2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Krzyżacy

2l.pl / Motyw rycerza w „Krzyżakach”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Sienkiewicz w „Krzyżakach” przenosi nas do czasów średniowiecza, gdy jednym z głównych stanów społecznych, obok duchowieństwa, mieszczan i chłopów było rycerstwo. W swej powieści kreśli nie tylko szczegółowe sylwetki poszczególnych rycerzy – polskich i krzyżackich, ale daje też obraz całej wartwy łącznie z jej mentalnością i obyczajami.

Przykładne wzory rycerzy możemy obserwować na podstawie kreacji Zawiszy Czarnego, Powały z Taczewa (postaci historyczne) oraz Juranda ze Spychowa i dojrzałego Zbyszka z Bogdańca. Wyróżniała ich przede wszystkim tężyzna fizyczna, byli zahartowani na trudy w niespokojnych czasach. Powała potrafił wygiąć w dłoniach topór w trąbkę, zaś Zbyszko napinał kuszę bez korby. Rycerze podczas turniejów organizowanych dla sprawdzenia sprawności czy pojedynków o cześć i honor, a także wojen musieli dźwigać wielokilogramową zbroję i broń.


Jednak tężyzna fizyczna to nie wszystko. Rycerze swe zachowanie opierali na kodeksie rycerskim, który wyznaczał normy moralne i obyczajowe. Aby stać się rycerzem kandydat musiał być pasowany. Po tym akcie musiał przestrzegać takich cnót, jak sprawiedliwość, męstwo, odwaga. Musiał być prawdomówny i prawy. Przede wszystkim obowiązywała go wierność wobec władcy i ojczyzny. W chrześcijańskiej Europie rycerz był także obrońcą wiary (co jednak czasem kłóciło się z zabobonami, w które wciąż wierzyli niektórzy, jak na przykład Maćko, który Borucie ofiarował bukłak z winem).

Każdy rycerz szanował damy, wśród których miał swą wybrankę serca. Wiernie jej służył, na przykład usługując przy stole. Ważną cechą była przyjaźń, co w „Krzyżakach” obserwujemy na przykładzie relacji Zbyszka i Fulka de Lorchego, a także szacunek dla starszych i bardziej doświadczonych. Rycerz był także obrońcą uciśnionych i był zobowiązany pomagać słabszym.




Zaprzeczeniem wzoru rycerza były sylwetki przedstawicieli zakonu krzyżackiego takie, jak: Kuno von Lichtenstein, Hugo de Danveld, Zygfryd de Lwe oraz Rotgier i Gotfryd. Jawnie łamią zakonne przykazania, nie słuchają nawet wielkiego mistrza. Są pyszni, obłudni wciąż knują intrygi. Najbardziej zuchwałym i haniebnym ich czynem było porwanie i wielomiesięczne więzienie córki Juranda ze Spychowa – Danusi. Zakonnicy nie stronią od rozpusty, o czym najlepiej świadczy wystawna uczta na zamku w Malborku. Wobec zwyciężonych są okrutni, przed silniejszymi pokazują uległość i pokorę. Oszukują zachodnioeuropejskich rycerzy przekonując ich o barbarzyństwie Polaków i Litwinów.



  Dowiedz się więcej
„Krzyżacy” – bibliografia
„Krzyżacy” – najważniejsze cytaty
Legenda o Walgierzu Wdałym (Mocnym)
Motyw samobójstwa w „Krzyżakach”
Motyw szaleństwa w „Krzyżakach”
„Krzyżacy” – recenzja filmu A. Forda
Czy powieść „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza uczy historii? - rozprawka
Danusia Jurandówna i Jagienka ze Zgorzelic – charakterystyka porównawcza
Dzieje miłości Zbyszka i Danusi na podstawie „Krzyżaków”
Losy Juranda ze Spychowa na podstawie „Krzyżaków”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
Losy Zbyszka z Bogdańca
Jurand ze Spychowa - charakterystyka
Jagienka ze Zgorzelic – charakterystyka
Danusia Jurandówna – charakterystyka
Zbyszko z Bogdańca – charakterystyka
Obraz średniowiecza w „Krzyżakach”
Bitwa pod Grunwaldem – plan wydarzeń
Obraz bitwy pod Grunwaldem w „Krzyżakach”
„Krzyżacy” jako powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
Motyw miłości w „Krzyżakach”
Motyw rycerza w „Krzyżakach”
Kodeks rycerski w „Krzyżakach”
Obraz średniowiecznych obyczajów rycerskich w „Krzyżakach”
Obraz polskiego rycerstwa w „Krzyżakach”
Obraz zakonu krzyżackiego w „Krzyżakach”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„Krzyżacy” – źródła historyczne
„Krzyżacy” jako powieść historyczna
„Krzyżacy” – postaci fikcyjne
„Krzyżacy” – postaci historyczne
„Krzyżacy” – tło historyczne
„Krzyżacy” – styl i język
„Krzyżacy” – kompozycja
„Krzyżacy” – geneza
„Krzyżacy” – problematyka
„Krzyżacy” – główne wątki powieści
„Krzyżacy” – miejsce akcji
„Krzyżacy” – czas akcji
„Krzyżacy” – skrócony plan wydarzeń
„Krzyżacy” – szczegółowy plan wydarzeń
„Krzyżacy” – streszczenie