2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Motyw wsi

2l.pl / Motyw wsi - propozycje wstępów

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

We wstępie możemy odwołać się do definicji sielanki np.:

Słownik terminów literackich podaje nam, że sielanka to „utwór poetycki, o słabo rozwiniętej akcji, przedstawiający w sposób wyidealizowany uroki prostego wiejskiego życia”. Z innych źródeł wiemy, że ojczyzną sielanki była Grecja, ojcami - Teokryt i Wirgiliusz, a do polskiej literatury wprowadził ją Szymon Szymonowic, nadając mu nazwę sielanka, od nazwy sioło, czyli wieś. Jednak literatura renesansu pokazuje nam, że sielanka to nie tylko idylla, choć tak nazywano ją dawniej. Możemy wyznaczyć dwie odmiany gatunku: konwencjonalną, czyli umowną formę literackiej zabawy, ukazującą wieś jako Arkadię oraz realistyczną, ukazującą nie tylko krajobraz, lecz także istotną problematykę społeczną.


Sielanka jest tylko jednym ze sposobów prezentacji wsi, która głównie skupia się na jej zaletach, jest to jednak sposób bardzo ciekawy, może właśnie przez swoją kontrastowość. Różnicę w postrzeganiu sielanki przez różnych autorów dają realny obraz wsi pod różnymi kątami widzenia. Są to dwa przeciwstawne sposoby: realistyczny skupia się na problemie społecznym, jakim jest wyzysk chłopów w pracy, natomiast sielankowy na harmonii między wiejską przyrodą a żyjącymi w niej ludźmi.

A. Obraz wsi polskiej w literaturze i malarstwie. Przedstaw odwołując się do wybranych tekstów kultury.




Przykład wstępu:

Wieś często kojarzona jest ze swoistą sielanką i specyficzną kulturą – własne zwyczaje, tradycje, język i system wartości. Raz może być spokojna, wręcz sielankowa, innym razem zamienia się w targane niepokojami miejsce buntu. W literaturze odnaleźć możemy wykorzystanie motywu wsi do pochwały gminnego życia, realistycznego przedstawienia obrazów krzywdy ludzkiej, zacofania chłopa, konfliktów z dworem. Malarstwo z kolei oddawało fascynację niepowtarzalnym kolorytem tego miejsca. Ukazywało zarówno pracę na roli, jak i bogatą i pełną kolorów obrzędowość ludową. W swojej pracy ukażę jak różnorodnie można pisać o życiu wiejskim i malować rzeczywistość chłopów.




B. Motyw wsi w literaturze. Przedstaw na przykładzie utworów z różnych epok.

Przykład wstępu:

Wieś to pierwotna jednostka osadnicza i naturalne środowisko życia ludzi. Kiedyś – doceniana bardziej od miasta, zachwycała arystokratów, czego wyrazem była chłopomania. Dziś, mimo doby szybkiego rozwoju technologicznego i ludzkiego dążenia za karierą, nie traci swoich wartości – wielu ludzi znajduje w niej miejsce wytchnienia i ucieka w malownicze krajobrazy od zgiełku metropolii.

Na przestrzeni wieków zmieniały się także ujęcia wsi w literaturze. Kontrastowo rysuje się obraz wsi w renesansie – właśnie w tym okresie poeci zaczęli dostrzegać i pokazywać w swoich dziełach konflikty społeczne, których główną podstawą był wyzysk chłopów. Dla sentymentalistów wieś była kontrastem dla zakłamanego i fałszywego życia w mieście, przedstawiana jako miejsce, w którym można osiągnąć pełnię szczęścia. Romantycy skupili się na ludowych wierzeniach, obrzędach i pieśniach. Na niedoli i biedzie wiejskiego ludu skupili się także pisarze pozytywistyczni. Szczególne realistyczne podejście do tematu wykazał okres Młodej Polski. W swojej pracy przedstawię jak zmieniał się wizerunek wsi w literaturze kolejnych epok.

C. Literacki portret chłopa. Ukaż różnorodne obrazy chłopa i wsi w oparciu o wybrane przykłady z polskiej literatury.

Przykład wstępu:

Chłopi zawsze pozostawali na uboczu oficjalnej kultury choćby z uwagi na odległość od miasta i cywilizacji. Zamknięci na świat zewnętrzny potrafili wykształcić i zachować przez wieki specyficzną kulturę. Ich świat oparty był na bardzo ugruntowanych zasadach, na wartościach, które wyznawali co dnia. Jak pokazują liczne utwory chłopi nie byli warstwą jednolitą. Również wśród nich występowali zamożni, a także bardzo biedni ludzie. Dlatego właśnie nie sposób odnaleźć w literaturze jednolitego portretu chłopa. W swojej pracy zaprezentuję kilka wybranych postaci wywodzących się z warstwy chłopskiej, którzy wyróżniali się na tle innych mieszkańców wsi.



  Dowiedz się więcej
Motyw wsi - wprowadzenie
Motyw wsi w literaturze
Motyw wsi w malarstwie
Motyw wsi - literatura podmiotowa
Motyw wsi - literatura przedmiotowa
Motyw wsi - tematy wypracowań
Motyw wsi - propozycje wstępów
Motyw wsi - propozycje zakończeń