2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Biblia

2l.pl / Przypowieść jako gatunek

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Przypowieści biblijne to relacje z wypowiedzi Jezusa. Celem każdej przypowieści jest przedstawienie jakiejś prawdy abstrakcyjnej za pomocą konkretnych obrazów, zaczerpniętych z codziennego życia. Wszystkie przypowieści ewangelijne dotyczą wprost lub pośrednio królestwa Bożego: jego założenia, wartości, wzrostu, struktury itp. Przypowieści odnajdujemy je w czterech ewangeliach otwierających „Nowy Testament” i spisanych przez świętych Mateusza, Marka, Łukasza i Jana. Jezus posługiwał się tą formą, by przekazać prawdy o boskim królestwie, a także o zasadach jakimi powinni kierować się wyznawcy jego nauk. Chrystus nie mówi o suchych zasadach, ilustruje je barwnymi przykładami, które zrozumieć może każdy, nieraz się z nimi utożsamiając. Dlatego exempla biblijne łatwo rozszyfrować także i dziś.


Gatunek literacki przypowieści oparty jest na konstrukcji porównującej dwa elementy. Pierwszy odnosi się do sytuacji z życia wziętej, znanej odbiorcom, drugi zaś przypisuje jej sens, operuje abstrakcyjnymi pojęciami. Konkretne przykłady ilustrują prawdy duchowe. Przypowieści oparte są przede wszystkim na paraboli, czyli opartym na prawdopodobieństwie rozbudowanym porównaniu dwóch płaszczyzn rzeczywistości.

Przypowieść operuje także schematem. Jest tendencyjna, daje określone wzorce i wyraźnie dzieli świat na czarne i białe. Ma to na celu w przejrzysty sposób przekazanie bożych prawd. Pod warstwą oddającą rzeczywistość kryje się symboliczne przesłanie, dzięki jego zrozumieniu poznajemy sens całej wypowiedzi.




Gatunek przypowieści przenikają nieraz inne formy literackie, takie jak: exemplum (przykład), który pozbawiony jest jednak przesłania alegorycznego. Przypowieść musi cechować zwięzłość, nie zawierają więc szczegółów czy rozbudowanych opisów, a opisana ogólna, przykładowa sytuacja ma służyć przekazaniu głębszych, dydaktycznych treści. Przypowieści jako forma literacka sięgają też często po maksymy i przysłowia.



  Dowiedz się więcej
Biblia – bibliografia
Motyw syna marnotrawnego w Biblii
Motyw apokalipsy w Biblii
Portrety kobiety w Biblii
Motyw Hioba w literaturze staropolskiej
Stylizacja biblijna
Nawiązania do Nowego Testamentu
Znaczenie Starego Testamentu
Biblijny obraz Boga
Biblia jako źródło inspiracji dla artystów
Stworzenie świata i człowieka według Biblii
Ewangelia jako gatunek literacki
Bohaterowie Nowego Testamentu
Bohaterowie Starego Testamentu
Biblia jako dzieło literackie
Symbolika biblijna – opracowanie
Biblia – różnorodność gatunkowa
Zwroty frazeologiczne w Biblii
Biblia jako źródło wartości dla współczesnego człowieka
Czy człowiek współczesny powinien znać Biblię nie tylko ze względów religijnych?
Hymn o miłości św. Pawła – opracowanie
Biblia jako źródło kultury europejskiej
Psalm jako gatunek
Podział ksiąg biblijnych
Przekłady Biblii
Przypowieść o zaginionej owcy
Przypowieść o talentach
Przypowieść o robotnikach w winnicy
Przypowieść o synu marnotrawnym
Przypowieść o miłosiernym Samarytaninie
Przypowieść jako gatunek
Przypowieść o siewcy
Apokalipsa św. Jana – opracowanie
Kazanie na Górze – opracowanie
„Lamentacje” w Biblii
Pieśń nad Pieśniami – opracowanie
Księga Psalmów – opracowanie
Księga Izajasza – opracowanie
Księga Koheleta – opracowanie
Księga Hioba – opracowanie
Ofiara Abrahama – opracowanie
Księga Rodzaju – opracowanie
Biblia – historia powstania
Biblia – wprowadzenie