2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dziady

2l.pl / Istota miłości romantycznej na przykładzie IV cz. „Dziadów”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Każda z kolejnych odsłon „Dziadów” Adama Mickiewicza poświęcona jest innej tematyce. Czwarta z nich określana bywa mianem „studium miłości romantycznej”. Dzieje się tak głównie za sprawą kreacji głównego bohatera – Gustawa, który jako nieszczęśliwy, a wręcz tragiczny kochanek dzieli się ze swoim rozmówcą (Księdzem) własnymi refleksjami na temat najpiękniejszego z uczuć.

Śledząc historie najsłynniejszych romantycznych kochanków łatwo dostrzec, że epokę tę charakteryzowało zamiłowanie do miłości trudnej lub wręcz niemożliwej do spełnienia. Często też losy dwójki zakochanych rozdzielały się, lecz oddziaływanie uczucia było tak silne, że zwykle powodowały samobójczą śmierć jednego z nich (przeważnie mężczyzny).


Gustaw za pomocą długich monologów dokładnie opisuje etapy swojej miłości do Maryli. Dowiadujemy się na przykład, że w poszukiwaniu wybranki wędrował za młodu po wielu krajach i kiedy utracił już nadzieję, że odnajdzie wreszcie drugą połówkę, natrafił na nią w ojczyźnie:

„I znalazłem ją na koniec!
Znalazłem ją blisko siebie”.




Jej piękno opisywał w niezwykle liryczny sposób:
„Najpiękniejsza, jak aniołek raju,
Najpiękniejsza ze wszystkich dziewica,
Wzrok niebieski, jako słońce w maju,
Odstrzelone od modrych wód lica”.

Ponieważ miłość romantyczna jest równie piękna, co nieszczęśliwa, uczucie pary kochanków musiało zostać gwałtownie przerwane. Zupełnie niespodziewanie kobieta oznajmiła Gustawowi, że muszą się rozstać, lecz ona nigdy nie przestanie o nim pamiętać. Zdruzgotanie młodzieńca nabrzmiało do granic możliwości gdy odkrył, że kobieta zostawia go dla bogatszego kochanka. W tym momencie nastąpiła śmierć drugiego rodzaju, jak mówił Gustaw, czyli rozstanie ukochanych – śmierć ta pozbawia życia jedną osobę, podczas gdy druga żyje dalej.

Postępowanie kobiety napawa Gustawa nienawiścią do płci pięknej, popycha go w kierunku emocji skrajnie odmiennych od miłości. Rozstanie z Marylą prowadzi także w konsekwencji do samobójczej śmierci bohatera, jakże charakterystycznej dla epoki romantyzmu. Co ciekawe, jednym z powodów, dla których Gustaw targnął się na własne życie była możliwość nawiedzania (jako upiór) swojej dawnej ukochanej:

„Zabiłaś mię, zwodnico! Nieba cię ukarzą,
Sam ja... nie puszczę bezkarnie,
Idę, zadrżyjcie, odmieńce!”.

Adam Mickiewicz przedstawił w czwartej części „Dziadów” miłość romantyczną jako uczucie do grobowej deski. Przeciwieństwem związku Gustawa i Maryli była miłość prawosławnego Księdza i jego żony. W obydwu przypadkach pary darzyły się wielkim uczuciem, jednak w u duchowego miało ono racjonalny charakter i po rozstaniu (spowodowanym śmiercią) umożliwiało dalsze życie. W przypadku miłości Gustawa uczucie miało charakter absolutny, a po rozstaniu nie było możliwości pogodzenia się ze stratą ukochanej.



  Dowiedz się więcej
Dziady cz. II - streszczenie
Geneza II cz. Dziadów
Wątki sakralne i ludyczne w II części Dziadów
Trzy rodzaje duchów w II części Dziadów
Związki II części Dziadów z dramatem antycznym
Funkcja obrzędu dziadów w II części Dziadów
Dziady cz. IV - streszczenie
Trzy godziny: rozpaczy, miłości i przestrogi w IV części Dziadów
Znaczenie monologu Pustelnika – Gustawa w IV części Dziadów
Portret tragicznego kochanka romantycznego w IV części Dziadów
IV część Dziadów jako wielkie romantyczne studium miłości
„Dziady” – bibliografia
„Kobieto! Puchu marny! Ty wietrzna istoto” – motyw kobiety w IV cz. „Dziadów”
Konflikt uczucia i rozumu w IV cz. „Dziadów”
Miłość jako cierpienie – „Dziady” cz. IV
Istota miłości romantycznej na przykładzie IV cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. IV jako dramat romantyczny
Gustaw z IV cz. „Dziadów” jako bohater werteryczny
Pustelnik/Gustaw – charakterystyka postaci
„Dziady” cz. IV – najważniejsze cytaty
„Dziady” cz. IV – plan wydarzeń
„Dziady” cz. IV – streszczenie
„Dziady. Część III” - cytaty
Historyczne pierwowzory postaci w III cz. „Dziadów”
Tło historyczne III cz. „Dziadów”
Związek III cz. „Dziadów” z powstaniem listopadowym
Konrad a ojczyzna w III cz. „Dziadów”
Konrad z III cz. Dziadów – charakterystyka
Motyw buntu w III cz. „Dziadów”
Motyw patriotyzmu w III cz. „Dziadów”
Realizm i fantastyka w III cz. „Dziadów”
Charakterystyka Nowosilcowa
Znaczenie „Ustępu” w III cz. „Dziadów”
Motyw despotyzmu i tyranii w III cz. „Dziadów”
Motyw Rosjan w III cz. „Dziadów”
Represje wobec młodych Polaków w III cz. „Dziadów”
Młodzież w III cz. „Dziadów”
Jak rozumiesz słowa Wysockiego: „Nasz naród jak lawa/Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa/Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi/Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi...”.
Ocena polskiego społeczeństwa w III cz. „Dziadów”
„Polska Chrystusem narodów” – wyjaśnij koncepcję Mickiewicza
Wpływ III cz. „Dziadów” na kształtowanie się postawy patriotycznej
Martyrologia narodu polskiego w III cz. „Dziadów”
Mesjanizm narodowy w III cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. III jako arcydramat polski
„Dziady” cz. III jako dramat narodowo-rewolucyjny
Zadania poezji według „Wielkiej Improwizacji”
„Wielka Improwizacja” – interpretacja
Rollisonowa jak przykład matki cierpiącej
Widzenie Senatora - interpretacja
Widzenie Ewy – interpretacja
Widzenie księdza Piotra – interpretacja
„Mała improwizacja” – interpretacja
Scena więzienna – opis
Salon warszawski – opis
Bal u Senatora – opis
Czas i miejsce akcji III cz. „Dziadów”
Struktura III cz. „Dziadów”
Dziady cz. III – plan wydarzeń
„Dziady cz. III” – streszczenie
„Dziady” cz. II jako dramat społeczny
Obrzęd Dziadów i jego rola w dramacie
„Dziady” cz. II – przesłanie moralne
Duchy w „Dziadach” cz. II – znaczenie
„Dziady” – geneza
Ludowość w „Dziadach cz. II”
„Dziady” cz. II – najważniejsze cytaty
Czas i miejsce akcji w „Dziadach” cz. II
„Dziady” cz. II – plan wydarzeń
„Dziady” cz. II - streszczenie