2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Nad Niemnem

2l.pl / Recenzja filmu „Nad Niemnem”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Film „Nad Niemnem” powstał w 1986 roku, a jego reżyserii podjął się Zbigniew Kuźmiński. Autor zdecydował się pozostać wierny fabule Orzeszkowej, dlatego akcja filmu oddaje jego treść. Dzięki pracy scenarzysty – Kazimierza Radowicza – zachowane zostały poszczególne dialogi, a nawet drobne szczegóły. Jedyną różnica jest silniejsze wyeksponowanie wątku Jana i Justyny. Film w pełni oddaje atmosferę nadniemeńskiego zakątka, choć w filmie zamiast Niemna „wystąpiła” rzeka Bug. Pokazany świat jest pełen harmonii, piękna przyrody i optymizmu.


Adaptacja, podobnie jak pierwowzór, pokazuje życie w korczyńskim dworze w latach osiemdziesiątych XIX wieku. Benedykt Korczyński, w którego rolę znakomicie wcielił się Janusz Zakrzeński, przygarnął do swego domu Orzelskiego z córką Justyną, Zagrała ją debiutantka filmowa Iwona Katarzyna Pawlak. Właściciel Korczyna za wszelką cenę stara się utrzymać majątek. Nawet za cenę kłótni i procesu z sąsiadami z zaścianka – Bohatyrowiczami. Ponadto nie odnajduje się w małżeństwie z Emilią (świetna kreacja Marty Lipińskiej, której Emilia jest postacią zarówno groteskową, jak i przepełnioną tęsknotą i smutkiem). Wątek miłosny, który wysuwa się na plan pierwszy łączy Justynę i Jana Bohatyrowicza (Adam Marjański). Odrzuca ona zaloty żonatego Zygmunta (Jacek Chmielnik), z którym niegdyś romansowała oraz oświadczyny narkomana i utracjusza – Różyca (Andrzej Precigs). Mimo iż w filmie nie występują największe sławy polskiego kina (jak na przykład w „Potopie” czy „Ogniem i mieczem”) wszyscy sprostali powierzonym rolom. Są przede wszystkim naturalni, a przez to autentyczni.

Adaptacja pozbawiona jest efektów specjalnych. Dominują różnorodne emocje, refleksje i wzruszenia. Jest to możliwe dzięki konstrukcji charakterystycznych postaci, jak również dzięki dobrej grze aktorskiej. Istotnym elementem są ukazane krajobrazy, doskonale oddające powieściowe opisy, dzięki zdjęciom Tomasza Tarasina. Podobnie jak w powieści, tu także przyroda jest jednym z bohaterów. Tło do wydarzeń stanowi melodyjna muzyka skomponowana przez Andrzeja Kurylewicza. Stwarza ona niezapomniany nastrój, wpływa na odbiór poszczególnych scen, wywołuje u widza określone emocje.




Film Kuźmińskiego, podobnie jak proza Orzeszkowej mówi o sile przywiązania do ziemi, wartości pracy i sile prawdziwego uczucia, które daje bohaterom szczęście. Warto także i dziś, w świecie szalonych superprodukcji, przypomnieć sobie adaptację „Nad Niemnem”, która ujmuje niespieszną fabułą przenoszącą widzów w świat polskich Kresów Wschodnich.



  Dowiedz się więcej
Bibliografia – „Nad Niemnem”
Najważniejsze cytaty w „Nad Niemnem”
Opis przyjęcia imieninowego pani Emilii
Motyw arkadii w „Nad Niemnem”
Motyw szczęśliwej pary kochanków w „Nad Niemnem”
Motyw kobiety w „Nad Niemnem”
Motyw wesela w „Nad Niemnem”
Obraz Korczyna w „Nad Niemnem” (motyw dworku)
Idee pozytywistyczne w „Nad Niemnem” (praca u podstaw, praca organiczna)
Apoteoza pracy w „Nad Niemnem”
Symbolika dwóch mogił w „Nad Niemnem”
Motyw dworku w „Nad Niemnem”
Pozytywistyczna koncepcja patriotyzmu w „Nad Niemnem”
„Mała ojczyzna” w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Wieś i dwór w powieści Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Obraz Niemna w powieści Orzeszkowej
Rola przyrody w „Nad Niemnem”
Konflikt pokoleniowy między Andrzejową a Zygmuntem Korczyńskim
Echa powstania styczniowego w „Nad Niemnem”
Związek Benedykta i Emilii
Motyw miłości w „Nad Niemnem”
Legenda o Janie i Cecylii
Bohatyrowicze – opis zaścianka
„Nad Niemnem” – charakterystyka bohaterów
Emilia Korczyńska – charakterystyka
Justyna Orzelska – charakterystyka
Jan Bohatyrowicz – charakterystyka
Benedykt Korczyński – charakterystyka
Konflikt Bohatyrowiczów z Korczynem
Konflikt pokoleniowy między Witoldem a Benedyktem
Praca miernikiem wartości człowieka w „Nad Niemnem”
Rola powstania styczniowego w życiu bohaterów „Nad Niemnem”
Model wychowania młodego pokolenia w „Nad Niemnem”
Kontrast jako zasada prezentowania bohaterów w „Nad Niemnem”
Ocena społeczeństwa polskiego w „Nad Niemnem”
Jakie kryteria oceny człowieka proponuje Orzeszkowa w „Nad Niemnem”?
Powieść „Nad Niemnem” żywa czy anachroniczna dla współczesnego czytelnika?
Recenzja filmu „Nad Niemnem”
Tło historyczne „Nad Niemnem”
Charakterystyka ziemiaństwa w „Nad Niemnem”
Eliza Orzeszkowa – notatka szkolna
Interpretacja tytułu powieści „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako epopeja
Narracja „Nad Niemnem”
„Nad Niemnem” jako powieść realistyczna
Problematyka „Nad Niemnem”
Kompozycja „Nad Niemnem”
Główne wątki w „Nad Niemnem”
Czas i miejsce akcji w „Nad Niemnem”
Geneza „Nad Niemnem”
Skrócony plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Plan wydarzeń „Nad Niemnem”
Streszczenie „Nad Niemnem”