2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Biblia

2l.pl / Zwroty frazeologiczne w Biblii

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Przeciętny człowiek posługujący się językiem polskim na co dzień, nie zdaje sobie w pełni sprawy jak bardzo jest on przesycony zwrotami i związkami frazeologicznymi mającymi swoje źródło w „Piśmie Świętym”. Wzbogacają one nasz język poszczególne wypowiedzi czynią barwniejszymi. Nie sposób wymienić wszystkich biblizmów, dlatego zaprezentujemy jedynie najbardziej popularne z nich, odczytując ich pierwotne i współczesne znaczenie.

hiobowe wieści – zwrot nawiązuje do „Księgi Hioba” wyjaśniającej sens istnienia cierpienia na ziemi, oznacza złe, niepokojące, smutne, a nieraz przerażające wiadomości przekazywane przez kogoś. Hiob od swoich sług otrzymywał kolejno wiadomości o kolejnych nieszczęściach - utracie majątku, stad wołów, osłów i wielbłądów, śmierci sług, śmierci jego dzieci, każda z nich była bardziej przerażająca niż poprzednia, to je włąśnie nazywamy hiobowymi wieściami.


manna z nieba - wielka obfitość darów, pomoc której nie można było się spodziewać, niespodziewana korzyść, zysk, czasem niezasłużony. Zwrot ten nawiązuje do „Księgi Wyjścia”, gdy Izraelici podróżowali z Egiptu do Ziemi Świętej. By nie zmarli z głodu Bóg zsyłał im z nieba mannę.

zakazany owoc – rzecz niedostępna zakazana, a przez to pociągająca – nawiązuje do „Księgi Rodzaju” i słów Boga, który pierwszym rodzicom pozwolił korzystać z wszelkich dobrodziejstw rajskiego ogrodu oprócz zerwania owocu z drzewa poznania dobrego i złego. Zakazany owoc zerwała Ewa i dała skosztować Adamowi, co spowodowało wygnanie pierwszych ludzi z raju.




zamienić się w słup soli – stanąć się, zatrzymać nagle i być nieruchomym, zazwyczaj wskutek nagłego bodźca – zdziwienia czy przerażenia. Zwrot ten nawiązuje do historii zburzenia Sodomy i Gomory przez Boga. Bóg uratował z miasta Lota i jego rodzinę, jednak nakazał im, by nie odwracali się za siebie. Żona Lota symbol kobiecej ciekawości spojrzała jednak na miasto i została zamieniona w słup soli.

Sodoma i Gomora – chaos bałagan, miejsce nieprawości, rozpusty, panoszenia się zła. Zwrot nawiązuje do biblijnej opowieści z „Księgi Rodzaju”. Bóg zniszczył w deszczu ognia i siarki dwa miasta leżące w Palestynie – Sodomę i Gomorę, które były siedliskim rozpusty i nieobyczajności, rozwiązłości seksualnej i zboczeń (stąd słowo „sodomia”).




Wieża Babel - wielki chaos, rozgardiasz, zamieszanie lub miejsce, gdzie mówi się wieloma językami. Pochodzi od starotestamentowej historii o próbie wybudowania przez ludzkość wieży tak wysokiej, by sięgnęła nieba. Pan Bóg widząc zuchwałość ludzi sprawił, że zaczęli mówić różnymi językami. Nie mogąc się porozumieć zaniechali budowy wieży.

Alfa i Omega – być alfą i omegą – stanowić niekwestionowany autorytet, znać się na czymś jak nikt inny, zwrot ten nawiązuje do biblijnych słów samego Boga, który rzekł: „Jam jest Alpha i Omega mówi Pan Bóg”. Alfa to pierwsza litera alfabetu greckiego, a omega ostatnia, dlatego zwrot ten można tłumaczyć jako „być początkiem i końcem”.

syn marnotrawny – można tak mówić o człowieku, który sprzeniewierzył się jakimś zasadom, postąpił źle, jednak potem z pokorą przyznał się do błędu i pokajał się. Zwrot nawiązuje do nowotestamentowej „Przypowieści o synu marnotrawnym”. Ojciec miał dwóch synów. Młodszy wziął swoją część majątku i wyruszył w świat. Szybko stracił majątek prowadząc rozpustne życie. Musiał pracować jako pasterz świń i jeść to, co one. Wspomniał wówczas dom swego ojca i postanowił wrócić i poprosić o zatrudnienie. Ojciec przyjął go z radością i wyprawił na jego cześć ucztę.

rzeź niewiniątek – pogrom, okrutne, nieludzkie działanie, krzywdzenie kogoś, kto sobie na to nie zasłużył. Pojęcie to odwołuje się do rzezi, jaką zarządził Herod po usłyszeniu pogłosek o narodzeniu dziecka, które w przyszłości miało się stać potężnym królem żydowskim. Władca nakazał zabicie wszystkich dzieci płci męskiej do drugiego roku życia w okolicach Betlejem. Jezus wraz z rodzicami przebywał wówczas w Egipcie, dlatego ocalał z pogromu.

judaszowe srebrniki - zapłata za zdradę, za niemoralne postępowanie, połaczone z czyjąś krzywdą. Zwrot ten nawiązuje do zdrady Jezusa przez Judasza. Za wskazanie swego mistrza obiecano mu zapłatę – trzydzieści srebrników. Judasz zgodził się i pocałunkiem wskazał Chrystusa, który został pojmany, a następnie skazany na śmierć. Gdy Judasz zrozumiał co uczynił, powiesił się.



  Dowiedz się więcej
Biblia – bibliografia
Motyw syna marnotrawnego w Biblii
Motyw apokalipsy w Biblii
Portrety kobiety w Biblii
Motyw Hioba w literaturze staropolskiej
Stylizacja biblijna
Nawiązania do Nowego Testamentu
Znaczenie Starego Testamentu
Biblijny obraz Boga
Biblia jako źródło inspiracji dla artystów
Stworzenie świata i człowieka według Biblii
Ewangelia jako gatunek literacki
Bohaterowie Nowego Testamentu
Bohaterowie Starego Testamentu
Biblia jako dzieło literackie
Symbolika biblijna – opracowanie
Biblia – różnorodność gatunkowa
Zwroty frazeologiczne w Biblii
Biblia jako źródło wartości dla współczesnego człowieka
Czy człowiek współczesny powinien znać Biblię nie tylko ze względów religijnych?
Hymn o miłości św. Pawła – opracowanie
Biblia jako źródło kultury europejskiej
Psalm jako gatunek
Podział ksiąg biblijnych
Przekłady Biblii
Przypowieść o zaginionej owcy
Przypowieść o talentach
Przypowieść o robotnikach w winnicy
Przypowieść o synu marnotrawnym
Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie
Przypowieść jako gatunek
Przypowieść o siewcy
Apokalipsa św. Jana – opracowanie
Kazanie na Górze – opracowanie
„Lamentacje” w Biblii
Pieśń nad Pieśniami – opracowanie
Księga Psalmów – opracowanie
Księga Izajasza – opracowanie
Księga Koheleta – opracowanie
Księga Hioba – opracowanie
Ofiara Abrahama – opracowanie
Księga Rodzaju – opracowanie
Biblia – historia powstania
Biblia – wprowadzenie