2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Nad Niemnem

2l.pl / Powieść „Nad Niemnem” żywa czy anachroniczna dla współczesnego czytelnika?

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Powieść „Nad Niemnem” ukazała się po raz pierwszy w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Eliza Orzeszkowa wierna prozie realistycznej z wielką szczegółowością opisała życie polskiego ziemiaństwa na dawnych Kresach Wschodnich. Wierna ideom pozytywistycznym podkreśliła rolę pracy w życiu człowieka, a także oddała hołd uczestnikom powstania styczniowego.

Czytana dzisiaj epopeja Orzeszkowej służy innym celom, niż spełniała to w latach swego powstania. Współczesny odbiorca, z „Nad Niemnem” może dowiedzieć się, jak wyglądały stosunki społeczne i z jakimi problemami borykali się Polacy żyjący w zaborze rosyjskim. Autorka odzwierciedla opisywaną rzeczywistość, znaną jej z autopsji z olbrzymią precyzją.


O wartości powieści świadczy także fakt, że dotyka on kwestii uniwersalnych. Orzeszkowa przekonuje o sile miłości, pisze o szacunku dla przeszłości i tradycji, a także sugeruje, że życie człowieka bez pracy nie miałoby sensu. Poszczególne kreację są przekonujące, choć nieraz ukazane zostały w sposób tendencyjny (podział na pozytywnych bohaterów i darmozjadów).

Współcześnie wiele mówi się i robi dla zachowania pamięci narodowej. Głośno jest zwłaszcza o powstaniu warszawskim. Nie milkną spory o jego bohaterów. W utworze autorki „Nad Niemnem” ważną rolę stanowi pamięć o powstaniu styczniowym. To jego klęska kształtuje bohaterów i każe opowiedzieć się po jednej ze stron – patriotycznej lub kosmopolitycznej. Autorka daje niezwykłą lekcję patriotyzmu, podkreśla przywiązanie do ojczystej ziemi.




Walorem powieści są także opisy nadniemeńskiego krajobrazu. Przyroda staje się niemalże jednym z bohaterów dzieła. Fragmenty te z pewnością nie straciły na wartości, a co więcej przenoszą czytelnika w magiczny świat Kresów Wschodnich. Nostalgię po ich stracie współcześni dziadkowie do dziś przekazują swym dzieciom i wnukom. Dzięki autorce z Grodna możemy przenieść się do świata, który dziś już nie istnieje i poznać tajniki ówczesnego życia polskiej szlachty na Litwie.



  Dowiedz się więcej
Bibliografia – „Nad Niemnem”
Najważniejsze cytaty w „Nad Niemnem”
Opis przyjęcia imieninowego pani Emilii
Motyw arkadii w „Nad Niemnem”
Motyw szczęśliwej pary kochanków w „Nad Niemnem”
Motyw kobiety w „Nad Niemnem”
Motyw wesela w „Nad Niemnem”
Obraz Korczyna w „Nad Niemnem” (motyw dworku)
Idee pozytywistyczne w „Nad Niemnem” (praca u podstaw, praca organiczna)
Apoteoza pracy w „Nad Niemnem”
Symbolika dwóch mogił w „Nad Niemnem”
Motyw dworku w „Nad Niemnem”
Pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w „Nad Niemnem”
„Mała ojczyzna” w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Wieś i dwór w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Obraz Niemna w powieści Orzeszkowej
Rola przyrody w „Nad Niemnem”
Konflikt pokoleniowy między Andrzejową a Zygmuntem Korczyńskim
Echa powstania styczniowego w „Nad Niemnem”
Związek Benedykta i Emilii
Motyw miłości w „Nad Niemnem”
Legenda o Janie i Cecylii
Bohatyrowicze – opis zaścianka
„Nad Niemnem” – charakterystyka bohaterów
Emilia Korczyńska – charakterystyka
Justyna Orzelska – charakterystyka
Jan Bohatyrowicz – charakterystyka
Benedykt Korczyński – charakterystyka
Konflikt Bohatyrowiczów z Korczynem
Konflikt pokoleniowy między Witoldem a Benedyktem
Praca miernikiem wartości człowieka w „Nad Niemnem”
Rola powstania styczniowego w życiu bohaterów „Nad Niemnem”
Model wychowania młodego pokolenia w „Nad Niemnem”
Kontrast jako zasada prezentowania bohaterów w „Nad Niemnem”
Ocena społeczeństwa polskiego w „Nad Niemnem”
Jakie kryteria oceny człowieka proponuje Orzeszkowa w „Nad Niemnem”?
Powieść „Nad Niemnem” żywa czy anachroniczna dla współczesnego czytelnika?
Recenzja filmu „Nad Niemnem”
Tło historyczne „Nad Niemnem”
Charakterystyka ziemiaństwa w „Nad Niemnem”
Eliza Orzeszkowa – notatka szkolna
Interpretacja tytułu powieści „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako epopeja
Narracja „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako powieść realistyczna
Problematyka „Nad Niemnem”
Kompozycja „Nad Niemnem”
Główne wątki w „Nad Niemnem”
Czas i miejsce akcji w „Nad Niemnem”
Geneza „Nad Niemnem”
Skrócony plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Streszczenie „Nad Niemnem”