2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Nad Niemnem

2l.pl / „Nad Niemnem” – charakterystyka bohaterów

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Benedykt Korczyński – był synem napoleońskiego legionisty – Stanisława, ukończył naukowe studia - szkołę agronomiczną i na stałe osiadł w Korczynie (w 1861). Po upadku powstania styczniowego walczył o zachowanie Korczyna. Musiał zadłużyć majątek ze względu na spłatę ojcowizny swojemu rodzeństwu. Był ciągle zapracowany, dbał o interesy, spłaty rat w banku, opłaty szkół dzieci. Z nadmiaru trosk często milczał i nabył zwyczaju, gdy nie mógł wyrazić jakiejś myśli, używania trzech „pustych” wyrazów: „To...tamto...tego...” .

Emilia Korczyńska – kobieta delikatna, stale nękana bólami głowy, migreną i globusem – chorobą na tle nerwowym. Za procenty ze swego posagu pani Emilia dokonywała niewielkich zmian w pomieszczeniach, w obrębie których się poruszała. Wymieniała meble, przyozdabiała wnętrza, kupowała książki, a swoją pomocnicę, Teresę, ulokowała w pokoju obok.
Witold Korczyński – syn Benedykta, jak dziecko lubił nadniemeński krajobraz, podziwiał pracę na roli.
Leonia Korczyńska – córka Benedykta i Emilii.


Marta Korczyńska – sierota, wychowywana jeszcze przez rodziców Benedykta, w powieści czterdziestoośmioletnia kobieta o wysokim wzroście i szczupłej budowie ciała. Nigdy nie wyszła za mąż. Za młodu ze względu na szczupłość omyłkowo uznana została za symbol choroby – cholery. Przygotowywała posiłki w korczyńskim dworze.
Andrzejowa Korczyńska – wdowa po bracie Benedykta, bardzo stateczna dama, poważana wśród krewnych. Urodziła się i spędziła prawie całe życie w Osowcach, z wyjątkiem ośmiu lat, które upłynęły jej u boku męża. Dzieliła wszystkie przekonania i dążenia męża, ale jej „arystokratyczna” osobowość oddzielała ją od problemów ludu. Po śmierci ukochanego męża przywdziała czarny, żałobny strój. Za poniżające uważała interesowanie się sprawami materialnymi, kolidujące z wyznawanymi przez nią ideałami. Niezrozumiałe dla niej było to, że człowiek musiał troskać się o swój byt. Dlatego, po stokroć, od „raportów” rządcy o prosperowaniu Osowiec, wolała finezyjną literaturę, duchowe rozważania, skromne robótki ręczne. Ponadto, we wszelkich decyzjach gospodarczo – finansowych, pomagał jej szwagier – Benedykt. Opłacała Justynie nauczycielki, sprawiała nowe i ładne suknie, wielokrotnie zabierała do podupadających Osowiec.

Jadwiga Darzecka – siostra Benedykta Korczyńskiego. Wyszła za bogatego Darzeckiego, który wymuszał na jej bracie spłatę posagu.
Darzecki – Mąż Jadwigi siostry Benedykta. Żądał od Benedykta natychmiastowej spłaty posagu swej żony. Tłumaczył to wielkimi wydatkami na rozbudowę domu, dostatnie życie i wyposażenie córki w posag. Zaproponował sprzedaż lasu, w którym znajdowała się powstańcza mogiła.




Justyna Orzelska – jej ojciec stracił majątek i owdowiał, dlatego dziewczyna wychowywała się od czternastego roku życia u krewnych w Korczynie, była córką ciotecznej siostry Benedykta Korczyńskiego. Czuła się w majątku niepotrzebna, grywała nieraz jedynie na pianinie. Kontakt z zaściankiem uświadomił jej, że pracując może czuć się spełniona i szczęśliwa. Zakochała się w Janku Bohatyrowiczu i ofiarowała mu swą rękę.
Orzelski – skrzypek, ojciec Justyny, który stracił majątek i owdowiał. Nigdy się nie złościł, był dobroduszny. Miał dwie życiowe namiętności: muzykę i kobiety. Do płci żeńskiej czuł szczególną słabość. W Korczynie był obiektem kpin, np. Kirły.

Teofil Różyc – właściciel Wołowszczyzny, często podróżował za granicę, zwłaszcza do Francji, nie interesował się swoim gospodarstwem. Zażywał morfinę po wypadku, jaki zdarzył mu się podczas pojedynku. Interesował się Justyną, jednak spotkania z nią miały być jedynie sposobem na zabicie nudy. Chciał za nią wyjść, by pomogła mu skończyć z nałogiem.

Bolesław Kirło – mężczyzna o niezbyt miłej powierzchowności. Nie potrafił żyć bez rozrywek, dlatego często nie było go w domu. Nie potrafił ciężko pracować, a w jego domu gospodarowała żona.
Kirłowa – rzadko bywała w towarzystwie, bo w przeciwieństwie do męża pochłaniały ją prace gospodarskie. Niektórzy uważali nawet, że obcując stale z włościanami, staje się grubiańska i wyzbyta manier. Rządziła domem silną ręką biorąc na siebie wszelkie obowiązki. Za męża wyszła z miłości, mimo sprzeciwu rodziny.
Marynia, Rózia, Bronia, Staś, Boleś – dzieci Kirłów.




Zygmunt Korczyński – niespełniony artysta malarz, niegdyś romansował z Justyną Orzelską, jednak rodzina nie pozwoliła na ślub. Gdy przybywa do Korczyna z żoną Klotyldą, nadal zaleca się do panny Orzelskiej. Nad nadniemeńskie krajobrazy przedkłada widoki z zachodniej Europy. Według słów Benedykta wychowany został na: „francuskiego markiza, nie na polskiego obywatela, na panienkę, nie na mężczyznę”. Miał bardzo dobre wykształcenie, jednak wyrósł na egoistę. Nie potrafił odnaleźć się na wsi, tęskniąc za „wielkim światem”. Szybko znudził się swą młodą żoną Klotyldą i krzywdził ją.

Bohatyrowicze – wywodzili się ze szlachty i dokumentowali się takim pochodzeniem, ale w toku dziejowych zamieszek utracili swoje przywileje.
Jan Bohatyrowicz – przystojny młodzieniec, syn Jerzego, który poległ w powstaniu styczniowym, wychowywał go stryj Anzelm. Praca wydawała się dla niego przyjemnością, o czym świadczył fakt, że często śpiewał przy swych obowiązkach.
Anzelmem – stryj Jana Bohatyrowicza, po śmierci jego zastępował mu ojca. W młodości miał romans z Martą Korczyńską, jednak ta jak mówił bała się pracy i dlatego ich związek nie zakończył się małżeństwem. Po odmowie Anzelm stracił chęć do życia. Chorował na „hipokondrię”, a na którą nie było lekarstwa, bo była bardziej chorobą duszy niż ciała. Szanował ludzi z Korczyna – głównie Witolda i Justynę. Sprzyjał jej związkowi z Janem.
Antolka Jaśmontówna – przyrodnia siostra Jana Bohatrowicza, córka jego matki z drugiego małżeństwa. Mimo młodego wieku nie bała się pracy, chętnie pomagała w domu i w polu.
Fabian – brat Jerzego i Anzelma Bohatyrowiczów. Spierał się z Benedyktem o łąkę. Był pracowity, jednak cechowało go pieniactwo. Jego nieustępliwość w sporze z Ładysiem prowadzi do bójki.
Elżunia – stryjeczna siostra Janka, córka Fabiana. Wyszła za Franciszka Jaśmonta.
Michał – syn Fabiana Bohatyrowicza, „pierwszy elegant okolicy”. Z powodu jego kolorowego stroju przyrównywany był do wilgi. Romansował z Antolką.
Julek – syn Fabiana Bohatyrowicza, uważany był za niedorozwiniętego, jego pasją było łowienie ryb w Niemnie, gdy dowiedział się, że ma iść do wojska obciął sobie dwa palce. Miał psa Sargasa.




Jadwiga Domuntówna – najbogatsza dziedziczka w okolicy. Jej rodzice szybko umarli, a jej wychowaniem zajął się dziadek - staruszek. Aktorka, znaczyło sukcesorka – dziedziczka. Dziewczyna, mimo dobrej sytuacji materialnej, nie uciekała od pracy. Sama często pomagała w polu parobkom.
Dziadunio – Jakub, dziadek Jadwigi Domuntówny, który pamiętał jeszcze czasy Napoleona. Na starość zdziwaczał i wciąż szukał niejakiego Pacenki, który miał rzekomo uwieść jego żonę. Żył w świecie przeszłości, nie rozpoznawał żyjących, nazywał ich imionami przodków.

Teresa Plińska, opiekunka Emilii Korczyńskiej, niegdyś nauczycielka jej córki– Leonii. Kobieta z twarzą obwiązaną chustka sprawiała wrażenie cierpiącej z powodu bólu zębów.
Klotylda – żona Zygmunta Korczyńskiego, drobna blondynka. Przyszły mąż poznał ją w uzdrowisku i poślubił dzięki wstawiennictwu swojej matki, bo panna miała wówczas zaledwie siedemnaście lat, a wywodziła się z zamożnego i znaczącego rodu. Była bezgranicznie zakochana w Zygmuncie. Nie opuszczała męża na krok, a gdy na chwilę gdzieś znikał, wypatrywała go rozanielonym wzrokiem.

Stanisław Korczyński – ojciec Benedykta, miał trzech synów i córkę. Każdego po ukończeniu szkół średnich posłał do „wyższych naukowych zakładów”, by w przyszłości mogli poszczycić się nie tylko szlacheckim pochodzeniem, ale i stosowną edukacją. Jako dziedzic rodowych ziem do magnatów raczej nie należał, ale w poczet średniozamożnych obywateli wpisywał się bez wątpienia. Swoje dobra rozdysponował sprawiedliwie: na Korczynie osadził najmłodszego Benedykta, a na folwarku najstarszego - Andrzeja. Na obydwu braciach spoczął obowiązek finansowania siostry Jadwigi i brata Dominika, „który w dalekim, wielkim mieście studiował nauki prawne”.



  Dowiedz się więcej
Bibliografia – „Nad Niemnem”
Najważniejsze cytaty w „Nad Niemnem”
Opis przyjęcia imieninowego pani Emilii
Motyw arkadii w „Nad Niemnem”
Motyw szczęśliwej pary kochanków w „Nad Niemnem”
Motyw kobiety w „Nad Niemnem”
Motyw wesela w „Nad Niemnem”
Obraz Korczyna w „Nad Niemnem” (motyw dworku)
Idee pozytywistyczne w „Nad Niemnem” (praca u podstaw, praca organiczna)
Apoteoza pracy w „Nad Niemnem”
Symbolika dwóch mogił w „Nad Niemnem”
Motyw dworku w „Nad Niemnem”
Pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w „Nad Niemnem”
„Mała ojczyzna” w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Wieś i dwór w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Obraz Niemna w powieści Orzeszkowej
Rola przyrody w „Nad Niemnem”
Konflikt pokoleniowy między Andrzejową a Zygmuntem Korczyńskim
Echa powstania styczniowego w „Nad Niemnem”
Związek Benedykta i Emilii
Motyw miłości w „Nad Niemnem”
Legenda o Janie i Cecylii
Bohatyrowicze – opis zaścianka
„Nad Niemnem” – charakterystyka bohaterów
Emilia Korczyńska – charakterystyka
Justyna Orzelska – charakterystyka
Jan Bohatyrowicz – charakterystyka
Benedykt Korczyński – charakterystyka
Konflikt Bohatyrowiczów z Korczynem
Konflikt pokoleniowy między Witoldem a Benedyktem
Praca miernikiem wartości człowieka w „Nad Niemnem”
Rola powstania styczniowego w życiu bohaterów „Nad Niemnem”
Model wychowania młodego pokolenia w „Nad Niemnem”
Kontrast jako zasada prezentowania bohaterów w „Nad Niemnem”
Ocena społeczeństwa polskiego w „Nad Niemnem”
Jakie kryteria oceny człowieka proponuje Orzeszkowa w „Nad Niemnem”?
Powieść „Nad Niemnem” żywa czy anachroniczna dla współczesnego czytelnika?
Recenzja filmu „Nad Niemnem”
Tło historyczne „Nad Niemnem”
Charakterystyka ziemiaństwa w „Nad Niemnem”
Eliza Orzeszkowa – notatka szkolna
Interpretacja tytułu powieści „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako epopeja
Narracja „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako powieść realistyczna
Problematyka „Nad Niemnem”
Kompozycja „Nad Niemnem”
Główne wątki w „Nad Niemnem”
Czas i miejsce akcji w „Nad Niemnem”
Geneza „Nad Niemnem”
Skrócony plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Streszczenie „Nad Niemnem”