2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Pan Tadeusz

2l.pl / Bohaterowie Pana Tadeusza

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Głównym bohaterem utworu, wbrew pozorom, nie jest wcale Pan Tadeusz jako taki, lecz raczej Tadeusz Soplica – szlachcic, reprezentant całej polskiej szlachty. To właśnie polska szlachta z XIX wieku jest zbiorowym bohaterem, którego starał się opisać Mickiewicz. Tadeusz nie jest to też postacią tak barwną, jak na przykład jego ojciec – Jacek Soplica, czyli późniejszy ksiądz Robak, który reprezentuje typową dla romantycznych bohaterów biografię.

Jak stwierdził Krzyżanowski, wszystkie postacie eposu charakteryzuje przeciętność, zwyczajność oraz silne umocowanie w środowisku rodzinnym, w ich małej ojczyźnie. To, że są pospolici nie oznacza jednak – zdaniem Krzyżanowskiego – ich szarości i bezbarwności. Przeciwnie – większość typów osobowościowych Mickiewicz narysował bardzo barwnie, z humorem, czasem też z nutką sarkazmu. Każda z postaci jest silnie zindywidualizowana, opisywana jest przez szereg tylko dla siebie charakterystycznych gestów, strój, wymowę, wyraz twarzy, czy w końcu przez otaczające ją przedmioty.


Warto się także przyjrzeć dwom czołowym postaciom eposu – dwom Soplicom – Jackowi i jego synowi, Tadeuszowi. Jacek Soplica jest najbardziej tajemniczą postacią dzieła. Czytelnik poznaje go powoli, najpierw jako księdza Robaka, a dopiero później jako Jacka Soplicę. Z jego przedśmiertnej spowiedzi dowiadujemy się o jego dzikiej, hulaszczej młodości i o związanych z tym konsekwencjach. Mickiewicz skorzystał tu z zabiegu celowego kumulowania tajemnicy i zaciekawiania odbiorcy, po czym całość wydarzeń wytłumaczył dopiero w kulminacyjnej scenie rozmowy Soplicy na łożu śmierci. Zabieg taki wzmagał ciekawość czytelników sprawiają, iż scena spowiedzi jest jedną z najciekawszych w utworze.

Kim był więc Jacek Soplica, późniejszy ksiądz Robak? W młodości był dumnym, odważnym szlachcicem, który zakochał się w pięknej Ewie Horeszkównie, córce Stolnika, panna okazała się być jednak za wysoko dla niego urodzoną, stąd na jednej z kolacji jej ojciec podał młodemu Soplicy czarną polewkę (czyli tzw. czarninę – zupę z kaczej krwi), która oznaczała, iż nie ma zgody na małżeństwo młodych, zaś chłopak nie jest w domu mile widzianym gościem. Zrozpaczony Jacek zastrzelił Horeszkę. Pozory mówiły, iż współpracował z Rosjanami, nie była to jednak prawda. Fakt faktem, że Soplicę okrzyknięto nie tylko mordercą, ale też zdrajcą ojczyzny.




Kolejne lata jego życia były próbą ekspiacji (czyli odkupienia swoich win). Walczył o Polskę najpierw jako żołnierz, a potem – już jako ksiądz Robak - jako specjalny wysłannik – emisariusz. W życiu Soplicy zaszła zmiana, przemiana charakterologiczna.

Całkiem inną historię przedstawił nam Mickiewicz w postaci młodego Tadeusza Soplicy. Tytułowy Tadeusz jest człowiekiem przeciętnym, przedstawicielem całej młodej polskiej szlachty. Jego osobowość została narysowana tak krystalicznie, iż wydaje się być wprost nierealną. Jest to młodzieniec naiwny, niezbyt doświadczony w życiu, o czym świadczyć mogą jego miłosne perypetie. Jest jednak znakiem nadziei, oznaką zmieniającej się polskiej mentalności.




Opisując swych bohaterów Mickiewicz nie szczędził wytknięcia im ich grzechów przeciw Polsce. To one bowiem – zdaniem poety – przyczyniły się do rozbiorów kraju i do jego klęski. Do wad takich autor zaliczył upadek obyczajów, zafascynowanie cudzoziemszczyzną, warcholstwo, samowolę, butę i jednostkową pychę.

Katalog bohaterów:
Tadeusz Soplica – syn Jacka Soplicy.
Jacek Soplica (ksiądz Robak)
Sędzia – młodszy brat Jacka Soplicy. Właściciel dworku w Soplicowie. Opiekujący się Tadeuszem.
Stolnik – zabity przez Jacka Soplicę. Osierocił córkę Ewę.
Ewa Horeszkówna
Zosia – wnuczka Stolnika. Krewna Talimeny.
Telimena – ciotka Zosi.
Hrabia – daleki krewny Horeszków, procesujący się o zamek.
Gerwazy Rębajło – klucznik w zamku Horeszków. Strażnik zamkowych ruin.
Wojski Hreczecha – krewny i przyjaciel Sędziego. Mistrz rzucania nożem, gry na rogu, objaśniania gwiazd oraz urządzania polowań. .
Protazy Brzechalski – sądowy woźny.
Maciej Dobrzyński – najstarszy z rodu Dobrzyńskich, przedstawiciel szlachty zaściankowej. Mędrzec, uosobienie narodowego sumienia.
Podkomorzy – gość w Soplicowie, przyjaciel Sędziego.
Rejent Bolesta – przyjaciel Soplicowa, stary kawaler, późniejszy mąż Telimeny.
Asesor
Jankiel – Żyd, mistrz w grze na cymbałach. Zna tajemnicę Robaka.
Płuta – major, zruszczony Polak, podły, zabity przez Gerwazego.
Nikita Rykow – rosyjski kapitan, prostoduszny, rozumiejący dążenia niepodległościowe Polaków.



  Dowiedz się więcej
Geneza Pana Tadeusza Adama Mickiewicza
Podtytuł Pana Tadeusza
Pan Tadeusz - streszczenie
Bohaterowie Pana Tadeusza
Imioniska
Czas i miejsce akcji Pana Tadeusza
Narrator w Panu Tadeuszu
Nawiązania do tradycji w Panu Tadeuszu
Główne wątki w Panu Tadeuszu
Szlachta w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz jako epos
Tło historyczne w Panu Tadeuszu
Jacek Soplica – ksiądz Robak jako bohater romantyczny oraz jako ostatnie słowo Mickiewicza w sprawie idei niepodległościowych
Recepcje Pana Tadeusza
Artyzm Pana Tadeusza
Rola historii w Panu Tadeuszu
Szlacheckie obyczaje w Panu Tadeuszu
Obraz Soplicowa
Funkcja przymiotnika "ostatni" w Panu Tadeuszu
Komizm i humor w Panu Tadeuszu
Baśniowość Pana Tadeusza
Inwokacja i epilog Pana Tadeusza
Język Pana Tadeusza
Wyidealizowanie realności w utworze
Przyroda w Panu Tadeuszu
Pan Tadeusz - plan wydarzeń
Pan Tadeusz - cytaty
Bibliografia do „Pana Tadeusza”
Najważniejsze cytaty w „Panu Tadeuszu”
Czy „Pan Tadeusz” powinien znaleźć się w spisie lektur szkolnych? – rozprawka
Czy zgadzasz się z opinią Mickiewicza, że motywem przewodnim „Pana Tadeusza” jest piękno świata i uroda dawnej Polski? – rozprawka
Dlaczego warto przeczytać „Pana Tadeusza”?
Obraz kraju lat dziecinnych w „Panu Tadeuszu”
Adam Mickiewicz – notatka szkolna
Opis grzybobrania w „Panu Tadeuszu”
Muzyka w „Panu Tadeuszu”
Humor w „Panu Tadeuszu”
Opis koncertu Jankiela w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Jankiela
Motyw karczmy w „Panu Tadeuszu”
Opis gry Wojskiego na rogu
Spór o zamek w „Panu Tadeuszu”
Epilog w „Panu Tadeuszu”
Polityka w „Panu Tadeuszu”
Obraz Rosjan w „Panu Tadeuszu”
Obraz Polaków w „Panu Tadeuszu”
„Pan Tadeusz” jako wyraz tęsknoty Mickiewicza za ojczyzną
Znaczenie „Pana Tadeusza” dawniej i dziś
Historia w „Panu Tadeuszu”
Soplicowo jako centrum polszczyzny
Motyw spowiedzi w „Panu Tadeuszu”
Spowiedź księdza Robaka
Jacek Soplica – bohater pozytywny czy negatywny?
Losy Jacka Soplicy i jego działalność patriotyczna
Okoliczności powstania „Pana Tadeusza”
Jacek Soplica jako bohater romantyczny
Charakterystyka postaci historycznych w „Panu Tadeuszu”
Opis polowania na niedźwiedzia w „Panu Tadeuszu”
Motyw zamku w „Panu Tadeuszu”
Motyw dworku szlacheckiego w „Panu Tadeuszu”
Wartości artystyczne „Pana Tadeusza”
Narracja „Pana Tadeusza”
Język „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako przykład epopei
Ponadczasowość „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” - arcydzieło czy kicz – rozprawka
Kompozycja „Pana Tadeusza”
Filmowe perypetie „Pana Tadeusza”
„Pan Tadeusz” jako utwór romantyczny
Motyw przyrody w „Panu Tadeuszu”
Poetycko-malarski obraz natury w „Panu Tadeuszu”
Dawne tradycje i obyczaje w „Panu Tadeuszu”
Motyw miłości w „Panu Tadeuszu”
Motyw szlachty w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka szlachty w „Panu Tadeuszu”
Inwokacja „Pana Tadeusza” – interpretacja
Opisy wschodów i zachodów słońca w „Panu Tadeuszu”
Charakterystyka Maćka nad Maćkami i szlachty dobrzyńskiej
Podkomorzy – charakterystyka
Rejent – charakterystyka
Asesor – charakterystyka
Protazy – charakterystyka
Klucznik Gerwazy – charakterystyka postaci
Hrabia Horeszko – charakterystyka postaci
Telimena – charakterystyka postaci
Zosia – charakterystyka postaci
Tadeusz Soplica – charakterystyka postaci
Sędzia Soplica – charakterystyka postaci
Jacek Soplica (Ksiądz Robak) – charakterystyka postaci
Spór Asesora z Rejentem
Czas i miejsce akcji „Pana Tadeusza”
Plan wydarzeń „Pana Tadeusza”
Literackie nawiązania do „Pana Tadeusza”
Wyjaśnienie tytułu „Pana Tadeusza”
Opis uczty w „Panu Tadeuszu”
Historia Domeyki i Doweyki
Streszczenie „Pana Tadeusza”