2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Król Edyp

2l.pl / „Król Edyp” - streszczenie

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Dramat Sofoklesa „Król Edyp” zaczyna się w momencie, gdy Edyp jest już królem Teb, mężem Jokasty i ojcem czwórki dzieci.

Prolog
/ Edyp, Kapłan, Kreon /
Na Teby nagle spadła klęska. Miasto niszczy zaraza. Lud gromadzi się przed świątynią, wznosi modły, błaga bogów o wybaczenie win. Król Edyp jest zaniepokojony tą sytuacją. Rozmawia o niej z Kapłanem. Informuje go, że wysłał wiele dni temu Kreona, brata Jokasty do wyroczni delfickiej, by ten spytał o przyczynę gniewu bogów.


W tej samej chwili powraca Kreon. Ma głowę ustrojoną wawrzynem, co znaczy, że przynosi odpowiedź. W wyroczni delfickiej dowiedział się, że przyczyną plag, jakie spadły na miasto jest niepomszczona śmierć pierwszego męża Jokasty, Lajosa, który wcześniej panował w Tebach. Jego zabójca nadal przebywa w mieście. Warunkiem zdjęcia klątwy jest pomszczenie śmierci poprzedniego króla i wygnanie z Teb mordercy. Sprawa ta została zaniedbana, ponieważ w tamtym

czasie Teby niszczył Sfinks i najważniejsza była walka z nim. Edyp przyrzeka, że odnajdzie mordercę. Lud i Kapłan odchodzą.




Parodos / chór /
Jest to pieśń chóru skierowana do opiekuńczych bogów – Ateny, Apolla i Artemidy. Chór opisuje tragiczne położenie mieszkańców miasta – zarazę i śmierć, trupy na ulicach. Błaga bogów o pomoc.

Epeisodion I
/ Edyp, Chór, Terezjasz /
Trwa Zgromadzenie. Edyp publicznie rzuca klątwę na nieznanego mordercę. Swoje śledztwo zaczyna od wezwania do ujawnienia prawdy każdego, kto wie coś o zbrodni. Za radą Chóru wzywa wróżbitę Terezjasza. Terezjasz z przybyciem zwleka ale wreszcie pojawia się. Nie chce jednak ujawnić prawdy. Wypowiada się zbyt zawile, by Edyp mógł zrozumieć go. Rozzłoszczony władca dochodzi do wniosku, że Terezjasz wspólnie z Kreonem uknuli spisek przeciwko niemu. Podejrzewa, że Kreon chce zagarnąć dla siebie tron a Terezjasz spodziewa się zaszczytów. Terezjasz zaprzecza temu. Wspomina przy tym o rodzicach Edypa.

Stasimon I
/ chór /
Pieśń poddaje rozwadze niepewną sytuację i brak rozeznania w niej. Nikt nie wie kogo wskazała wyrocznia jako zabójcę Lajosa. Chór wychwala czyny Edypa.




Epeisodion II
/ Kreon, Chór, Edyp, Jokasta /
Kreon pyta Chór o rozmowę Edypa z Terezjaszem. Wie, że pod jego adresem padły oskarżenia. Chór uspokaja go. Niestety, wchodzi Edyp i ponawia swoje oskarżenia. Kreon broni się, żąda dowodów. Przysięga, że nie jest spiskowcem. W rozmowę ingeruje Jokasta, ponieważ Edyp chce skazać Kreona na śmierć. Prosi, by uwierzył słowom jej brata. Aby uspokoić męża zaczyna opowiadać o przeszłości i o tym, co zaszło w czasie jej małżeństwa z Lajosem.

Okazuje się, że wyrocznia przepowiedziała Lajosowi, iż zginie z rąk własnego syna. Ponieważ właśnie urodził im się syn, król przebił kostki w jego nogach i kazał wynieść dziecko w góry, by tam zginęło. Miało to zapobiec spełnieniu się przepowiedni. Przerażony Edyp wypytuje żonę o szczegóły. Dotyczą one miejsca śmierci Lajosa, czasu, w którym to się stało i wyglądu jej




pierwszego męża. Nagle zaczyna rozumieć słowa Terezjasza i wie już, że to on jest mordercą. By upewnić się, prosi o wypytanie ostatniego świadka tego zdarzenia.

Żona Edypa dziwi się wzburzeniu męża i pyta go o przyczynę. Edyp opowiada jej swoją historię. Jego rodzicami byli Polybos z Koryntu i Merope z Dorydy. Pewnego razu, podczas uczty ktoś zarzucił mu, że jest podrzutkiem. Spytał o to rodziców ale ci zaprzeczyli. On jednak potajemnie udał się do wyroczni Apollińskiej, by upewnić się. Tam usłyszał straszną przepowiednię, że będzie zabójcą własnego ojca i ożeni się z własną matką. Chcąc uniknąć strasznego losu, Edyp ucieka z Koryntu, tuła się a wreszcie dociera do miejsca, gdzie zbiegają się trzy drogi. Tutaj zostaje napadnięty przez kilku podróżnych. W czasie walki zbija starca. Teraz podejrzewa, że mógł być to Lajos. Świadek zeznał jednak, że starego króla napadła zgraja zbójców. Edyp, tymczasem był sam.
Jokasta utrzymuje, że nie ma to nic wspólnego z przepowiednią, ponieważ Lajos miał zginąć z ręki syna.

Stasimon II
/ Chór /
Przekonuje o świętości przepowiedni, o boskich prawach i bluźnierstwach ludzi, którzy im
zaprzeczają.

Epeisodion III
/ Jokasta. Posłaniec z Koryntu, Chór, Edyp /
Sprawa zaczyna się wyjaśniać. Przerażona Jokasta modli się za Edypa. W tym momencie pojawia się Posłaniec z Koryntu, który przynosi wiadomość, że zmarł Polybos, ojciec Edypa i ten nie musi już obawiać się spełnienia okrutnej przepowiedni. Dla Edypa istnieje jednak jeszcze problem matki. Posłaniec, chcąc uspokoić go, tłumaczy, że nie jest on synem Merope, ponieważ jako niemowlę został znaleziony w górach. Polybos i Merope zajęli się nim i potraktowali jak własnego syna. Nazwali go Edypem z powodu opuchniętych kostek. Posłaniec zna jego historię, gdyż to on odebrał go z rąk pasterza służącego u Lajosa. Po tych informacjach Edyp postanawia znowu szukać swoich rodziców. Jokasta, która lepiej rozumie wszystko niż on, przerażona wybiega.

Stasimon III
/ Chór /
Pieśń chóru jest optymistyczna. Dotyczy domysłów związanych z pochodzeniem Edypa.


Epeisodion IV
Edyp wzywa starego sługę Lajosa. Pyta go, czy zna Posłańca z Koryntu i czy wie coś o dziecku, które tamten zabrał. Sługa nie chce odpowiadać na pytania. Dopiero zagrożenie chłostą rozwiązuje mu język. Wyznaje, że na rozkaz Lajosa zaniósł jego syna w góry ale litość nie pozwoliła mu porzucić dziecka ani zabić. Oddał je człowiekowi, który pochodził z innego kraju. Dopiero teraz Edyp pojął, że przepowiednia dokładnie spełniła się.

Stasimon IV
/ Chór /
Śpiewa pieśń o wyrokach boskich, wobec których człowiek jest bezsilny. Dlatego życie ludzkie nie może być szczęśliwe.

Exodos
/ Posłaniec domowy, Chór, Edyp, Kreon /
Posłaniec domowy przynosi informację o tragicznej śmierci Jokasty – w rozpaczy powiesiła się na własnej chuście. Edyp na wieść o tym biegnie do żony, wyrywa z jej sukni spinki i wykłuwa sobie oczy. Przed Chórem opłakuje swoje życie, przeklina swój los i swojego wybawcę z dzieciństwa.
Pojawia się Kreon, brat Jokasty. Edyp prosi go o to, by wygnał go z miasta i zaopiekował się jego córkami – Antygoną i Ismeną. Obie córki przychodzą, obejmują ojca a Kreon każe mu opuścić miasto. Córki będą towarzyszyć mu na wygnaniu.
Chór podsumowuje całą tragedie stwierdzeniem, że ludzkiego życia nie można nazwać szczęśliwym, jeśli nie dobiegło ono jeszcze końca.



  Dowiedz się więcej
„Król Edyp” Sofoklesa – najważniejsze cytaty
Najważniejsze inscenizacje tragedii Sofoklesa „Król Edyp”
Grecki teatr antyczny – słowniczek terminów
„Król Edyp” tragedią o ludzkich losach i postawach wobec życia
Chór w starożytnej tragedii greckiej
Konflikt tragiczny w „Królu Edypie”
Koncepcja ludzkiego losu według Sofoklesa
Funkcja katharsis w „Królu Edypie”
Motyw winy i kary w „Królu Edypie”
Znaczenie terminów: tragedia, tragizm, perypetia, decorum
Problem cierpienia w „Królu Edypie”
Motyw Boga w „Królu Edypie” Sofoklesa
Problematyka tragedii Sofoklesa „Król Edyp”
„Król Edyp” - czas i miejsce akcji
Motyw przepowiedni w „Królu Edypie”
Motyw przeznaczenia w „Królu Edypie”
Motyw władzy w „Królu Edypie”
Charakterystyka Jokasty
„Król Edyp” jako tragedia przeznaczenia
Charakterystyka Edypa
„Król Edyp” - charakterystyka postaci tragedii
„Król Edyp” jako przykład tragedii greckiej
Budowa tragedii greckiej
Teatr antyczny - charakterystyka
Sofokles – notatka szkolna
Mit o rodzie Labdakidów
„Król Edyp” - plan wydarzeń
„Król Edyp” - streszczenie