2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Gloria victis

2l.pl / Motyw mogiły w noweli „Gloria victis”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Eliza Orzeszkowa w noweli „Gloria victis” opowiedziała o jednym z epizodów powstania styczniowego. Nowela jest utrzymana w konwencji baśniowej. Świadkami walk, cierpień i nadziei powstańców są leśne drzewa. To właśnie w lesie stoczyła się tragiczna w skutkach dla dwójki przyjaciół: Marysia Tarłowskiego i Jagmina bitwa. Nowela jest poświęcona tematyce patriotycznej. Wiatr po przybyciu do lasu na Polesiu litewskim, zauważył ukrywającą się tajemnicę, zobaczył usypany pagórek i poprosił drzewa o wyjaśnienie. Z ich odpowiedzi dowiedział się, że jest to zbiorowa mogiła bezimiennych bohaterów, poległych w obronie ojczyzny. Zginęły bardzo młodo i w strasznych mękach. Ponadto o grobie nikt nie pamięta. Na mogile znajduję się jeden malutki krzyżyk, który dawno przyniosła siostra jednego z powstańców Anielka Tarnowska. Jedyne kwiaty, jakie leżą na grobie, to płatki rosnącej obok niego róży; jedyne modlitwy, jakie są nad nimi odmawiane, to pacierze wydzwaniane przez dzwonki liliowe; jedyne łzy, jakie grób ten opłakują, to łzy drzew.


Po wielu latach w miejscu stoczonej niegdyś bitwy znajduje się bezimienna mogiła. W noweli miejsce to, to piaszczysty kurhan, który ma przypominać o tych, którzy zginęli, oddali życie za ojczyznę. Opis mogiły odnajdujemy w rozmowie wiatru i dębu: „A toż co? A to co jest takiego? Tego natura nie uczyniła! To uczyniły ręce ludzkie? Tu nigdzie natura pagórków nie usypywała! Ten usypany jest przez ludzi! Kto? po co? dlaczego? A tenże krzyżyk na pagórku, wśród liliowych dzwonków, Boże, jak mały, prosty, biedny! – co znaczy?” – zapytuje wiatr prędki leśne drzewa, a dąb odpowiada: „ – To jest mogiła! (...) Śpi w niej wiele serc mężnych, spalonych na ołtarzu...”.




Kurhan symbolizuje poległych bohaterów. Nowela wspomina, że o miejscu bohaterskiej śmierci nikt już nie pamięta, a odwiedzają to miejsce tylko leśne zwierzęta. Strumień czasu szemrze o zabitych: „Vae victis”, wieszcząc zapomnienie. Dopiero wiatr ogłasza chwałę bohaterów, wzbija się pod niebiosa i szumi: „Gloria victis”.



  Dowiedz się więcej
„Gloria victis” – bibliografia
„Gloria victis” – najważniejsze cytaty
Wartości w noweli Elizy Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz Rosjan w noweli „Gloria victis”
Przyroda jako narrator noweli Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz powstania styczniowego w noweli „Gloria victis”
Motyw heroicznej śmierci w noweli „Gloria victis”
Motyw mogiły w noweli „Gloria victis”
Motyw patriotyzmu w noweli „Gloria victis”
Aniela Tarłowska – charakterystyka
Jagmin – charakterystyka
Romuald Traugutt – charakterystyka
Maryś Tarłowski – charakterystyka
„Gloria victis” – rola natury
„Gloria victis” – interpretacja tytułu
„Gloria victis” – tło historyczne
Patos, baśniowość i poetyckość w „Glorii victis”
„Gloria victis” – narracja i język
„Gloria victis” – kompozycja
„Gloria victis” – charakterystyka bohaterów
„Gloria victis” na tle prądów literackich epoki
„Gloria victis” – geneza
„Gloria victis” – plan wydarzeń
„Gloria victis” – streszczenie
Biogram Elizy Orzeszkowej