2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Gloria victis

2l.pl / Motyw patriotyzmu w noweli „Gloria victis”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

„Ostatni zryw romantyzmu”, jak zwykło określać się powstanie styczniowe, Orzeszkowa przedstawia jako absolutną konieczność. Pisze o tym, że sam udział w powstaniu zasługuje na nobilitację. Dlatego w opowiadaniu nacisk położony jest na heroizm polskiego powstańca. „Gloria victis” została napisana w epoce pozytywizmu, w którym nie było już miejsca na zrywy narodowowyzwoleńcze.

Autorce zależy na przypomnieniu młodzieży końca XIX wieku, wydarzeń, które toczyły się nie tak dawno, a powinny być bardzo ważne dla świadomości wszystkich Polaków. Orzeszkowa sugeruje, że heroiczny bój o niepodległość narodu pozostanie na wieki w tożsamości narodowej Polaków, a przyszłe pokolenia będą gloryfikować heroiczną walkę powstańców.


Autorka ponadto wskazuje na to, iż powstańcami głównie byli ludzie młodzi, którzy musieli dokonać wielu wyrzeczeń i poświęceń, żeby stanąć do walki przeciwko zaborcy. Najlepszym tego przykładem jest postać Mariana Tarłowskiego, który choć ani fizycznie, ani psychicznie nie prezentuje wzoru żołnierza, to jednak z własnej woli chcę bić się o ojczyznę, co więcej wykazuje się on męstwem godnym największego wojownika, ratując życie generała Traugutta.

„Gloria victis” Elizy Orzeszkowej to historia relacjonująca jeden z epizodów powstania styczniowego. Opowiadanie utrzymane jest w konwencji baśniowej. Świadkami walk, cierpień i nadziei są leśne drzewa. Tu toczyła się bitwa tragiczna w skutkach dla dwójki przyjaciół: Marysia Tarłowskiego i Jagmina. Autorka przedstawia młodych ludzi jako niewinne ofiary powstańczej zawieruchy. Dostrzega ich poświęcenie, przedstawia elementy biograficzne. Śmierć dwójki młodych ludzi osamotnia Anielę. Staje się ona symbolem wszystkich ludzi, którym powstanie styczniowe odebrało nie tylko bliskich, ale i nadzieję na odzyskanie niepodległości.




Jedyną postacią historyczną jest Romuald Traugutt, ukazany jako wielki dowódca i bohater, który spełniając swój obowiązek względem kraju opuścił rodzinę i stanął na czele powstania. Po wielu latach w miejscu stoczonej niegdyś bitwy znajduje się bezimienna mogiła.. Nad tym czas szeptał odwieczną prawdę „vae victis” – „biada zwyciężonym” Autorka nadaje tytuł „Gloria victis”- „chwała zwyciężonym”. by w ten sposób przekazać dziejowe znaczenie czynów powstańców, którzy bitwy nie wygrali ale odnieśli zwycięstwo moralne.



  Dowiedz się więcej
„Gloria victis” – bibliografia
„Gloria victis” – najważniejsze cytaty
Wartości w noweli Elizy Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz Rosjan w noweli „Gloria victis”
Przyroda jako narrator noweli Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz powstania styczniowego w noweli „Gloria victis”
Motyw heroicznej śmierci w noweli „Gloria victis”
Motyw mogiły w noweli „Gloria victis”
Motyw patriotyzmu w noweli „Gloria victis”
Aniela Tarłowska – charakterystyka
Jagmin – charakterystyka
Romuald Traugutt – charakterystyka
Maryś Tarłowski – charakterystyka
„Gloria victis” – rola natury
„Gloria victis” – interpretacja tytułu
„Gloria victis” – tło historyczne
Patos, baśniowość i poetyckość w „Glorii victis”
„Gloria victis” – narracja i język
„Gloria victis” – kompozycja
„Gloria victis” – charakterystyka bohaterów
„Gloria victis” na tle prądów literackich epoki
„Gloria victis” – geneza
„Gloria victis” – plan wydarzeń
„Gloria victis” – streszczenie
Biogram Elizy Orzeszkowej