2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Potop

2l.pl / Realizm i fikcja w „Potopie”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Henryk Sienkiewicz w swej powieści połączył dwie płaszczyzny. Z jednej strony przekazał historyczną wiedzą o czasach potopu szwedzkiego, z drugiej stanowiła ona jedynie tło do fikcyjnych, fabularnych przygód jego bohaterów.

Na realizm składają się w „Potopie” wydarzenia i postaci historyczne. Sienkiewicz przed napisaniem powieści prowadził dokładne studia nad siedemnastowieczną historią i obyczajowością Polski. Studiował zarówno opracowania naukowe, jak i teksty z epoki – pamiętniki, kroniki listy. Dzięki temu przedstawiony w powieści obraz polskiej kultury szlacheckiej, mentalność szlachty, opisy ich zwyczajów i zachowań odpowiadają autentyzmowi.


Wśród najważniejszych wydarzeń historycznych wymienić należy obronę Częstochowy (jednak autor wyolbrzymił jej znaczenie, nadał wymiaru symbolicznego), powrót Króla Polskiego do kraju ze śląska, liczne bitwy (Warka, Warszawa, prostki) i potyczki także miały miejsce. Obok głów państwa – Jana Kazimierza i Karola Gustawa poznajemy sylwetki wybitnych dowódców (Czarnecki, Sapieha, Lubomirski), jak i zdrajców (Radziwiłłowie, Radziejowski).

Jednak fikcja literacka opiera się na wymyślonych bohaterach i zdarzeniach. Sienkiewicz wprowadza do utworu wiele nieautentycznych postaci, których jednak cechy i sposób zachowania oddają klimat epoki. Wątek romansowo-przygodowy związany z historią Kmicica i Billewiczówny rozgrywa się w powiązaniu z wątkiem historycznym. Dzięki ukazaniu dynamicznej akcji, przemianie bohaterów, licznym intrygom, fortelom, nagłym zmianom akcji, wprowadzeniem sensacji Sienkiewicz sprawił, że jego utwór jest atrakcyjny także dla współczesnego czytelnika.



  Dowiedz się więcej
Potop – streszczenie
Okoliczności powstania "Potopu"
Potop - bohaterowie
Czas i miejsce akcji
Materiał źródłowy powieści
Typy narracji w Potopie
Idea „Potopu” – powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”
Kompozycja Potopu
Postawa Polaków wobec najazdu Szwedów
„Potop” – szczegółowy plan wydarzeń
Skrócony plan wydarzeń „Potopu”
„Potop” – problematyka
„Potop” – wątki główne i poboczne
Obraz Polaków w XVII wieku na podstawie „Potopu”
Obraz społeczeństwa polskiego w „Potopie”
Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna
„Potop” jako powieść historyczna (cechy gatunku)
Andrzej Kmicic – charakterystyka
Aleksandra Billewiczówna – charakterystyka
Michał Wołodyjowski – charakterystyka
Zagłoba – charakterystyka
Janusz Radziwiłł – charakterystyka
Bogusław Radziwiłł – charakterystyka
Wydarzenia historyczne w „Potopie”
Bohaterowie historyczni w „Potopie”
Archaizacja w „Potopie”
„Potop” – znaczenie tytułu
Artyzm powieści „Potop”
Style w „Potopie”
Sposób kreowania bohaterów w „Potopie”
Wątek romansowo-przygodowy w „Potopie”
„Potop” a prawda historyczna
Założenia ideowe w „Potopie”
Motyw władcy w „Potopie” (portret Jana Kazimierza)
Motyw zdrady ojczyzny w „Potopie”
Motyw wojny w „Potopie”
Motyw odkupienia winy w „Potopie”
Motyw sarmaty i sarmatyzmu w „Potopie” Sienkiewicza
Wątek rycerza i rycerstwa w „Potopie”
Andrzej Kmicic - rycerz czy warchoł?
Motyw pojedynku w „Potopie”
Tło historyczne w „Potopie”
Przemiana Andrzeja Kmicica i jej motywy
Motyw przyjaźni w „Potopie”
Losy Andrzeja Kmicica
Andrzej Kmicic jako bohater dynamiczny
Adaptacja „Potopu” Hoffmana
Elementy stylu biblijnego w „Potopie” Henryka Sienkiewicza
Literacka wizja rehabilitacji i przebaczenia w „Potopie”
Miłość Aleksandry Billewiczówny i Andrzeja Kmicica w „Potopie”
Obraz Szwedów w „Potopie”
Geneza „Potopu”
Aluzje Sienkiewicza do współczesności w „Potopie”
Wartości wyznawane przez Andrzeja Kmicica
Krótka charakterystyka Kmicica
Aleksandra Billewiczówna jako kobieta idealna
Obraz Matki Boskiej w „Potopie”
Sąd nad Andrzejem Kmicicem
Realizm i fikcja w „Potopie”
Charakterystyka porównawcza Andrzeja Kmicica i Jacka Soplicy
Uczta w Kiejdanach – opis
Czy twoim zdaniem Kmicic jest bohaterem dla współczesnego, młodego człowieka?
„Kmicicowa kompania” Kossaka – portret awanturników
„Potop” – najważniejsze cytaty
„Potop” – bibliografia