2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dżuma

2l.pl / Dżuma - opracowanie

Autor: Jakub Ciczkowski     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

W Dżumie mamy wielu narratorów, a więc różne punkty widzenia. O tym, że narratorem jest Rieux dowiadujemy się na końcu. Nie wypowiadał on jednak własnych sądów i obserwacji. Posługiwał się notatkami Jeana Tarrou – człowieka słabo znanego w Oranie, ostatniej ofiary zarazy.

Oran – miasto zadowolone z doczesności, bez pragnień, bez podejrzeń, bez roślinności, bez ptaków, pochłoniete interesami, dziwna architektura sprawia wrażenie miasta odwróconego od zatoki. Banalni mieszkańcy dużo pracują, są zabiegani, nie dostrzegają nawet braku zieleni i śpiewu ptaków. Byli uśpieni, przyzwyczajeni, zaślepieni i bezmyślni. Nie zauważyli symptomów nadciągającej zarazy. Została w nich uśpiona trwoga, brak im świadomości bytu. Świadomość ta przychodzi, gdy zostają wyrzuceni z codziennego rytmu życia. Starają się pokonać bezlitosną epidemię i klaustrofobiczną kwarantannę. Gdy nie ma świadomości, zaczynamy być zadufani. W momencie dżumy, zagrożenia następuje przewartościowanie, doceniamy innych: pani Castel wróciła do męża, do Oranu, chociaż nie byli zgodnym małżeństwem. Państwo Othon żyli wśród konwenansów, sztywni, bardzo porządni. Gdyby nie dżuma ich dzieci byłyby podobne do nich: dobrze wykształcone, nie ukazujące emocji. Ale umiera synek, wszystko się zmienia, wreszcie stają się ludźmi.

Epidemia zaczyna się od zdechłego szczura, którego znalazł dr Rieux. Gryzonie informują o zagrożeniu i zbliżającej się klęsce. Są klamrą obejmującą kronikę zarazy, bo sygnalizują też jej koniec. Wprowadzają grozę.


CZAS AKCJI
Dziesięć miesięcy, od 10. 04. do około połowy lutego następnego roku (podobnie jak u Dafoe).

Interpretacje: dżuma jako metafora:
1.zarazy, każdy kataklizm, stan zagrożenia, śmierć bliskich, brak środków do życia, utrata dorobku życia;
2.odniesienie do czasów wojny, czasów pogardy, II wojna światowa: wieżyczki wartownicze, miasto to teren zamknięty, masowa śmierć, cierpienie, strach, rozłąka;
3.odwieczne zmaganie się człowieka ze złem, to zło, które jest w nas, trzeba mieć świadomość tego, że w każdym z znas jest bakcyl dżumy;
4.dżuma to życie – tak powiedział stary astmatyk;




ZAWARTOŚĆ ROZDZIAŁÓW
I i II – udramatyzowana akcja oraz narracja o pierwszych miesiącach zarazy;
III – apogeum dżumy, wnikliwy i bezlitosny opis cierpień i grozy, to sierpień;
IV – szereg obrazów i dialogów, a wśród nich cztery najlepiej oddające atmosferę:
przedstawienie w Operze Miejskiej;
okrutne męczarnie umierającego chłopca;
śmierć ojca Paneloux;
liryczne ukazanie załamania się Granda, jego choroba;
Istotna jest też przyjaźń Rieux i Tarrou. O niej się nie mówi, ją się czuje.
V – koniec dżumy, śmierć ostatniej ofiary, otwarcie bram miasta;




Charakterystyczne jest ukazanie pięknego i ciepłego lata w chwili, gdy zaraza szalała. Stopniowa zamiana obrazu miasta w trakcie narastającej epidemii. Poetycki opis przeplata się ze strasznymi realiami (opisy pogrzebów). Najgorsze według narratora jest przygnębienie ogarniające mieszkańców, kapitulacja. Okazuje się, że przyzwyczajenie do rozpaczy jest gorsze od niej samej. Końcowy opis radości po odejściu dżumy jest nader skąpy. Okazuje się, że tylko miłość może przezwyciężyć okrucieństwo. Ale bakcyl dżumy nigdy nie umiera, zostaje tylko uśpiony.



  Dowiedz się więcej
Dżuma - streszczenie
Dżuma jako powieść parabola
Albert Camus - notka biograficzna
Dżuma a Dziennik roku zarazy
Dżuma - opracowanie
Dżuma Alberta Camus - bohaterowie, wiadomości wstępne
Józef Grand - charakterystyka
Rambert - charakterystyka
Doktor Rieux - charakterystyka
Tarrou - charakterystyka
Cottard, Ojciec Paneloux - opis postaci
Albert Camus - Dżuma - problematyka
Dżuma Alberta Camus - cytaty
Bibliografia do „Dżumy”
Dżuma - najważniejsze cytaty
Opis rozwoju epidemii w Dżumie
Czy człowiek może być mocniejszy od dżumy?
„Trzeba tylko iść naprzód w ciemnościach, trochę na oślep, i próbować czynić dobrze” - rozprawka
„(…) bakcyl dżumy nigdy nie umiera i nie znika” - rozprawka
Interpretacja kazań ojca Paneloux
Postawy ludzkie w „Dżumie”
„Dżuma” jako nakaz etyki heroicznej
Problem ludzkiej odpowiedzialności w „Dżumie”
Problem ludzkiej wolności w „Dżumie”
„Ludzie są raczej dobrzy niż źli” - rozprawka
Motyw Boga i religii w „Dżumie”
Motyw choroby w „Dżumie”
Motyw przemiany wewnętrznej w „Dżumie”
Motyw cierpienia w „Dżumie”
Motyw śmierci w „Dżumie”
Motyw lekarza w „Dżumie”
Motyw zła w „Dżumie”
„Dżuma” jako traktat o człowieku
„Dżuma” jako powieść o buncie
„Dżuma” jako powieść o wojnie
„Dżuma” jako powieść egzystencjalna
„Dżuma” jako traktat moralny
„Dżuma” jako powieść o ludzkiej moralności i solidarności
Heroiczne tworzenie siebie w świecie grozy i absurdu na przykładzie „Dżumy”
„Dżuma” jako powieść-parabola
Pozostali bohaterowie powieści Dżuma
Cottard – charakterystyka postaci
Joseph Grand – charakterystyka postaci
Ojciec Paneloux – charakterystyka postaci
Raymond Rambert – charakterystyka postaci
Jean Tarrou – charakterystyka postaci
Doktor Bernard Rieux – charakterystyka postaci
Moralność w „Dżumie”
Filozofia w „Dżumie”
Narracja w „Dżumie”
Kompozycja „Dżumy”
Czas i miejsce akcji „Dżumy”
Plan wydarzeń Dżumy
Interpretacja motta Dżumy
Interpretacja tytułu Dżuma
Albert Camus – życiorys pisarza
„Dżuma” - streszczenie