2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Motyw zbrodni

2l.pl / Motyw zbrodni - tematy wypracowań

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Temat zbrodni można potraktować wieloaspektowo, dlatego przy jego uściśleniu należy się zastanowić na co chcemy zwrócić szczególną uwagę. Tematy mogą zostać sformułowane bardzo ogólnikowo:

• Motyw zbrodni w literaturze i sztuce różnych epok.
• Sposób wykorzystania motywu zbrodni w literaturze.
• Uniwersalizm motywu zbrodni i kary w literaturze.
• Zbrodnia i jej wpływ na życie bohaterów literackich. Przedstaw na podstawie wybranych lektur.


Tematy te pozwalają na dowolny dobór lektur pod kontem określonego problemu prezentacji. Mogą być wybrane przez uczniów, którzy nie do końca pewnie czują się na lekcjach języka polskiego, ponieważ pozwalają na wybór podstawowych lektur. Należy jednak pamiętać, że zbyt dużo przykładów, potraktowanych pobieżnie uczyni pracę płytką. Lepiej określając problem skupić się na jakimś aspekcie tematu. Na przykład, analizując utwory, w których występują istoty pozazmysłowe można poszukać ich podobieństw lub różnic. Skupić się na sposobie ich prezentowania w danej epoce. Innym sposobem ujęcia motywu zbrodni jest ukazanie wizerunku jego sprawcy:

• Psychika bohaterów literackich, którzy popełnili zbrodnię. Omów na wybranych przykładach literackich.
• Psychologiczny wizerunek zbrodniarza. Przedstaw zagadnienie na wybranych przykładach literackich.
• Przedstaw literackie portrety zbrodniarzy. Odwołaj się do utworów z różnych epok.




W tak sformułowanych tematach trzeba wybrać utwory, w których autorzy wyraźnie nakreślili sylwetki zbrodniarzy i skupić się na ich psychice. Można śledzić sposób zachowania się bohatera i to co dzieje się wewnątrz niego zarówno przed, w trakcie, jak i po popełnieniu zbrodni, bądź skupić się tylko na jednym etapie. Kolejnym popularnym nawiązaniem do omawianego tematu jest wykorzystanie go w powiązaniu z motywem kary:

• Zbrodnia i kara jako konsekwencje złego czynu. Omów na wybranych przykładach literackich.
• Zbrodnia i kara w literaturze i filmie. Przedstaw, odwołując się do wybranych utworów.

Pośród tematów dla ambitniejszych maturzystów spotkać można:




• Motywy i wątki charakterystyczne dla kryminału w literaturze popularnej i pięknej. Przedstaw na wybranych przykładach – temat ten wskazuje na kilka charakterystycznych elementów do których trzeba odwołać się w pracy. Na początku należy wyraźnie określić czym są wątki, a czym motywy. Kolejnym etapem będzie charakterystyka kryminału jako gatunku. Temat wymaga również zdefiniowania czym jest literatura popularna i piękna.
• Zbrodnia doskonała w literaturze i sztuce różnych epok. Przedstaw na przykładzie wybranych utworów – w pracy tej trzeba będzie zastanowić się nad tym czy istnieje w ogóle zbrodnia doskonała, a także poszukać w tekstach kultury zbrodni, które najpełniej ją odzwierciedlają.
• Zbrodnia usprawiedliwiona. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów z literatury polskiej i obcej – tu z kolei w literaturze krajowej i zagranicznej należy znaleźć przykłady zbrodni, które w pewnych okolicznościach można uznać za usprawiedliwione.

We wszystkich wymienionych tematach prezentacji uwagę zwrócić należy na to, co sugeruje jego sformułowanie. Może pojawić się wymóg sięgnięcia do różnych epok. Jako przykład podano również tematy należące do grupy, która wiąże literaturę z innymi dziedzinami sztuki. Odpowiednio należy w pracy wykorzystać film, malarstwo czy muzykę.




Określenie problemu – teza

Po wyborze tematu i przejrzeniu dostępnej literatury podmiotowej i przedmiotowej najważniejsze będzie określenie problemu. Odpowiednia forma znacząco wpłynie na realizację wybranego tematu. Trzeba pamiętać, by teza znalazła swoje odzwierciedlenie w zakończeniu.

Najpopularniejsze, ale przez to mało konkretne są ogólnikowe ujęcia problemu. Pozwalają one na szerokie wykorzystanie literatury, jednak poprzez brak określonych celów mogą sprawić, że praca będzie sztampowa i „przegadana”:

• Motyw zbrodni fascynował autorów wielu epok literackich.
• Literatura przedstawia różne portrety zbrodniarzy.
• Zbrodnia i kara to jedne z najbardziej powszechnych i uniwersalnych motywów literackich świata.
• Postępowanie człowieka w sytuacji wyboru wynika z wielu różnorodnych czynników społecznych i indywidualnych. Często przeważają decyzje niezgodne z przyjętymi przez ogół zasadami moralnymi.

Mimo ogólnego ujęcia problemu należy pamiętać o słowach kluczach. W pierwszym temacie trzeba będzie sięgnąć do literatury kilku epok. W trzecim z kolei określenie problemu sugeruje odwołanie nie tylko do polskich lektur. Z kolei jeśli w pracy poruszać będziemy problem zbrodni w połączeniu z zagadnieniem kary teza może brzmieć następująco:

• Zbrodnia i kara ma archetypiczny wymiar i pojawia się w kulturze każdej epoki.
• Człowiek zawsze miał świadomość tego, że gdy dopuści się występku czeka go kara.
• Człowiek to istota świadoma konsekwencji wynikających z popełnionej zbrodni.

W przypadku takiego określenia tezy oczywistym wydaje się skupienie uwagi na tym,czy uzmysławia sobie konsekwencje swego czynu, a także co dzieje się ze zbrodniarzem po dokonaniu przestępstwa. Z kolei tematy dotyczące portretów zbrodniarzy możemy przeanalizować, odwołując się do takich tez, jak:

• Bez względu na wszelkie motywy i okoliczności, zbrodnia nigdy nie wpływa całkowicie obojętnie na psychikę przestępców. Zawsze pozostawia nieodwracalny ślad, który w konsekwencji zmienia charakter zbrodniarza.
• W dorobku epok literackich odnajdujemy różnorakie obrazy morderców, które możemy podzielić ze względu na wagę ich zbrodni oraz jej podłoże.
• Psychika zbrodniarza jest tematem bardzo interesującym, bo zło jest bardziej interesujące niż dobro.
• Postacie zbrodniarzy ujmowane są na wiele sposobów, czasem ich postępowanie się potępia, czasem usprawiedliwia, ale zawsze ich psychikę poddaje się wnikliwej analizie.

Wśród innych określeń problemu spotkać możemy brzmiące następująco:

• Zbrodnia wyniszcza stopniowo psychikę, tego, kto ją popełnił – w pracy pokazujemy, jak zmieniło się życie zbrodniarza po dokonaniu przestępstwa, jak wpłynęło ono na jego zdrowie psychiczne.
• Zły czyn nie pozostanie bez echa. Powróci, obracając się przeciwko oprawcy.
• „Człowiek może znieść bardzo dużo, lecz popełnia błąd sądząc, że potrafi znieść wszystko.” - cytat z Dostojewskiego, który doskonale pasuje do tematów odwołujących się do morderców, którzy załamali się po popełnieniu zbrodni.
• Literackie i filmowe kreacje morderców są dowodem na to, iż każdy może zostać zbrodniarzem – kontrowersyjnie postawiona teza daje możliwość wykazania się szczególną analizą wybranych dzieł.
• Mimo rozmaitych motywów zbrodni, osoby je popełniające łączy wiele cech wspólnych – teza zakłada, że wszystkich zbrodniarzy łączą pewne wspólne cechy. Praca będzie polegała na wskazaniu ich.



  Dowiedz się więcej
Motyw zbrodni - wprowadzenie
Motyw zbrodni w literaturze
Motyw zbrodni w filmie
Motyw zbrodni - literatura podmiotowa
Motyw zbrodni - literatura przedmiotowa
Motyw zbrodni - tematy wypracowań
Motyw zbrodni - propozycje wstępu
Motyw zbrodni - propozycje zakończenia