2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Gloria victis

2l.pl / „Gloria victis” – rola natury

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

W noweli Orzeszkowej „Gloria victis” świat przyrody jest ulega personifikacji. Rośliny przemawiają w ludzkim języku, posiadają także ludzkie cechy i zachowania.


Głównym bohaterem jest las opowiadający swemu przyjacielowi wiatrowi historię jaka wydarzyła się podczas powstania styczniowego. Personifikowany wiatr lata po świecie, słucha opowieści natury i przekazuje ja dalej. Potrafi mówić, a jego sylwetka choć jest przezroczysta i uskrzydlona przypomina ludzką: „Świeciły i migotały błyszczące odbicia te w skrzydłach jego ogromnych, które jak fale płynnego kryształu opadły na trawy polany, we włosach jego, które jak pajęcza tkań ze szronu rozpostarły się nad polaną, w ramionach jego, które jak kryształowe kolumny wznosiły się ku drzewom, gdy w powietrzu płynęło szemranie błagalne, ciche.”

Wiatr chce poznać historie pochowanych w mogile bezimiennych żołnierzy. Opowiadają dąb, świerk , brzoza a także liliowe dzwonki. Wzruszony usłyszana historią wiatr, płacze na leśnej mogile. Dąb podsumowuje opowieść słowami „vae victis”, czyli biada zwyciężonym. Wiatr jednak jest innego zdania. Powstaje z mogiły, ociera łzy i z gniewnym okrzykiem „gloria victis” oznaczającym tyle co chwała zwyciężonym oraz z opowieścią o bohaterskiej śmierci powstańców wyrusza w świat. Widzimy zatem, że w noweli natura staje się odrębnym bohaterem i narratorem (choć w obu przypadkach można by mówić w liczbie mnogiej, gdyż upostaciowione drzewa i kwiaty funkcjonują autonomicznie, mimo że wspólnie tworzą las).




Narrator w noweli to wszechobecna i wszechwiedząca natura, będąca świadkiem wydarzeń z 1963 roku oraz strażnikiem pamięci o poświęceniu powstańców styczniowych. Przypisane są jej ludzkie cechy. Drzewa i kwiaty widzą, słyszą, czują oraz potrafią mówić. Targają nimi ludzkie uczucia takie jak gniew, litość, wzruszenie. Także ich wygląd jest upersonifikowany o czym świadczy m. in. cytat: „Wtedy dąb wyniosły i silny, któremu kępa zwisających w dół gałęzi czyniła brodę długą, brzoza wysmukła i cała w długich, ku ziemi opadających warkoczach, świerk wyprostowany w hełmie z iglicą strzelistą na szczycie, odpowiedzieli chórem.” Ponadto opisy bogate są w środki poetyckie: metafory („Słońce kładło na trawy szerokie płachty złote”), epitety („głębokie jesienie”, „nieskończone deszcze”, „śnieżyste, szkliste zimy”) oraz porównania. Przyroda przedstawiona zostaje w impresjonistycznej scenerii. Buduje tło zdarzeń, tworzy nastrój, ale także jest narratorem zdarzeń. Można zatem stwierdzić, że natura pełni dwojaką funkcję w noweli.



  Dowiedz się więcej
„Gloria victis” – bibliografia
„Gloria victis” – najważniejsze cytaty
Wartości w noweli Elizy Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz Rosjan w noweli „Gloria victis”
Przyroda jako narrator noweli Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz powstania styczniowego w noweli „Gloria victis”
Motyw heroicznej śmierci w noweli „Gloria victis”
Motyw mogiły w noweli „Gloria victis”
Motyw patriotyzmu w noweli „Gloria victis”
Aniela Tarłowska – charakterystyka
Jagmin – charakterystyka
Romuald Traugutt – charakterystyka
Maryś Tarłowski – charakterystyka
„Gloria victis” – rola natury
„Gloria victis” – interpretacja tytułu
„Gloria victis” – tło historyczne
Patos, baśniowość i poetyckość w „Glorii victis”
„Gloria victis” – narracja i język
„Gloria victis” – kompozycja
„Gloria victis” – charakterystyka bohaterów
„Gloria victis” na tle prądów literackich epoki
„Gloria victis” – geneza
„Gloria victis” – plan wydarzeń
„Gloria victis” – streszczenie
Biogram Elizy Orzeszkowej