2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dżuma

2l.pl / Dżuma - streszczenie

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

I
Akcja dzieje się w marokańskim mieście Oran w roku 194. autor celowo nie podaje dokładnego roku. Chodzi o uniwersalizm - przedstawione wydarzenia mogły mieć miejsce w każdym mieście i w każdym czasie. Jednym z głónych bohaterów jest doktor Bernard Rieux. Jego ciężko chora żona przebywa we Francji, leczy się. Wkrótce ma przyjechać matka doktora, by pod jej nieobecność zająć się domem państwa Rieux. Pewnego dnia, dokładnie 16 kwietnia dr Rieux znajduje na progu swojego domu martwego szczura. To początek, pierwszy sygnał edpidemii. W ciągu następnych dni pojawi się więcej tych zwierząt. Będą wychodzić ze swoich nor i zdychać niemal pod stopami ludzi. W tym samym czasie do miasta przybywa młody francuski dziennikarz Raymond Rambert. Ma napisać artykuł o stanie sanitarnym Arabów. Prosi o pomoc doktora. Ten odmawia, ponieważ warunki Arabów są bardzo kiepskie, a dziennikarz nie może napisać całej prawdy.


Po interwencji prasy i radia zarząd miasta postanawia zająć się szczurami.

Dr Rieux odwiedza swojego pacjenta Cottarda. Próbował on popełnić samobójstwo. Urzędnik merostwa Joseph Grand w porę zapobiegł tragedii. Dozorca domu, w którym mieszka doktor źle się ostatnio czuje, boli go szyja, pod pachami i w pachwinach, ma gorączkę. Te objawy skłaniają doktora do konsultacji z kolegą po fachu. Ten jednak nie zauważył nic niepokojącego. Wkrótce umiera dozorca. To pierwsza ofiara dżumy. Po jego śmierci szczury znikają.

W tym czasie przebywa w mieście kronikarz-amator Jean Tarrou. Sprowadził się kilka tygodni wcześniej. Nikt nie potrafił powiedzieć kiedy dokładnie ani skąd przybył. Przyzwyczajono się do jego obecności, a on spisywał codzienne wypadki.




Ludzie rozmawiają o gryzoniach, niektórzy przeczuwają nadchodzące nieszczęście. Pojawiają się też głosy o dziwnej gorączce. W czasie wiosennych upałów pojawiają się kolejne ofiary. W rozmowie ze swoim starszym kolegą Castelem dr Rieux dochodzi do wniosku, że to dżuma. Trudno w to uwierzyć, bo od wielu lat nie zanotowano już podobnych przypadków, wydawało się, że dżuma w ogóle zniknęła. „Zarazy są w istocie sprawą zwyczajną, ale z trudem się w nie wierzy, kiedy się na nas walą. Na świecie było tyle dżum co wojen. Mimo to dżumy i wojny zastają ludzi zawsze tak samo zaskoczonych.”1

Doktor domaga się zwołania komisji sanitarnej. Prefektura miasta zgadza się. Należy jednak zrobić to spokojnie, by nie budzić powszechnej paniki. Należy przedsięwziąć środki ostrożności: odszczurzanie, kontrolę wody i żywności, odseparowanie chorych, kwarantanny rodzin. Mimo tego liczba chorych nadal rosła. Praca stała się dla doktora szczególnie ciężka. Nie tylko z powodu większej liczby pacjentów, ale głownie przez ich zachowanie. Nie ufali mu, chowali się w głąb swojej choroby.

Oczekiwano na serum, sporządzano raporty, liczono kolejne ofiary. Miasto zdawało się żyć i funkcjonować normalnie. Wreszcie okazało się, że zapasy serum zostały wyczerpane, a ze stolicy kolonii nadszedł nakaz ogłoszenia stanu dżumy i zamknięcia miasta.
II
Zamknięte miasto nadal stara się normalnie funkcjonować, chociaż coraz gorzej się to udaje. Ludzie czują się samotni i bezsilni, boją się. Dżuma oddzieliła ich od bliskich, będących poza granicami miasta.Tragedia dotyka właściwie wszystkich. Dziennikarz Rambert chce wyjechać do Paryża, oczekuje go tam kobieta. Nikt jednak, nawet Rieux nie może pomóc mu w opuszczeniu miasta.




Wojujący jezuita, cieszący się powszechnym uznaniem nawet u niewierzących, ojciec Paneluox wygłasza kazanie, w którym twierdzi, że dżuma to kara za grzechy, okazja do poprawy swojego życia i zbliżenia do Boga. Nakazuje pokorę i refleksję w obliczu zarazy. Niecodzienne wydarzenia spowodowały większe niż zwykle tłumy w kościele.

Letnie upały i odcięcie od świata powodują wzrost agresji i niepokoju ludzi. Prasa też nie publikuje uspokajających artykułów. Słychać nawet strzały przy bramach, ktoś próbował siłą opuścić miasto. Bramy są chronione przez straże. Tarrou nadal prowadzi swoje kroniki. Organizuje też służbę sanitarną.




Aby nie popaść w panikę, dr Rieux ze zdwojoną siłą wykonuje swoje obowiązki. Uważa, że to najlepszy sposób na zachowanie względnego spokoju. I wszyscy mieszkańcy powinni go stosować.

Dżuma szaleje i zbiera swoje okrutne żniwo. Z zewnątrz sprowadzono personel medyczny do pomocy, ale to nie wystarczało. Brakowało środków do zwalczania zarazy.

Rambert cały czas próbował znaleźć sposób na opuszczenie miasta. Gdy wszystkie jego wysiłki poszły na marne, zdecydował się dołączyć do służb sanitarnych Tarrou i skupić się na niesieniu pomocy.

III

Dżuma uczyniła z mieszkańców Oranu więźniów. Wypełniła sobą całą przestrzeń, na wszystko patrzyło się przez jej okrutny pryzmat. Dotyczyła wszystkich. Ze względu na ogromną liczbę zmarłych przyspieszono procedury pogrzebów, nie było też rytualnych czuwań. Ofiary zarazy chowano w pośpiechu. Wkrótce zaczęło brakować trumien. Wtedy zmarłych chowano nagich, wrzucając do olbrzymich dołów i zasypując warstwą niegaszonego wapna i ziemi. Nadal brakowało personelu, bo sanitariusze i grabaże umierali. Wkrótce ofiar było tak dużo, że nie nadążano z kopaniem dołów. Wtedy postanowiono palić zwłoki.

Zaraza zgasiła większość uczuć w mieszkańcach. Pragneli on tylko jednego: żeby to już się skończyło.

IV

Jesień. Mieszkańcy są już bardzo zniechęceni i zmęczeni. Szczególnie Grand, który zawsze był słabego zdrowia. Doktor Castel przygotowuje nową szczepionkę. Tarrou i Cottard wybierają się do opery, gdzie oglądają bardzo dramatyczne przedstawienie Orfeusza i Eurydyki. Rambertowi nadarza się okazja do opuszczenia miasta. Postanawia jednak zostać i pomagać. Do służby sanitarnej przyłączył się też ojciec Paneloux. Ofiarą zarazy pada synek państwa Othon. Cała rodzina musi poddać się kwarantannie. Śmierć chłopca, na którym wypróbowywno nową szczepionke, szczególnie przygnębia doktora. Przeprowadza on burzliwa rozmowę z księdzem, w której mówi, że nigdy nie pokocha świata, na którym dzieci są torturowane. Na tym ostatnim śmierć dziecka także wywarła spore wrażenie. Pod jej wpływem wygłosił kazanie o trudnej miłości do Boga. Rieux nie zgadza się z nim. Wkrótce Paneloux umiera na dżumę.

Kwarantanny organizowane są teraz na stadionie. Wreszcie udało się stworzyć nową, skuteczną szczepionkę. Podano ją mieszkańcom. W takim obozie pan Othon przechodzi wewnętrzną przemianę.

Nagle zachorował Grand. Miał wysoka gorączkę, majaczył. Spodziewano się, że umrze. Tak się nie stało. Stan jego zdrowia zaczął się poprawiać. W ciągu tygodnia odnotowano jeszcze kilka podobnych przypadków. Powróciły też szczury. Dżuma się cofała. Był grudzień.

V

Mimo oznak końca zarazy nikt się nie cieszył. Obawiano się nawrotu. Wkrótce jednak obok szczurów pojawiły się koty. Ludzie uwierzyli w koniec dżumy. Życie powoli wracało do normy. Ostatnią ofiarą był kronikarz Tarrou. Wtedy też dr Rieux otrzymał wiadomość o śmierci żony. W lutym ogłoszono koniec zarazy. Otwarto bramy miasta i cieszono się wolnością. Doktor Rieux spacerował po mieście, obserwował. Pełen refleksji o postawach ludzkich z okresu zarazy doszedł do wniosku: „ że w ludziach więcej rzeczy zasługuje na podziw niż na pogardę.”2



  Dowiedz się więcej
Dżuma - streszczenie
Dżuma jako powieść parabola
Albert Camus - notka biograficzna
Dżuma a Dziennik roku zarazy
Dżuma - opracowanie
Dżuma Alberta Camus - bohaterowie, wiadomości wstępne
Józef Grand - charakterystyka
Rambert - charakterystyka
Doktor Rieux - charakterystyka
Tarrou - charakterystyka
Cottard, Ojciec Paneloux - opis postaci
Albert Camus - Dżuma - problematyka
Dżuma Alberta Camus - cytaty
Bibliografia do „Dżumy”
Dżuma - najważniejsze cytaty
Opis rozwoju epidemii w Dżumie
Czy człowiek może być mocniejszy od dżumy?
„Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze” - rozprawka
„(…) bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika” - rozprawka
Interpretacja kazań ojca Paneloux
Postawy ludzkie w „Dżumie”
„Dżuma” jako nakaz etyki heroicznej
Problem ludzkiej odpowiedzialności w „Dżumie”
Problem ludzkiej wolności w „Dżumie”
„Ludzie są raczej dobrzy niż źli” - rozprawka
Motyw Boga i religii w „Dżumie”
Motyw choroby w „Dżumie”
Motyw przemiany wewnętrznej w „Dżumie”
Motyw cierpienia w „Dżumie”
Motyw śmierci w „Dżumie”
Motyw lekarza w „Dżumie”
Motyw zła w „Dżumie”
„Dżuma” jako traktat o człowieku
„Dżuma” jako powieść o buncie
„Dżuma” jako powieść o wojnie
„Dżuma” jako powieść egzystencjalna
„Dżuma” jako traktat moralny
„Dżuma” jako powieść o ludzkiej moralności i solidarności
Heroiczne tworzenie siebie w świecie grozy i absurdu na przykładzie „Dżumy”
„Dżuma” jako powieść-parabola
Pozostali bohaterowie powieści Dżuma
Cottard – charakterystyka postaci
Joseph Grand – charakterystyka postaci
Ojciec Paneloux – charakterystyka postaci
Raymond Rambert – charakterystyka postaci
Jean Tarrou – charakterystyka postaci
Doktor Bernard Rieux – charakterystyka postaci
Moralność w „Dżumie”
Filozofia w „Dżumie”
Narracja w „Dżumie”
Kompozycja „Dżumy”
Czas i miejsce akcji „Dżumy”
Plan wydarzeń Dżumy
Interpretacja motta Dżumy
Interpretacja tytułu Dżuma
Albert Camus – życiorys pisarza
„Dżuma” - streszczenie