Dziady cz. II - streszczenie - 2l.pl
2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Dziady

2l.pl / Dziady cz. II - streszczenie

Autor: Redakcja 2l.pl     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim

Upiór
Jest to utwór wierszowany, składający się z 24 zwrotek, mających po cztery wersy. Tytułowym Upiorem był młody mężczyzna, zmarły śmiercią samobójczą – najprawdopodobniej samobójstwa dokonał na skutek nieszczęśliwej i niespełnionej miłości, choć autor nie wyznał tego wprost.

W każdy dzień zaduszny, rok rocznie, przybywał na ziemię, z krwią na piersi.

Część II
Wydarzenia, o których opowiada autor w tej części utworu, rozgrywały się w cmentarnej kaplicy, w wieczór poprzedzający zaduszki. Czytelnik jest świadkiem starego, sięgającego korzeniami do pogaństwa, obrzędu dziadów. We wstępie Mickiewicz po krótce objaśnia pochodzenie obrzędu. Pisze, iż zwyczaj ten obecny był w wierzeniach pogańskich, które następnie zostały inkulturowane do chrześcijaństwa. W trakcie dziadów żywi chcieli w miarę swoich możliwości pomóc zmarłym, dając im żywność i napoje, okazując przebaczenie i próbując zrozumieć ich wieczne cierpienia. Działo się to pod osłoną nocy, na cmentarzu i w znajdującej się tam kaplicy. Mickiewicz wyznał, iż taka sceneria bardzo silnie pobudzała jego romantyczną wyobraźnię, zwłaszcza, że dziady zawierały dużą dawkę ludowej mądrości.


Zgromadzeniu przewodniczył Guślarz, którego zadaniem było wywoływanie kolejnych duchów. Były to duchy tych ludzi, którzy nawet po śmierci nie zaznali spokoju i szczęścia wiecznego.

Na spotkanie z żywymi przybyły duchy lekkie – były to duchy dwójki dzieci. Choć nie popełniły one żadnej winy za życia, to jednak nie zaznały również cierpienia, żyły beztrosko i swobodnie. Tymczasem brak cierpienia w trakcie ziemskiego życia stanowił barierę dla życia wiecznego.

Guślarz, przed wywołaniem kolejnych duchów, zwracał się do nich określoną formułą:
Czego potrzebujesz duszyczko,
Żeby się dostać od nieba?
W odpowiedzi duchy za każdym razem wyjaśniały, jaki jest cel ich zejścia na ziemię.

Dzieci opowiedziały, jak szczęśliwe było ich dzieciństwo, prosiły także o jedno malutkie ziarnko gorczycy – symbolizujące ziemską gorycz, której w ich życiu zabrakło. Dzieci odchodząc pozostawiły zebranym moralną przestrogę:
[...] według bożego rozkazu:
kto nie doznał goryczy ni razu,
ten nie dozna słodyczy w niebie.
Zdanie to powtórzył chór, po czym Guślarz nakazał duchom odejść:
A kto prośby nie posłucha,
W imię Ojca, Syna, Ducha.
Widzicie Pański krzyż?
Nie chcecie jadła, napoju,
Zostawcie nas w spokoju:
A kysz, a kysz!
Te słowa również powtórzył chór. Następnie Starzec, tak jak mu kazał Guślarz, zapalił wódkę w kotle. W świetle buchających płomieni chór wykrzyczał:
Ciemno wszędzie, głucho wszędzie,
Co to będzie, co to będzie?


Następnie przybył duch z kategorii najcięższej – towarzyszyła mu gromada ptactwa, czyli ludzkich dusz, które były z nim związane za życia. Kolejne ptaki – np. Kruk i Sowa – wypomniały zjawie, iż za życia nie zwracał uwagi na głód, nędzę i cierpienie swoich poddanych.
Nie znałeś litość, Panie!
[...] I my nie znajmy litości:
szarpajmy jadło na sztuki,
niechaj nagie świecą kości.
Okazało się, iż zjawa była duchem okrutnego dziedzica, który zdawał sobie sprawę, iż nie miał żadnej szansy na doznanie nieba. Tymczasem towarzyszące mu ptactwo nie pozwoliło mu nawet na zebranie pożywienia, które otrzymał od żyjących. Chór stwierdził więc:
[...] kto nie był ni razu człowiekiem,/temu człowiek nic nie pomoże.

Kolejnym duchem, który został wywołany przez Guślarza, był duch pasterki Zosi – duch pośredni. Nie umiała ona kochać, gardziła miłością i uczuciami. Guślarz opisał ją w ten sposób:
Na głowie ma kraśny wianek,
W ręku zielony badylek,
A przed nią bieży baranek,
A nad nią leci motylek.
Duch Zosi błąkał się w strefie zawieszonej między życiem a śmiercią, niebem i ziemia. Chór wyznał, iż:
Kto nie dotknął ziemi ni razu,
Ten nigdy nie może być w niebie.
Guślarz pocieszał dziewczynę, że za dwa lata jej dusza osiągnie wieczne szczęście i przestanie się tułać po zaświatach.

Nim duch Zosi zdołał się oddalić, pojawiło się tajemnicze Widmo. Wzrok ma "dziki i zasępiony", bez słowa wpatruje się w twarz dziewczyny., a "Od piersi aż do nóg sięga" "pąsowa wstęga". Guślarz wzywa, by Widmo objawiło czego mu potrzeba, duch jednak milczy i choć wypowiadane są zaklęcia - nie odchodzi również. Wreszcie Guślarz zwraca się do pasterki, która zachowuje się równie dziwnie: zdrętwiałą milczy i uśmiecha się. Kiedy , zgodnie z nakazem Guślarza, wyprowadzano dziewczynę z kaplicy, ta spoglądała na Widmo podążające krok w krok za nią.

Chór zakończył obrzęd stwierdzeniem:
Gdzie my za nią, on z nią wszędzie.
Co to będzie, co to będzie?




  Dowiedz się więcej
Dziady cz. II - streszczenie
Geneza II cz. Dziadów
Wątki sakralne i ludyczne w II części Dziadów
Trzy rodzaje duchów w II części Dziadów
Związki II części Dziadów z dramatem antycznym
Funkcja obrzędu dziadów w II części Dziadów
Dziady cz. IV - streszczenie
Trzy godziny: rozpaczy, miłości i przestrogi w IV części Dziadów
Znaczenie monologu Pustelnika – Gustawa w IV części Dziadów
Portret tragicznego kochanka romantycznego w IV części Dziadów
IV część Dziadów jako wielkie romantyczne studium miłości
„Dziady” – bibliografia
„Kobieto! Puchu marny! Ty wietrzna istoto” – motyw kobiety w IV cz. „Dziadów”
Konflikt uczucia i rozumu w IV cz. „Dziadów”
Miłość jako cierpienie – „Dziady” cz. IV
Istota miłości romantycznej na przykładzie IV cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. IV jako dramat romantyczny
Gustaw z IV cz. „Dziadów” jako bohater werteryczny
Pustelnik/Gustaw – charakterystyka postaci
„Dziady” cz. IV – najważniejsze cytaty
„Dziady” cz. IV – plan wydarzeń
„Dziady” cz. IV – streszczenie
„Dziady. Część III” - cytaty
Historyczne pierwowzory postaci w III cz. „Dziadów”
Tło historyczne III cz. „Dziadów”
Związek III cz. „Dziadów” z powstaniem listopadowym
Konrad a ojczyzna w III cz. „Dziadów”
Konrad z III cz. Dziadów – charakterystyka
Motyw buntu w III cz. „Dziadów”
Motyw patriotyzmu w III cz. „Dziadów”
Realizm i fantastyka w III cz. „Dziadów”
Charakterystyka Nowosilcowa
Znaczenie „Ustępu” w III cz. „Dziadów”
Motyw despotyzmu i tyranii w III cz. „Dziadów”
Motyw Rosjan w III cz. „Dziadów”
Represje wobec młodych Polaków w III cz. „Dziadów”
Młodzież w III cz. „Dziadów”
Jak rozumiesz słowa Wysockiego: „Nasz naród jak lawa/Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa/Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi/Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi...”.
Ocena polskiego społeczeństwa w III cz. „Dziadów”
„Polska Chrystusem narodów” – wyjaśnij koncepcję Mickiewicza
Wpływ III cz. „Dziadów” na kształtowanie się postawy patriotycznej
Martyrologia narodu polskiego w III cz. „Dziadów”
Mesjanizm narodowy w III cz. „Dziadów”
„Dziady” cz. III jako arcydramat polski
„Dziady” cz. III jako dramat narodowo-rewolucyjny
Zadania poezji według „Wielkiej Improwizacji”
„Wielka Improwizacja” – interpretacja
Rollisonowa jak przykład matki cierpiącej
Widzenie Senatora - interpretacja
Widzenie Ewy – interpretacja
Widzenie księdza Piotra – interpretacja
„Mała improwizacja” – interpretacja
Scena więzienna – opis
Salon warszawski – opis
Bal u Senatora – opis
Czas i miejsce akcji III cz. „Dziadów”
Struktura III cz. „Dziadów”
Dziady cz. III – plan wydarzeń
„Dziady cz. III” – streszczenie
„Dziady” cz. II jako dramat społeczny
Obrzęd Dziadów i jego rola w dramacie
„Dziady” cz. II – przesłanie moralne
Duchy w „Dziadach” cz. II – znaczenie
„Dziady” – geneza
Ludowość w „Dziadach cz. II”
„Dziady” cz. II – najważniejsze cytaty
Czas i miejsce akcji w „Dziadach” cz. II
„Dziady” cz. II – plan wydarzeń
„Dziady” cz. II - streszczenie