczyniła się do jego przedwczesnej śmierci w wieku ledwie dwudziestu pięciu lat. Artysta miał wiele kobiet, jedną z nich była Marysia, a ich związek Wyspiański uczynił w „Weselu”. Nieśmiertelnym. Do najbardziej znanych obrazów Le Daveaux’a zaliczyć należy: „Do miasta – na targ” z 1889 r., „W drodze do Morskiego Oka” z 1890 r., „Kawiarnia Paryska” z 1890 r. oraz „Plac opery w Paryżu” z 1893 r. Znaczna część obrazów artysty znajduje się obecnie w warszawskim Muzeum Narodowym.


Stańczyk – był nadwornym błaznem trzech królów Polski: Aleksandra Jagiellończyka, Zygmunta Starego i Zygmunta II Augusta, żył na przełomie XV i XVI wieku. Tak naprawdę niewiele o nim wiadomo. Największą sławę przyniosły mu obrazy Jana Matejki, dzięki którym stał się rozpoznawalnym symbolem troski o losy ojczyzny, a także ucieleśnieniem ideałów konserwatystów. Wspomniane obrazy Matejki to przede wszystkim: „Stańczyk w czasie balu na dworze królowej Bony wobec straconego Smoleńska” z 1862 r. oraz „Hołd pruski” z 1882 r.

Rycerz – jego pierwowzorem był legendarny Zawisza Czarny z Grabowa herbu Sulima. Żyjący na przełomie XIV i XV wieku wojak słynął głównie z tego, że nigdy nie został pokonany na polu bitwy. W świadomości Polaków zarysował się najgłębiej za sprawą obrazu Jana Matejki „Bitwa pod Grunwaldem”. Rzecz jasna rycerz brał udział w wielkim starciu polsko-krzyżackim z 1410 roku.




Hetman – wzorem dla postaci był hetman wielki koronny Ksawery Branicki. Jego nazwisko do dziś wymienia się jednym tchem z takimi zdrajcami państwa Polskiego jak Szczęsny Potocki i Seweryn Rzewuski. Szlachcic nie skrywał swojej prorosyjskości. Zasłynął również z powodu pojedynku z samym Giacomo Casanovą, podczas którego został poważnie raniony w brzuch. Ponadto ożenił się z nieślubną córką Carycy Katarzyny. Jednak przede wszystkim znany jako przeciwnik Sejmu Czteroletniego, Konstytucji 3-go Maja oraz przywódca konferencja targowickiej.

Upiór – wzorowany na historycznej postaci Jakuba Szeli. Żyjący na przełomie XVIII i XIX chłop do dziś budzi kontrowersje, ponieważ przez jednych uważany jest za sadystę, a przez innych za ludowego bohatera, który postawił się wyzyskowi pańszczyzny. Szela był jednym z głównych przywódców tzw. rabacji galicyjskiej, czyli serii brutalnych wystąpień antyszlacheckich na ziemiach Galicji Zachodniej. W ramach rabacji śmierć poniosło blisko tysiąc szlachciców.




Wernyhora – to kolejna, po Stańczyku, postać której wizerunek kojarzy się statystycznemu Polakowi z obrazem Jana Matejki („Wernyhora” z 1884 r.). Postać ta znana jest głównie z siedemnastowiecznych legend ukraińskich. Kozak był jednym z największych piewców polsko-ukraińskiego pojednania i współpracy.



  Dowiedz się więcej
Narodowe mity i ich krytyka w „Weselu”
Realizm i fantastyka w „Weselu”
Polska i Polacy w „Weselu”
Rola didaskaliów w „Weselu” Wyspiańskiego
Poglądy Nosa jako typowego dekadenta i stosunek do niego innych bohaterów
Charakterystyka fantastycznych osób dramatu
Panna Młoda – charakterystyka
Pan Młody – charakterystyka
Gospodarz – charakterystyka
Artyzm „Wesela” Wyspiańskiego
Motyw tańca w „Weselu” Wyspiańskiego
„Wesele” jako dramat fantastyczny
„Wesele” Wyspiańskiego jako dramat neoromantyczny
„Wesele” jako dramat narodowy
Kompozycja „Wesela”
Problematyka narodowowyzwoleńcza „Wesela”
Problematyka „Wesela”
Wygląd wiejskiej chaty na przykładzie „Wesela”
Chocholi taniec w „Weselu” – symbolika
Wymowa „Wesela”
Ludomania na przykładzie „Wesela”
Motyw wsi w „Weselu”
„Wesele” – interpretacja tytułu
Mitologizacja polskiej wsi w „Weselu” Wyspiańskiego
Stosunek i wyobrażenia inteligencji na temat wsi i jej mieszkańców na przykładzie „Wesela”
Jak przeszłość kształtuje relacje między inteligencją i chłopami w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego
Charakterystyka inteligencji w „Weselu”
Charakterystyka chłopów w „Weselu”
Stylizacja językowa w „Weselu”
Symbole w „Weselu”
Wydarzenia historyczne poruszone w „Weselu”
„Wesele” według Andrzeja Wajdy
„Plotka o weselu” Tadeusza Boya-Żeleńskiego
„Wesele” – czas i miejsce akcji
Pierwowzory duchów i zjaw w „Weselu”
Pierwowzory postaci dramatu w „Weselu”
Stanisław Wyspiański – notatka szkolna
Geneza „Wesela”
Bibliografia do „Wesela” Wyspiańskiego
„Wesele” – najważniejsze cytaty
„Wesele” – plan wydarzeń
Wesele - streszczenie