2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Balladyna

2l.pl / „Balladyna” - komizm i ironia w tragedii

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

W dramacie romantycznym pojawia się pomieszanie gatunków literackich. Z tym zjawiskiem mamy do czynienia w sztuce Juliusza Słowackiego „Balladyna”. Pomimo. że jest to dramat, autor odsyła czytelnika do ballady. Idąc dalej, wprowadza do tragedii elementy komedii. Komiczny jest cały wątek miłosny związany z Goplaną i Grabcem. Komiczny jest również sentymentalny Filon, który ideał piękna odnajduje w martwym ciele.

Pod wszystkimi tymi zabiegami kryje się ironia romantyczna. Według filozofii Friedricha Schlegel'a ironia definiowana była jako świadome działanie artysty ukazujące możliwość spotkania się na płaszczyźnie utworu różnych światów i kategorii.


„Balladynę” niekiedy określano jako udramatyzowaną baśń polityczną. Wprowadzając do swojej sztuki pierwiastki liryzmu, tragizmu, satyry i parodii Słowacki zaakcentował dwuznaczność swojej postawy i dystans wobec siebie i przedstawicieli swojej epoki. Nic więc dziwnego, że współcześni mu odbiorcy uznali dramat za niezrozumiały i odbiegający od przyjętych kanonów. Według nich romantyczny bohater powinien być indywidualistą, który walczy z ludzką obojętnością, z niesprawiedliwością oraz z własną duszą.

W wielu sytuacjach w „Balladynie” pojawia się ironiczna gra słów, w której bohaterowie demaskują się wzajemnie. Pustelnik wytyka Filonowi jego oderwany od rzeczywistości sentymentalizm; Wdowa, widząc zaloty Kirkora rozumie, że nie kocha on żadnej z jej córek i dlatego nie potrafi dokonać wyboru; piękna nimfa Goplana w oczach Grabca przypomina rybią galaretę; Grabiec sam wypowiada się ironicznie na swój temat:
„Co? Ja królem?gdybym nie był pijanym,
Upiłbym się z radości. Los głupi jak rura!
Wyskoczyłbym ze skóry, gdyby moja skóra
Nie była teraz skórą królewską.” / akt IV, scena 1 /.





Pomimo istnienia praw i wartości obowiązujących wszystkich bohaterów, ich działania przynoszą czasami nieoczekiwane skutki / np. cenna korona Lecha zostaje nagle porzucona i wpada w ręce Chochlika i Skierki /. Siłą sprawczą jest tutaj ironiczne fatum – nieujarzmiona siła wprowadzająca chaos w porządek świata.

Najdobitniej ironia dochodzi do głosu w Epilogu. Pojawia się w nim polemika z oświeceniową teorią, jakoby każe wydarzenie miało określoną przyczynę i samo inicjowało następujące po nim sytuacje. Słowacki ujął wydarzenia opisane w dramacie w ironiczny nawias, podkreślając, że prawa logiki nie są przydatne do wydawania sądów o rzeczywistości.



  Dowiedz się więcej
„Balladyna” - najważniejsze cytaty
„Balladyna” dramatem namiętności i zbrodni
„Balladyna” jako antybaśń i antydramat
Najważniejsze inscenizacje „Balladyny”
Artyzm „Balladyny”
„Balladyna” jako tragedia o władzy, etyce i ludzkiej naturze
Elementy powieści gotyckiej w „Balladynie”
Motyw sądu w „Balladynie”
Motywy literackie i nawiązania w „Balladynie”
Motyw cierpienia w „Balladynie”
Motyw fantastyki w „Balladynie”
Język „Balladyny”
Ironiczny obraz historii w „Balladynie”
Problematyka władzy w „Balladynie”
„Balladyna” - budowa dramatu
Motyw miłości w „Balladynie”
Balladyna – motyw śmierci
„Balladyna” - komizm i ironia w tragedii
Co łączy Balladynę z Lady Makbet?
Interpretacja zakończenia „Balladyny”
Charakterystyka Balladyny jako postaci dramatu
„Balladyna” - wątek polityczny
Symbolika w „Balladynie”
„Balladyna” - charakterystyka postaci dramatu
Konflikty moralne w „Balladynie”
Elementy baśniowe w „Balladynie”
Motyw władzy w „Balladynie”
Motyw zbrodni w „Balladynie”
Motyw matki w „Balladynie”
Związek „Balladyny” z dramatem szekspirowskim
Charakterystyka postaci fantastycznych w „Balladynie” – Goplana, Skierka i Chochlik
Alina i Balladyna – charakterystyka porównawcza
Świat rzeczywisty i świat fantastyczny w „Balladynie”
„Balladyna” - znaczenie tytułu
„Balladyna” - czas i geneza powstania utworu
Budowa dramatu romantycznego na przykładzie „Balladyny”
Juliusz Słowacki – ogólne uwagi o twórczości
Juliusz Słowacki – notatka szkolna
Czas i miejsce akcji „Balladyny”
„Balladyna” - plan wydarzeń
Balladyna – postacie dramatu
Balladyna – streszczenie