2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Krzyżacy

2l.pl / „Krzyżacy” – kompozycja

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Kompozycję „Krzyżaków” Sienkiewicz podporządkował całkowicie wymowie ideowej utworu – gloryfikacji polskiego zwycięstwa nad haniebnym zakonem krzyżackim. Możemy w fabule wyróżnić dwie płaszczyzny – historyczną i fabularną (fikcyjną).

Część historyczną zamykają dwie daty. Rok 1399, w którym umiera królowa Jadwiga oraz rok 1410 – data wielkiej glorii polskiego rycerstwa pod Grunwaldem. Miedzy tymi datami obserwujemy jak narasta konflikt polsko-krzyżacki, widzimy walki Litwinów i Żmudzinów z Krzyżakami, a także kolejne rokowania polsko-krzyżackie (np. w Raciążu).


Część fabularna skupia się na losach głównych bohaterów. Głównie to opowieść o dojrzewaniu młodego Zbyszka z Bogdańca oraz jego dwóch miłościach. pierwszej, tragicznej do Danusi Jurandówny, która po wielu perypetiach zakończyła się śmiercią Danusi, i która pokazuje w całej rozpiętości okrucieństwo i niemoralność Krzyżaków. Druga to miłość Jagienki i Zbyszka, która może zrealizować się po wielu latach. Z ich związku rodzą się kolejni chłopcy, co może świadczyć o żywotności polskiego społeczeństwa i stanu rycerskiego.

Powieść składa się z dwóch tomów – pierwszy rozpoczyna się przyjazdem Maćka i Zbyszka do Tyńca, a kończy upokorzeniem Juranda na zamku w Szczytnie. Liczy sobie trzydzieści jeden rozdziałów. Drugi rozpoczyna się kontynuacją opisu pobytu Juranda na szczycieńskim zamku, zaś kończy się szczęśliwym powrotem Maćka i Zbyszka do Bogdańca po sławetnym zwycięstwie pod Grunwaldem. Rozdział pięćdziesiąty pierwszy kończą słowa: „Więc tobie, wielka, święta przeszłości, i tobie, krwi ofiarna, niech będzie chwała i cześć po wszystkie czasy!”, podkreślająca ideową wymowę utworu. Ostatni pięćdziesiąty drugi rozdział stanowi epilog. W kilku zdaniach kreśli dalsze losy bohaterów, wieszcząc przejście Malborka w polskie ręce.



  Dowiedz się więcej
„Krzyżacy” – bibliografia
„Krzyżacy” – najważniejsze cytaty
Legenda o Walgierzu Wdałym (Mocnym)
Motyw samobójstwa w „Krzyżakach”
Motyw szaleństwa w „Krzyżakach”
„Krzyżacy” – recenzja filmu A. Forda
Czy powieść „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza uczy historii? - rozprawka
Danusia Jurandówna i Jagienka ze Zgorzelic – charakterystyka porównawcza
Dzieje miłości Zbyszka i Danusi na podstawie „Krzyżaków”
Losy Juranda ze Spychowa na podstawie „Krzyżaków”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
Losy Zbyszka z Bogdańca
Jurand ze Spychowa - charakterystyka
Jagienka ze Zgorzelic – charakterystyka
Danusia Jurandówna – charakterystyka
Zbyszko z Bogdańca – charakterystyka
Obraz średniowiecza w „Krzyżakach”
Bitwa pod Grunwaldem – plan wydarzeń
Obraz bitwy pod Grunwaldem w „Krzyżakach”
„Krzyżacy” jako powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
Motyw miłości w „Krzyżakach”
Motyw rycerza w „Krzyżakach”
Kodeks rycerski w „Krzyżakach”
Obraz średniowiecznych obyczajów rycerskich w „Krzyżakach”
Obraz polskiego rycerstwa w „Krzyżakach”
Obraz zakonu krzyżackiego w „Krzyżakach”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„Krzyżacy” – źródła historyczne
„Krzyżacy” jako powieść historyczna
„Krzyżacy” – postaci fikcyjne
„Krzyżacy” – postaci historyczne
„Krzyżacy” – tło historyczne
„Krzyżacy” – styl i język
„Krzyżacy” – kompozycja
„Krzyżacy” – geneza
„Krzyżacy” – problematyka
„Krzyżacy” – główne wątki powieści
„Krzyżacy” – miejsce akcji
„Krzyżacy” – czas akcji
„Krzyżacy” – skrócony plan wydarzeń
„Krzyżacy” – szczegółowy plan wydarzeń
„Krzyżacy” – streszczenie