2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Potop

2l.pl / Andrzej Kmicic - rycerz czy warchoł?

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Andrzej Kmicic – główna postać „Potopu” Henryka Sienkiewicza. Wygrywa zarówno jako kochanek – otrzymuje rękę Aleksandry Billewiczówny, jak i jako bohater narodowy – jego młodzieńcze błędy zostają mu wybaczone, dzięki poświęceniu dla ojczyzny. Jego sukces okupiony jednak został wieloma ranami i wyrzeczeniami. Zanim doszło do zawarcia szczęśliwego małżeństwa i wybaczenia Kmicicowi dawnych win, bohater musiał wiele przecierpieć i wykazać się stałością uczucia. Z pospolitego warchoła i buńczucznego sarmaty musiał zmienić się w prawego rycerza i obrońcę ojczyzny.

Bohatera poznajemy, gdy pierwszy raz spotyka Billewiczównę, która zgodnie z umową zawartą przez Herakliusza Billewicza z ojcem Kmicica, ma wyjść za niego za mąż. Pierwsza wizyta szlachcica w Wodoktach przebiega w miłej atmosferze, przypadają sobie do gustu. Niestety w niedługim czasie dochodzi do szeregu niechlubnych incydentów z udziałem Kmicica. Poinformowana o tym przez szlachtę laudańską Oleńka daje młodzieńcowi ultimatum: musi wybierać między nią a towarzyszami i zmienić swoje postępowanie.


Mimo szczerych chęci nie udaje mu się to i gdy jego kompani zostają zamordowani Andrzej napada w akcie zemsty na majątek ich zabójców. Niedługo po tym dochodzi do wydarzenia, które całkowicie dyskwalifikuje jego osobę w oczach dziewczyny. W Upicie książę Radziwiłł podpisuje umowę ze Szwedami i wszyscy oprócz Kmicica wypowiadają mu posłuszeństwo. Szlachcic nie może tego zrobić, gdyż przysięgał wierność księciu na krzyż i daje się przekonać, że był to jedyny ratunek dla kraju. Po wizycie u Bogusława i odkryciu prawdy Kmicic zmienia się, przyjmuje nazwisko Babinicz, postanawiając odtąd szczerze i z oddaniem służyć Rzeczpospolitej.

Od tamtego momentu cechy pozytywne postaci przeważają nad negatywnymi słabościami. Nie boi się ryzykować swojego życia, w imię dobra ojczyzny. Jego najbardziej honorowy czyn to zniszczenie robiącego najwięcej szkód działa Szwedów w czasie obrony Jasnej Góry. Ratuje również życie królowi – Janowi Kazimierzowi, wyjawiając mu swe prawdziwe imię. Walczy z narażeniem życia ze Szwedami, organizuje oddziały, które odnoszą sukcesy w walce z wrogiem. Po wielu potyczkach zostaje przywieziony ciężko ranny do Lubicza.




Podczas mszy w Upicie, gdzie odczytany zostaje list Jana Kazimierza wychwalający bohaterskie czyny Kmicica jego dawne przewinienia zostają darowane, a ukochana Oleńka mówi pamiętne zdanie: „Jędruś, jam ran twoich całować niegodna”. Młodzi zaręczają się, a Kmicic zostaje starostą upickim. Dzieje Kmicica to przejście kolejnych etapów przemiany od awanturnika, poprzez nieświadomego zdrajcę do osoby pełnej poświecenia dla służby ojczyźnie i królowi. Motywuje go jednak nie tylko pragnienie działalności dla dobra Rzeczpospolitej, ale również chęć zdobycia ręki ukochanej. To właśnie miłość zmienia go i sprawia, że warchoł i beztroski hulaka staje się przykładnym i oddanym żołnierzem, wzorem rycerza, który dla kobiety swojego życia jest w stanie zrobić wszystko.



  Dowiedz się więcej
Potop – streszczenie
Okoliczności powstania "Potopu"
Potop - bohaterowie
Czas i miejsce akcji
Materiał źródłowy powieści
Typy narracji w Potopie
Idea „Potopu” – powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
Kompozycja Potopu
Postawa Polaków wobec najazdu Szwedów
„Potop” – szczegółowy plan wydarzeń
Skrócony plan wydarzeń „Potopu”
„Potop” – problematyka
„Potop” – wątki główne i poboczne
Obraz Polaków w XVII wieku na podstawie „Potopu”
Obraz społeczeństwa polskiego w „Potopie”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„Potop” jako powieść historyczna (cechy gatunku)
Andrzej Kmicic – charakterystyka
Aleksandra Billewiczówna – charakterystyka
Michał Wołodyjowski – charakterystyka
Zagłoba – charakterystyka
Janusz Radziwiłł – charakterystyka
Bogusław Radziwiłł – charakterystyka
Wydarzenia historyczne w „Potopie”
Bohaterowie historyczni w „Potopie”
Archaizacja w „Potopie”
„Potop” – znaczenie tytułu
Artyzm powieści „Potop”
Style w „Potopie”
Sposób kreowania bohaterów w „Potopie”
Wątek romansowo-przygodowy w „Potopie”
„Potop” a prawda historyczna
Założenia ideowe w „Potopie”
Motyw władcy w „Potopie” (portret Jana Kazimierza)
Motyw zdrady ojczyzny w „Potopie”
Motyw wojny w „Potopie”
Motyw odkupienia winy w „Potopie”
Motyw sarmaty i sarmatyzmu w „Potopie” Sienkiewicza
Wątek rycerza i rycerstwa w „Potopie”
Andrzej Kmicic - rycerz czy warchoł?
Motyw pojedynku w „Potopie”
Tło historyczne w „Potopie”
Przemiana Andrzeja Kmicica i jej motywy
Motyw przyjaźni w „Potopie”
Losy Andrzeja Kmicica
Andrzej Kmicic jako bohater dynamiczny
Adaptacja „Potopu” Hoffmana
Elementy stylu biblijnego w „Potopie” Henryka Sienkiewicza
Literacka wizja rehabilitacji i przebaczenia w „Potopie”
Miłość Aleksandry Billewiczówny i Andrzeja Kmicica w „Potopie”
Obraz Szwedów w „Potopie”
Geneza „Potopu”
Aluzje Sienkiewicza do współczesności w „Potopie”
Wartości wyznawane przez Andrzeja Kmicica
Krótka charakterystyka Kmicica
Aleksandra Billewiczówna jako kobieta idealna
Obraz Matki Boskiej w „Potopie”
Sąd nad Andrzejem Kmicicem
Realizm i fikcja w „Potopie”
Charakterystyka porównawcza Andrzeja Kmicica i Jacka Soplicy
Uczta w Kiejdanach – opis
Czy twoim zdaniem Kmicic jest bohaterem dla współczesnego, młodego człowieka?
„Kmicicowa kompania” Kossaka – portret awanturników
„Potop” – najważniejsze cytaty
„Potop” – bibliografia