2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Gloria victis

2l.pl / „Gloria victis” – geneza

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Nowela „Gloria victis” została wydane w zbiorze o tym samym tytule w 1910 roku. Na cykl złożyło się pięć nowel: „Oni”, „Oficer”, „Hekuba”, „Bóg wie kto” oraz tytułowe „Gloria victis”. W ostatnim autorka relacjonując przebieg jednego epizodu z powstania styczniowego złożyła hołd ofiarom wojny, w przekonaniu, że ci, którzy polegli, nie stracili swojego życia daremnie. Gloryfikuje poświęcenie poległych, twierdzi, że przyszłość doceni ich czyny. To ostatnie dzieło literackie wybitnej polskiej pozytywistki.

Eliza Orzeszkowa w jednym ze swoich listów pisała: „[...] w młodości byłam naocznym świadkiem jednego i nie najmniej ważnego z epizodów tragedii 1863-go roku”. Pisarka to, co zapamiętała, postarała się umieścić w swoich utworach. Nie są to jednak kartki z pamiętnika, czy dokładne odzwierciedlenie jej przeżyć, choć można tam odnaleźć autentyczne historie z jej życia. Pisarkę powstanie zastało w Ludwinowie, majątku męża na Polesiu litewskim koło granicy Wołynia. Po tym jak Piotra Orzeszkę zesłano na Sybir, a dwór skonfiskowano, Eliza Orzeszkowa w 1864 roku przeniosła się do majątku po swoim ojcu w okolice Grodna, gdzie sama zamieszkała. Utwór, jak i cały cykl „Gloria victis” wyrósł więc z jednej strony ze wspomnień pisarki podsumowującej swe życie, z drugiej o przypomnieniu o wydarzeniach minionych, by potomni mogli je właściwie ocenić.


Okolicznością, która umożliwiła publikację utworów o tematyce powstańczej było przede wszystkim złagodzenie cenzury w roku 1905, które pozwalało w bardziej otwarty sposób opisywać te dramatyczne wydarzenia. Kolejną przyczyną było przypomnienie młodemu pokoleniu o wspaniałym czynie ich przodków, obudzenie w nich patriotyzmu, skutecznie zabijanego przez rosyjską szkołę. Pisarka chciała zawalczyć o dobre imię polskiej szlachty, która wtedy tłumnie ruszyła na wroga.



  Dowiedz się więcej
„Gloria victis” – bibliografia
„Gloria victis” – najważniejsze cytaty
Wartości w noweli Elizy Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz Rosjan w noweli „Gloria victis”
Przyroda jako narrator noweli Orzeszkowej „Gloria victis”
Obraz powstania styczniowego w noweli „Gloria victis”
Motyw heroicznej śmierci w noweli „Gloria victis”
Motyw mogiły w noweli „Gloria victis”
Motyw patriotyzmu w noweli „Gloria victis”
Aniela Tarłowska – charakterystyka
Jagmin – charakterystyka
Romuald Traugutt – charakterystyka
Maryś Tarłowski – charakterystyka
„Gloria victis” – rola natury
„Gloria victis” – interpretacja tytułu
„Gloria victis” – tło historyczne
Patos, baśniowość i poetyckość w „Glorii victis”
„Gloria victis” – narracja i język
„Gloria victis” – kompozycja
„Gloria victis” – charakterystyka bohaterów
„Gloria victis” na tle prądów literackich epoki
„Gloria victis” – geneza
„Gloria victis” – plan wydarzeń
„Gloria victis” – streszczenie
Biogram Elizy Orzeszkowej