2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Nad Niemnem

2l.pl / Motyw dworku w „Nad Niemnem”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Główną areną powieściowych wydarzeń „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej jest Korczyn, czyli dziedziczony z pokolenia na pokolenie dworek rodziny Korczyńskich. Drewniany dwór, w przeciwieństwie do soplicowskiego, był „nie pobielony, niski, ozdobiony wijącymi się po jego ścianach powojami, z wielkim gankiem i długim rzędem okien”. Płoty i budynki gospodarcze przeszły już wiele napraw i wielu jeszcze wymagały. Zniszczone schody prowadziły na piętro. W dworku znajdowały się jadalnia i salon, w którym stał fortepian. Choć meble i obicia były dobrej jakości, pod wpływem czasu ulęgły zniszczeniu. Mimo to dworek był czysty i dobrze prowadzony.


Narrator opisuje: „Podłogi były tam woskowane i błyszczące, niskie sufity białe i czyste, drzwi staroświeckie, ciężkie, z błyszczącymi brązowymi klamkami, dywany duże i spłowiałe[...]”. Ściany zdobiły kopie słynnych obrazów i portrety rodzinne. Aktualny gospodarz Korczyna – Benedykt – po powstaniu styczniowym miał problemy z utrzymaniem gospodarstwa. Traktuje je jednak, jak wielu mu podobnych w czasach pozytywizmu, jako „gniazdo ojczyste”, próbuje podtrzymać dawne tradycje i obyczaje, sprzeciwia się modnym nowinkom, a nawet kpi z nich. Dzięki uporowi i umiłowaniu pracy udaje mu się pozostać właścicielem. Benedykt, mimo początkowych kłótni z synem – Witoldem – ostatecznie odnajduje w nim podporę i kontynuatora swoich idei. To dodaje mu nowych sił w walce o utrzymanie Korczyna. Obraz korczyńskiego domu dopełnia: siostra Witolda – Leonia, Marta – krewna Benedykta opiekująca się domem, a także Justyna Orzelska z ojcem.




Szlachecki dwór z „Nad Niemnem” nie jest tak bogaty i radosny, jak mickiewiczowskie Soplicowo, widać w nim skromność, prostotę, nawet zubożenie, jednak dzięki otaczającemu je wspaniałemu krajobrazowi, a także ostatecznemu szczęśliwemu zakończeniu sporu z Bohatyrowiczami pozostaje symbolem dawnych szczęśliwych czasów. Orzeszkowa przywołując Korczyn sięga pamięcią do swoich wspomnień z młodości spędzonej na Kresach. Stara się utrwalić wizerunek typowego polskiego dworku ziemiańskiego, który, mimo iż walczy z ekonomicznymi problemami, jest ostoją polskości. Większość zasad panujących w gospodarstwie „człowieka poczciwego”, a także mickiewiczowskim dworku tu również obowiązuje. Autorka na zawsze zachowała ten niezapomniany przykład wyjątkowego, choć niepozbawionego ciemnych stron, polskiego domu.



  Dowiedz się więcej
Bibliografia – „Nad Niemnem”
Najważniejsze cytaty w „Nad Niemnem”
Opis przyjęcia imieninowego pani Emilii
Motyw arkadii w „Nad Niemnem”
Motyw szczęśliwej pary kochanków w „Nad Niemnem”
Motyw kobiety w „Nad Niemnem”
Motyw wesela w „Nad Niemnem”
Obraz Korczyna w „Nad Niemnem” (motyw dworku)
Idee pozytywistyczne w „Nad Niemnem” (praca u podstaw, praca organiczna)
Apoteoza pracy w „Nad Niemnem”
Symbolika dwóch mogił w „Nad Niemnem”
Motyw dworku w „Nad Niemnem”
Pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w „Nad Niemnem”
„Mała ojczyzna” w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Wieś i dwór w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Obraz Niemna w powieści Orzeszkowej
Rola przyrody w „Nad Niemnem”
Konflikt pokoleniowy między Andrzejową a Zygmuntem Korczyńskim
Echa powstania styczniowego w „Nad Niemnem”
Związek Benedykta i Emilii
Motyw miłości w „Nad Niemnem”
Legenda o Janie i Cecylii
Bohatyrowicze – opis zaścianka
„Nad Niemnem” – charakterystyka bohaterów
Emilia Korczyńska – charakterystyka
Justyna Orzelska – charakterystyka
Jan Bohatyrowicz – charakterystyka
Benedykt Korczyński – charakterystyka
Konflikt Bohatyrowiczów z Korczynem
Konflikt pokoleniowy między Witoldem a Benedyktem
Praca miernikiem wartości człowieka w „Nad Niemnem”
Rola powstania styczniowego w życiu bohaterów „Nad Niemnem”
Model wychowania młodego pokolenia w „Nad Niemnem”
Kontrast jako zasada prezentowania bohaterów w „Nad Niemnem”
Ocena społeczeństwa polskiego w „Nad Niemnem”
Jakie kryteria oceny człowieka proponuje Orzeszkowa w „Nad Niemnem”?
Powieść „Nad Niemnem” żywa czy anachroniczna dla współczesnego czytelnika?
Recenzja filmu „Nad Niemnem”
Tło historyczne „Nad Niemnem”
Charakterystyka ziemiaństwa w „Nad Niemnem”
Eliza Orzeszkowa – notatka szkolna
Interpretacja tytułu powieści „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako epopeja
Narracja „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako powieść realistyczna
Problematyka „Nad Niemnem”
Kompozycja „Nad Niemnem”
Główne wątki w „Nad Niemnem”
Czas i miejsce akcji w „Nad Niemnem”
Geneza „Nad Niemnem”
Skrócony plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Streszczenie „Nad Niemnem”