2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Gloria victis

2l.pl / Wartości w noweli Elizy Orzeszkowej „Gloria victis”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Cierpienie uwznioślonych w utworze powstańców jest oczywiste; najpierw cierpieli z powodu niewoli – nie potrafili się z nią pogodzić, następnie cierpieli w czasie walk, nie tylko fizycznie, widząc klęskę powstania podupadali także na duchu. Utwór mówi o wyższości siły moralnej nad fizyczną, jest to nadanie sensu klęsce, która stanowi kanwę mitu powstańczego. Występowanie w obronie ojczyzny zostało porównane do obrony godności kobiety – kobietą jest Polska, a obrona jej jest aktem honoru, nie liczą się, więc względy praktyczne.

Patriotyzm, bohaterstwo, zdolność do poświęceń, które cechują walczących sprawiają, że ich heroiczna ofiara stała się jeszcze bardziej tragiczna. Bezinteresowne cierpienie powstańców, którzy oddawali życie na polu walki jest darem złożonym dla ojczyzny, jedynym, jaki mogli jej ofiarować.


W przypadku upadku powstania styczniowego „vae victis” – biada zwyciężonym zamienia się w tytułową „ glorię victis”, czyli chwałę zwyciężonym. Czemu chwała? Dlatego, że powstańcy wykazują się ogromnym męstwem, odwagą i pomimo, iż z góry znają wynik walk nie poddają się, chcą walczyć i pomóc „umęczonej” , jak w powieści została nazwana ojczyzna.

Orzeszkowa sugeruje, że heroiczny bój pozostanie na wieki w tożsamości narodowej Polaków, a przyszłe pokolenia będą gloryfikować heroiczną walkę powstańców. Autorka ponadto wskazuje na to, iż powstańcami głównie byli ludzie młodzi, którzy musieli dokonać wielu wyrzeczeń i poświęceń, żeby stanąć do walki przeciwko zaborcy. Najlepszym tego przykładem jest postać Mariana Tarłowskiego, który choć ani fizycznie, ani psychicznie nie prezentuje wzoru żołnierza, to jednak z własnej woli chcę bić się o ojczyznę, co więcej wykazuje się on męstwem godnym największego wojownika, ratując życie generała Traugutta.



  Dowiedz się więcej
„Gloria victis” – bibliografia
„Gloria victis” – najważniejsze cytaty
Wartości w noweli Elizy Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz Rosjan w noweli „Gloria victis”
Przyroda jako narrator noweli Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz powstania styczniowego w noweli „Gloria victis”
Motyw heroicznej śmierci w noweli „Gloria victis”
Motyw mogiły w noweli „Gloria victis”
Motyw patriotyzmu w noweli „Gloria victis”
Aniela Tarłowska – charakterystyka
Jagmin – charakterystyka
Romuald Traugutt – charakterystyka
Maryś Tarłowski – charakterystyka
„Gloria victis” – rola natury
„Gloria victis” – interpretacja tytułu
„Gloria victis” – tło historyczne
Patos, baśniowość i poetyckość w „Glorii victis”
„Gloria victis” – narracja i język
„Gloria victis” – kompozycja
„Gloria victis” – charakterystyka bohaterów
„Gloria victis” na tle prądów literackich epoki
„Gloria victis” – geneza
„Gloria victis” – plan wydarzeń
„Gloria victis” – streszczenie
Biogram Elizy Orzeszkowej