2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Nad Niemnem

2l.pl / „Mała ojczyzna” w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

„Mała ojczyzna” w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem” to przede wszytkim Korczyn i jego nadniemeńskie okolice. Autorka kreśli zarówno społeczną wizję ziemiańskiego środowiska, jak i opisuje piękno znanych jej z młodości krajobrazów.

Orzeszkowa w „Nad Niemnem” kładzie nacisk na rodzimość nadniemeńskich ziem, zwraca uwagę, że właścicielami od pokoleń były te same rody. Najważniejsze problemy powieści dotyczą właśnie zagrożenia ciągłości posiadania tych ziem po powstaniu styczniowym. W dziele tym są dwa arkadyjskie miejsca: Korczyn i zaścianek Bohatyrowiczów gdzie źródłem szczęścia jest przede wszystkim praca. Orzeszkowa przedstawia Korczyn jako miejsce bezpieczne i pewne. Majątek ziemski jest główną areną powieściowych wydarzeń.


Dworek rodziny Korczyńskich to majątek dziedziczony z pokolenia na pokolenie. Jego aktualny gospodarz – Benedykt – po powstaniu styczniowym ma problemy z utrzymaniem gospodarstwa. Jednak traktuje je jako „gniazdo ojczyste”, próbuje podtrzymać dawne tradycje i obyczaje, sprzeciwia się modnym nowinkom, a nawet kpi z nich. Dzięki uporowi i umiłowaniu pracy udaje mu się pozostać właścicielem. Szczęście zapewnia mu praca na roli. Również gospodarstwo Bohatyrowiczów zostało wyidealizowane i przedstawione jako miejsce, gdzie panuje ład i harmonia, a każdy ma odpowiednie dla siebie zajęcie. Czas wyznacza przyroda, z którą człowiek żyje w ciągłej symbiozie.

Orzeszkowa poświęciła opisom swoich rodzimych okolic bardzo wiele uwagi. Bogate opisy przyrody idealizują rzeczywistość Kresów. Ziemia jest żywicielką i matką. Ukazana jest przede wszystkim jej sakralność, przez co Orzeszkowa nawiązuje do biblijnego Edenu, który był dziełem i darem Boga. Przyroda jest w powieści obserwatorem historii ludzi, świadkiem zdarzeń. Jej obrazowanie ma charakter poniekąd mityczny. Bogate, wyidealizowane opisy sielskiej przestrzeni to główna część powieści Orzeszkowej. Czytelnik otrzymuje w powieści słoneczną wizję życia ludzkiego, czerpiącego energię z przyrody.




W większym stopniu niż Mickiewicz, Orzeszkowa w powieści tworzy hymn ku czci człowieka. Przez pracę i miłość do ludzi i przyrody człowiek kroczy zwycięsko przez życie. Z kart powieści bije optymizm i wiara w wartości człowieka. Pisarka wraca myślami do lat młodości, która zapaliła jej młode serce płomieniem. Teraz Orzeszkowa chce to samo obudzić w sercach młodych. Ukazuje im świat idealny, rajski, gdzie główną wartością jest afirmacja świata. Dzięki żywym wspomnieniom rekonstruuje swą „małą ojczyznę”, której urok zachwyca także i dziś.



  Dowiedz się więcej
Bibliografia – „Nad Niemnem”
Najważniejsze cytaty w „Nad Niemnem”
Opis przyjęcia imieninowego pani Emilii
Motyw arkadii w „Nad Niemnem”
Motyw szczęśliwej pary kochanków w „Nad Niemnem”
Motyw kobiety w „Nad Niemnem”
Motyw wesela w „Nad Niemnem”
Obraz Korczyna w „Nad Niemnem” (motyw dworku)
Idee pozytywistyczne w „Nad Niemnem” (praca u podstaw, praca organiczna)
Apoteoza pracy w „Nad Niemnem”
Symbolika dwóch mogił w „Nad Niemnem”
Motyw dworku w „Nad Niemnem”
Pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w „Nad Niemnem”
„Mała ojczyzna” w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Wieś i dwór w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Obraz Niemna w powieści Orzeszkowej
Rola przyrody w „Nad Niemnem”
Konflikt pokoleniowy między Andrzejową a Zygmuntem Korczyńskim
Echa powstania styczniowego w „Nad Niemnem”
Związek Benedykta i Emilii
Motyw miłości w „Nad Niemnem”
Legenda o Janie i Cecylii
Bohatyrowicze – opis zaścianka
„Nad Niemnem” – charakterystyka bohaterów
Emilia Korczyńska – charakterystyka
Justyna Orzelska – charakterystyka
Jan Bohatyrowicz – charakterystyka
Benedykt Korczyński – charakterystyka
Konflikt Bohatyrowiczów z Korczynem
Konflikt pokoleniowy między Witoldem a Benedyktem
Praca miernikiem wartości człowieka w „Nad Niemnem”
Rola powstania styczniowego w życiu bohaterów „Nad Niemnem”
Model wychowania młodego pokolenia w „Nad Niemnem”
Kontrast jako zasada prezentowania bohaterów w „Nad Niemnem”
Ocena społeczeństwa polskiego w „Nad Niemnem”
Jakie kryteria oceny człowieka proponuje Orzeszkowa w „Nad Niemnem”?
Powieść „Nad Niemnem” żywa czy anachroniczna dla współczesnego czytelnika?
Recenzja filmu „Nad Niemnem”
Tło historyczne „Nad Niemnem”
Charakterystyka ziemiaństwa w „Nad Niemnem”
Eliza Orzeszkowa – notatka szkolna
Interpretacja tytułu powieści „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako epopeja
Narracja „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako powieść realistyczna
Problematyka „Nad Niemnem”
Kompozycja „Nad Niemnem”
Główne wątki w „Nad Niemnem”
Czas i miejsce akcji w „Nad Niemnem”
Geneza „Nad Niemnem”
Skrócony plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Streszczenie „Nad Niemnem”