2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dziady

2l.pl / Ludowość w „Dziadach cz. II”

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Spośród wszystkich części „Dziadów”, to właśnie w drugiej odsłonie cyklu Mickiewicza ludyczność jest najbardziej wyeksponowana. Wieszcz wielokrotnie podkreślał, że folklor polsko-litewski stanowi prawdziwą skarbnicę literackich inspiracji, a w jego ślady poszło wielu innych romantycznych poetów. To Mickiewicz w swoich „Balladach i romansach” zapoczątkował przecież tendencję do sięgania do słowiańskich legend i wierzeń. Ważnym elementem twórczości romantycznej było nie tylko posługiwanie się stylizacją ludyczną, ale zwracanie się ku wartościom i prawdom moralnym pielęgnowanym przez prosty lud.

Akcja drugiej części „Dziadów” koncentruje się wokół wiejskiego obrzędu czczącego zmarłych. Warto podkreślić, że jest to zwyczaj o rodowodzie pogańskim, bardzo silnie zakorzeniony w tradycji litewskiej. Pisze o tym sam Mickiewicz we wstępie do omawianego utworu:


„Jest to nazwisko uroczystości obchodzonej dotąd między pospólstwem w wielu powiatach Litwy, Prus i Kurlandii, na pamiątkę dziadów, czyli w ogólności zmarłych przodków Uroczystość ta początkiem swoim zasięga czasów pogańskich i zwała się niegdyś ucztą kozła, na której przewodniczył Koźlarz, Huslar, Guślarz, razem kapłan i poeta (gęślarz). W teraźniejszych czasach, ponieważ światłe duchowieństwo i właściciele usiłowali wykorzenić zwyczaj połączony z zabobonnymi praktykami i zbytkiem częstokroć nagannym, pospólstwo więc święci Dziady tajemnie w kaplicach lub pustych domach niedaleko cmentarza”.

Poza samym obrzędem przywoływania dusz zmarłych do życia, Mickiewicz z ludowych wierzeń zaczerpnął wizję zaświatów, jako miejsca, w którym przebywają ci, którzy nie są jeszcze gotowi ani na niebo ani na piekło. Dla zebranych w kaplicy rytuał ten jest czymś normalnym, oczywistym, nie przeraża ich obecność zjaw, wręcz przeciwnie – oni są tam po to, by im pomóc.




Być może najważniejszym aspektem ludyczności w drugiej części „Dziadów” jest przedstawienie sprawiedliwości i moralności prostych mieszkańców wsi. Mickiewicz dokonał tego na przykładzie pojawiających się duchów, które nie mogą zaznać spokoju, ponieważ za życia dopuściły się występków nie tylko wobec innych, ale także wobec temu, co najistotniejsze w byciu człowiekiem. W myśl wierzeń ludowych, każdy z nas, aby prawdziwie przeżyć życie, musiał doznać wszystkich jego smaków, nie tylko tych dobrych. Widać to na przykładzie Józia i Rózi, którzy wiedli beztroskie żywota w dostatku i bezpieczeństwie, jakie zapewniła im matka, i chociaż nikomu nie wyrządziły krzywdy, nie mogły liczyć na zbawienie. Z kolei na przykładzie Złego Pana widać surowość ludycznej sprawiedliwości, która popełnionych przez niego za życia grzechów nie wybaczała.



  Dowiedz się więcej
Dziady cz. II - streszczenie
Geneza II cz. Dziadów
Wątki sakralne i ludyczne w II części Dziadów
Trzy rodzaje duchów w II części Dziadów
Związki II części Dziadów z dramatem antycznym
Funkcja obrzędu dziadów w II części Dziadów
Dziady cz. IV - streszczenie
Trzy godziny: rozpaczy, miłości i przestrogi w IV części Dziadów
Znaczenie monologu Pustelnika – Gustawa w IV części Dziadów
Portret tragicznego kochanka romantycznego w IV części Dziadów
IV część Dziadów jako wielkie romantyczne studium miłości
„Dziady” – bibliografia
„Kobieto! Puchu marny! Ty wietrzna istoto” – motyw kobiety w IV cz. „Dziadów”
Konflikt uczucia i rozumu w IV cz. „Dziadów”
Miłość jako cierpienie – „Dziady” cz. IV
Istota miłości romantycznej na przykładzie IV cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. IV jako dramat romantyczny
Gustaw z IV cz. „Dziadów” jako bohater werteryczny
Pustelnik/Gustaw – charakterystyka postaci
„Dziady” cz. IV – najważniejsze cytaty
„Dziady” cz. IV – plan wydarzeń
„Dziady” cz. IV – streszczenie
„Dziady. Część III” - cytaty
Historyczne pierwowzory postaci w III cz. „Dziadów”
Tło historyczne III cz. „Dziadów”
Związek III cz. „Dziadów” z powstaniem listopadowym
Konrad a ojczyzna w III cz. „Dziadów”
Konrad z III cz. Dziadów – charakterystyka
Motyw buntu w III cz. „Dziadów”
Motyw patriotyzmu w III cz. „Dziadów”
Realizm i fantastyka w III cz. „Dziadów”
Charakterystyka Nowosilcowa
Znaczenie „Ustępu” w III cz. „Dziadów”
Motyw despotyzmu i tyranii w III cz. „Dziadów”
Motyw Rosjan w III cz. „Dziadów”
Represje wobec młodych Polaków w III cz. „Dziadów”
Młodzież w III cz. „Dziadów”
Jak rozumiesz słowa Wysockiego: „Nasz naród jak lawa/Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa/Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi/Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi...”.
Ocena polskiego społeczeństwa w III cz. „Dziadów”
„Polska Chrystusem narodów” – wyjaśnij koncepcję Mickiewicza
Wpływ III cz. „Dziadów” na kształtowanie się postawy patriotycznej
Martyrologia narodu polskiego w III cz. „Dziadów”
Mesjanizm narodowy w III cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. III jako arcydramat polski
„Dziady” cz. III jako dramat narodowo-rewolucyjny
Zadania poezji według „Wielkiej Improwizacji”
„Wielka Improwizacja” – interpretacja
Rollisonowa jak przykład matki cierpiącej
Widzenie Senatora - interpretacja
Widzenie Ewy – interpretacja
Widzenie księdza Piotra – interpretacja
„Mała improwizacja” – interpretacja
Scena więzienna – opis
Salon warszawski – opis
Bal u Senatora – opis
Czas i miejsce akcji III cz. „Dziadów”
Struktura III cz. „Dziadów”
Dziady cz. III – plan wydarzeń
„Dziady cz. III” – streszczenie
„Dziady” cz. II jako dramat społeczny
Obrzęd Dziadów i jego rola w dramacie
„Dziady” cz. II – przesłanie moralne
Duchy w „Dziadach” cz. II – znaczenie
„Dziady” – geneza
Ludowość w „Dziadach cz. II”
„Dziady” cz. II – najważniejsze cytaty
Czas i miejsce akcji w „Dziadach” cz. II
„Dziady” cz. II – plan wydarzeń
„Dziady” cz. II - streszczenie