Zdążyć przed Panem Bogiem - 2l.pl
2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Zdążyć przed Panem Bogiem

2l.pl / Zdążyć przed Panem Bogiem

Autor: Redakcja 2l.pl     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim



Zdążyć przed Panem Bogiem

Streszczenie „Zdążyć przed Panem Bogiem”

Bohater Marek wspomina chłodny dzień, dziewiętnasty kwietnia, kiedy obudzony strzałami, wyszedł z domu położonego w getcie. Następnego dnia wysadzono bramę i wybuch zabił kilkudziesięciu Niemców. Szturmowanego getta broniło czterdzieści osób, nie chcieli się poddać. Dzień wcześniej na wieść o likwidacji getta uformowało się ... wiecej



Kompozycja „Zdążyć przed panem Bogiem”

W reportażu Hanny Krall można wyróżnić trzy zasadnicze części – pierwsza to wywiad z Markiem Edelmanem, który był drukowany wcześniej w prasie, druga to recepcja jego wypowiedzi w kraju i zagranicą (forma meta reportażu). Kolejna układa się w traktat narratorki o pamięci i problemach z jej zachowaniem.

Utwór R... wiecej



Plan wydarzeń „Zdążyć przed panem Bogiem”

1. Wybuch powstania jako wybór sposobu umierania.
2. Likwidacja getta 19 kwietnia 1943 roku.
3. Anielewicz przywódcą powstania.
4. Samobójstwo Anielewicza.
5. Sposób dowodzenia Marka Edelmana.
6. Bohaterstwo Michała Klepfisza.
7. Praca Edelmana na Umschlagplatzu przy wyprowadzaniu chorych.
8. Sposób... wiecej



Obraz powstania w getcie warszawskim w „Zdążyć przed panem Bogiem”

Dziewiętnastego kwietnia 1943 roku miała odbyć się likwidacja getta. Informacja o tym dotarła do dowództwa dzień wcześniej. Osiemnastego kwietnia sztab, złożony z pięciu osób, zebrał się u Anielewicza. Przydzielili zadania – Anielewicz miał zająć się gettem centralnym, Geller i Edelman – szopami Toebbensa i fabryką s... wiecej



Obraz getta warszawskiego w „Zdążyć przed panem Bogiem”

Głód w getcie

W getcie Żydzi umierali często w strachu i ciemności. Leżeli, słabi z głodu, w wilgotnej pościeli, czekając aż ktoś przyniesie im owies na wodzie lub coś, co zdołali wygrzebać ze śmietnika. Ich dzieci wyrywały na ulicy przechodniom paczki z rąk w nadziei, że znajdą coś do jedzenia. W szpitalu ... wiecej



Tło historyczne „Zdążyć przed panem Bogiem”

Powstanie w getcie warszawskim była to dramatyczna akcja samoobrony podjęta przez Żydowską Organizację Bojową oraz Żydowski Związek Wojskowy w reakcji na wieść o mającej nastąpić ostatecznej likwidacji getta. Zryw wybuchł 19 kwietnia 1943 roku. Niemcy mieli przewagę liczebną oraz militarną. Bojowcy mieli bardzo mało - w dodatku s... wiecej



Symbole w „Zdążyć przed panem Bogiem”

Malowanie na czerwono skrzeli nieświeżych ryb – o czyn ten posądzał Mordechaja Anielewicza, przywódcę powstania w getcie Marek Edelman. Matka Mordechaja handlowała rybami, zaś pomalowanie ich skrzeli miało „poprawić” jakość towaru. Wielu zarzucało Edelmanowi, że nie powinien wspominać o tym fakcie, gdyż de heroizu... wiecej



„Zdążyć przed panem Bogiem” – interpretacja tytułu

Marek Edelman zajął się medycyną, uświadamiając sobie, że jako lekarz może nadal odpowiadać za ludzkie życie. Jego zadaniem było ocalenie jak najwięcej osób. Podobnie jak w czasie, kiedy stał w bramie Umschlagplatzu. Kiedy nie było żadnej szansy na wyleczenie, pragnął zapewnić ludziom komfortową śmierć – by nie bali si... wiecej



Pojmowanie historii w „Zdążyć przed panem Bogiem”

Hanna Krall pisząc „Zdążyć przed panem Bogiem” nie pragnęła stworzyć utworu ściśle historycznego. Nie przedstawiła także spójnej i uporządkowanej historii powstania w getcie warszawskim. Autorkę interesowały przede wszystkim losy ludzi. Na swojego rozmówcę wybrała jedynego żyjącego przywódcę powstania – Mark... wiecej



Śmierć w „Zdążyć przed panem Bogiem”

Motyw śmierci pojawia się w reportażu „Zdążyć przed panem Bogiem” bardzo często. Giną przede wszystkim Żydzi, którzy są wywożeni z getta do obozów zagłady, z bronią w ręku giną powstańcy. Według Edelmana w getcie „zawsze chodziło […] o śmierć, nigdy o życie”. Pozostałym w getcie Żydom pozosta... wiecej



Bóg w „Zdążyć przed panem Bogiem”

W reportażu Hanny Krall motyw Boga pojawia się w wielu momentach. Każdy z bohaterów pojmuje jego istnienie inaczej. W obliczu Holocaustu tradycyjna teologia wydaje się szczególnie bezradna. Czasy II wojny światowej przerastały w znaczny sposób dotychczasowe doświadczenia człowieka. Szczególny stosunek do Boga ma główny narrator ̶... wiecej



Gatunek reportażu na przykładzie „Zdążyć przed panem Bogiem”

Po ukazaniu się reportażu Hanny Krall czytelnicy zastanawiali się nad gatunkiem, jaki reprezentuje. Wśród wielu określeń nazywano go: esejem, opowieścią dokumentalną, książką reporterską, reportażem czy esejem historiograficznym. Autorka o swym utworze mówi, że „nie jest książką historyczną – o wojnie czy o powstan... wiecej



Geneza utworu „Zdążyć przed panem Bogiem”

Hanna Krall początkowo nie zamierzała napisać reportażu traktującego o powstaniu żydowskim w getcie warszawskim. W latach siedemdziesiątych pracowała w redakcji „Polityki” i przygotowywała artykuł o operacjach serca. Wówczas to zetknęła się po raz pierwszy z ordynatorem jednego z łódzkich szpitali, kardiochirurgiem Mark... wiecej



Bohaterowie „Zdążyć przed panem Bogiem”

Mordechaj Anielewicz – członek żydowskiego ruchu oporu podczas II wojny światowej. Przed wojną działał w organizacjach syjonistycznych (Haszomer-Hacair, a następnie dowódca oddziału i członek Komendy Naczelnej. Od 1942 jeden z organizatorów Bloku Antyfaszystowskiego w getcie warszawskim. W grudniu tego roku został komendan... wiecej



Hanna Krall – notatka szkolna

Hanna Krall – wybitna polska dziennikarka i pisarka żydowskiego pochodzenia. Urodziła się 20 maja 1937 roku w Warszawie. Podczas wojny straciła całą rodzinę, sama cudem unikając śmierci w obozie koncentracyjnym. Po wojnie ukończyła studia dziennikarskie na Uniwersytecie Warszawskim.

Debiutowała reportażem „Nie... wiecej



Marek Edelman – notatka szkolna

Polski działacz polityczny i społeczny żydowskiego pochodzenia, lekarz kardiolog, jeden z przywódców powstania w getcie warszawskim, kawaler Orderu Orła Białego (1998 rok).

Jego data i miejsce urodzin nie są znane, zwykło się przyjmować 1 stycznia 1922 w Warszawie lub 1 stycznia 1919 w Homlu, zmarł 2 października 2009 w ... wiecej



Portret Marka Edelmana na podstawie „Zdążyć przed panem Bogiem”

Sylwetkę Marka Edelmana – jako człowieka, lekarza, uczestnika i dowódcy powstania w getcie warszawskim prezentuje w swoim wywiadzie – książce „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanna Krall.

Marek Edelman jest głównym bohaterem utworu i rozmówcą Hanny Krall. Opowiada o wydarzeniach, w których uczestniczył... wiecej



Literatura faktu na przykładzie „Zdążyć przed panem Bogiem”

Po zakończeniu II wojny światowej jednym z najbardziej rozwijających się form gatunkowych była literatura faktu. Zasada mówiąca, że „życie jest ciekawsze od literatury” w szczególny sposób ujawniła się w obliczu wojennego exodusu. Możemy to obserwować na przykładzie utworu Zofii Nałkowskiej „Medaliony” czy ... wiecej



Motyw lekarza w „Zdążyć przed Panem Bogiem”

Podstawową powinnością lekarza, według Marka Edelmana, głównego bohatera „Zdążyć przed panem Bogiem” jest osłonienie płomienia ludzkiego życia, prowadzenie z Bogiem rywalizacji, mimo iż nikt boskich wyroków nie zna. Edelman jako lekarz przyczynił się do przeprowadzenia pierwszej w Polsce operacji na otwartym sercu, doko... wiecej



Wartość ludzkiego życia „Zdążyć przed panem Bogiem”

Jednym z najważniejszych moralnych tematów reportażu „Zdążyć przed panem Bogiem” jest życie ludzkie i jego wartość. Szczególna sytuacja, jaką były działania zbrojne podczas II wojny światowej, okrucieństwo i cierpienie jakiego doznawali ludzie, a przede wszystkim los Żydów postawiły człowieka w zupełnie nowych okoli... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Potop” – bibliografia

1. Bortnowski S., „Potop” w szkole. Odbiór powieści Henryka Sienkiewicza. Wnioski dydaktyczne, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1988.
2. Bujnicki T., Między realistyczną a romantyczną wizją dziejów – „Potop” Henryka Sienkiewicza, w: Arcydzieła literatury polskiej. Interpretacje, pod red. S. G... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Potop” – najważniejsze cytaty

Gdy się białogłowa przeciw tobie zaweźmie, choćbyś się w szparę w podłodze skrył, jeszcze cię igłą stamtąd wydłubie.
Zagłoba o kobietach

Gdy pożyjesz dłużej, poznasz, że gdy ktoś chce czegoś na świecie dokazać, temu nie wolno większych spraw dla mniejszych poświęcać.
Janusz Radziwił... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Kmicicowa kompania” Kossaka – portret awanturników

„Kmicicowa kompania” to jedna z ilustracji do Trylogii. Kmicic i jego kompani w interpretacji Kossaka to wąsaci, przystojni, dumni mężowie. Bez problemu dostrzegamy w bohaterach obrazu rubasznych i gnuśnych wojowników z „Potopu”. Są bogato odziani, mają na sobie futrzane czapy i płaszcze. Ich konie mają ozdobne upr... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Czy twoim zdaniem Kmicic jest bohaterem dla współczesnego, młodego człowieka?

Moim zdaniem trudno w dzisiejszych czasach utożsamiać się z dawnymi bohaterami literackimi, szczególnie, jeśli reprezentują oni tak odległe czas, jak XVII wiek. Andrzej Kmicic to główny bohater trzytomowej powieści historycznej Henryka Sienkiewicza „Potop”. Autor pragnął, by jego książka służyła pokrzepieniu serc, dlat... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Uczta w Kiejdanach – opis

Książę Janusz Radziwiłł zaprosił do swojej siedziby w Kiejdanach na ucztę najznamienitszych przywódców, posłów i żołnierzy litewskich. Wszyscy spodziewali się, że wspólnie z hetmanem wyruszą wkrótce przeciwko Szwedom. Gdy pojawił się gospodarz zebrani patrzyli na jego postawną sylwetkę z podziwem i wiwatowali na jego cześć.... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Charakterystyka porównawcza Andrzeja Kmicica i Jacka Soplicy

Chociaż bohaterów Mickiewicza (Jacek Soplica) i Sienkiewicza (Andrzej Kmicic) dzieli ponad wiek w stosunku do czasów, w których żyli ich pochodzenie i cechy charakteru każą doszukiwać się wielu podobieństw. Andrzej Kmicic to żyjący w połowie XVII wieku chorąży orszański, zaś Jacek Soplica to zaściankowy szlachcic.

Ob... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Realizm i fikcja w „Potopie”

Henryk Sienkiewicz w swej powieści połączył dwie płaszczyzny. Z jednej strony przekazał historyczną wiedzą o czasach potopu szwedzkiego, z drugiej stanowiła ona jedynie tło do fikcyjnych, fabularnych przygód jego bohaterów.

Na realizm składają się w „Potopie” wydarzenia i postaci historyczne. Sienkiewicz pr... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Sąd nad Andrzejem Kmicicem

Główny bohater powieści Henryka Sienkiewicza – Andrzej Kmicic – to postać kontrowersyjna, która zmienia swoje zachowanie podczas akcji utworu. To co niezmienne to odwaga i pewność siebie, umiłowanie kompanii, wierność szlacheckim tradycjom.

Poznając Kmicica w pierwszej części utworu dominują jego wady. To typ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Obraz Matki Boskiej w „Potopie”

W „Potopie” Sienkiewicza Matka Boska staje się już samodzielną sprawczynią cudów, wręcz – na wzór starożytnych bogiń z Iliady – osobiście wspiera walczących. W końcu staje się tą, której król powierza całe państwo – staje się Królową Polski. Jakże „długą drogę” musiał przebyć ob... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Aleksandra Billewiczówna jako kobieta idealna

Aleksandra Billewiczówna to piękna i dumna panna, która budzi w ludziach przede wszystkim respekt i szacunek. Jest dumna, ale jest to duma, która daje jej siłę i pewność siebie, potrzebne do bronienia swoich racji. Tak dzieje się wtedy, gdy wygania bez udzielenia pomocy towarzyszy Kmicica.

Konieczność robienia tego, co sł... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Krótka charakterystyka Kmicica

W Potopie Henryka Sienkiewicza najważniejszą postacią jest Kmicic – szlachcic „pełną gębą”. Jaki jest?

• Dzielny – potrafił „podchodzić Chowańskiego”.
• Bitny – kocha walkę i umie się bić. Musiał uznać wyższość Wołodyjowskiego i stwierdzić „kończ W... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Wartości wyznawane przez Andrzeja Kmicica

dziełem, w którym jednostka walczyła dla dobra zbiorowości, był Potop H. Sienkiewicza. Jego historyczna tematyka związana była z dramatycznym momentem z dziejów Polski. Zawiera przesłanie dla społeczeństwa XIX wieku dając mu nadzieję na odzyskanie niepodległości ukazując ideał postawy patriotycznej. Aby dorosnąć do swojej misji ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Aluzje Sienkiewicza do współczesności w „Potopie”

Poprzez pisanie powieści historycznych aluzję do ówczesności zawarł Henryk Sienkiewicz w „Potopie”. Powieść ta opisuje najazd Szwedów na Polskę, który był trudnym momentem kończącego się już wprawdzie, ale wciąż trwającego okresu świetności Rzeczypospolitej.

Dzieje są przedstawione w taki sposób, by ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Geneza „Potopu”

Sienkiewicz rozpoczął pisanie powieści 1 października 1884 roku, a zakończył 21 sierpnia w roku 1886. Utwór powstawał w szczególnych warunkach. Sienkiewicz podróżował w tym czasie po europejskich uzdrowiskach ze swoją chorą na gruźlicę żoną. Podczas jednej z nich jego ukochana zmarła. Praca w tak wyjątkowych okolicznościach by... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Obraz Szwedów w „Potopie”

„Potop” podejmuje problem walki na tle religijnym. Polacy broniący swej ojczyzny toczą walkę z protestancką armią króla Szwecji. Szwedzi w utworze Sienkiewicza nie szanują polskich świętości, religii, Matki Boskiej, śmieją się nawet podnieść rękę na święte miejsce dla Polaków – Jasną Górę. Krótka charakter... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Miłość Aleksandry Billewiczówny i Andrzeja Kmicica w „Potopie”

Historia Andrzeja Kmicica i Oleńki Billewiczówny, bohaterów „Potopu” Sienkiewicza to świetny przykład spełnionego związku. Zanim jednak doszło do zawarcia szczęśliwego małżeństwa, oboje musieli wiele przecierpieć i wykazać się stałością uczucia. Od dnia ich poznania i zrodzenia się uczucia aż do szczęśliwego rozw... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Literacka wizja rehabilitacji i przebaczenia w „Potopie”

Motyw winy, przebaczenia oraz rehabilitacji wykorzystał Henryk Sienkiewicz w „Potopie”. Dzieje chorążego orszańskiego Andrzeja Kmicica to przejście przez kolejne fazy przemiany - od awanturnika, poprzez nieświadomego zdrajcę, do prawego, wiernego królowi i ojczyźnie bojownika o wolność narodu, gotowego poświęcić swe życi... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Elementy stylu biblijnego w „Potopie” Henryka Sienkiewicza

Elementy biblijnej stylizacji w „Potopie” widać między innymi we fragmencie rozmowy Andrzeja Kmicica i Oleńki:
- Waćpan wiedziałeś o śmierci dziadziusia podkomorzego? - spytała panna.
- Nie wiedziałem, alem go łzami rzewnymi opłakał, dobrodzieja mojego, gdym się o jego zgonie od owych szaraczków dowiedział, ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Adaptacja „Potopu” Hoffmana

„Potop” Sienkiewicza stanowił wyzwanie realizacyjne dla wielu reżyserów. Sukcesem zakończyła się inicjatywa znanego polskiego reżysera – Jerzego Hoffmana. Zdjęcia do filmu były poprzedzone licznymi czynnościami przygotowawczymi, w tym przeróbkami powieści, a więc adaptacją samego materiału literackiego, tak by uksz... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Andrzej Kmicic jako bohater dynamiczny

Andrzej Kmicic to główny bohater „Potopu”. Na początku powieści jest wesołym, gwałtownym, porywczym awanturnikiem o bujnym temperamencie, skłonnym do „bitki i wypitki”, nieliczącym się z prawem. Wśród miejscowej społeczności zyskał opinię „hulaki”. Potrafił zapomnieć się w zabawie ze sprowadz... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Losy Andrzeja Kmicica

Kmicic, gdy przybywa do Billewicz zachowuje się bardzo śmiało wobec dopiero co poznanej Oleńki. Nalega na szybki ślub. Zachowuje się niekulturalnie i nie potrafi uszanować żałoby po dziadku narzeczonej. Później w Lubiczu urządza pijatykę i strzela wraz z towarzyszami do wiszących na ścianie portretów Billewiczów. Całe zajście uk... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Motyw przyjaźni w „Potopie”

Motyw przyjaźni ukazuje utwór pt. „Potop” autorstwa Henryka Sienkiewicza. Obok typowych, schematycznych modeli przyjaźni – Jan Skrzetuski, Helena i Zagłoba – pojawia się para nietuzinkowych rycerzy z charakterem. Jeden – Wołodyjowski – prawy, sumienny rycerz – patriota, drugi – Kmicic – ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Przemiana Andrzeja Kmicica i jej motywy

Topos średniowiecznego rycerza pojawia się w pozytywizmie. W literaturze tej epoki powstają najwybitniejsze kreacje rycerzy. Jednym z takich rycerzy jest Andrzej Kmicic bohater Potopu Henryka Sienkiewicza. Przechodzi on wewnętrzną przemianę, gdy modli się przed obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus na Jasnej Górze. Na końcu powieśc... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Tło historyczne w „Potopie”

Najbardziej znanym polskim pisarzem, który w swoich dziełach opisywał wydarzenia historyczne, jest Henryk Sienkiewicz. Jest on autorem m.in. „Potopu”, pozytywistycznej powieści o najeździe szwedzkim na Polskę. „Potop” to utwór „ku pokrzepieniu serc”. Autor wyraża przekonanie, iż naród nawet z najgorsze... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Motyw pojedynku w „Potopie”

W Polsce w XVII wieku pojedynkom sprzyjało pieniactwo Sarmatów, ich niechęć do negocjacji. Walka stanowiła, bowiem okazję do przejęcia majątku pokonanego czy też rozrywki i ośmieszenia przeciwnika.

Bardzo dobry przykład pojedynku z tamtych czasów znajdziemy w Potopie Henryka Sienkiewicza. Jest to walka Andrzeja Kmicica z ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Andrzej Kmicic - rycerz czy warchoł?

Andrzej Kmicic – główna postać „Potopu” Henryka Sienkiewicza. Wygrywa zarówno jako kochanek – otrzymuje rękę Aleksandry Billewiczówny, jak i jako bohater narodowy – jego młodzieńcze błędy zostają mu wybaczone, dzięki poświęceniu dla ojczyzny. Jego sukces okupiony jednak został wieloma ranami i wyrzecze... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Wątek rycerza i rycerstwa w „Potopie”

Odnowa wizerunku honorowego rycerza nastąpiła w pozytywizmie. To właśnie wówczas powstały najwspanialsze kreacje rycerzy. Stworzył je Henryk Sienkiewicz. Mam tutaj na myśli Andrzeja Kmicica, Skrzetuskiego, Zagłobę i Michała Wołodyjowskiego.

Życie Andrzeja Kmicica dzieli się na dwa etapy. Pierwszy to okres zdrady i upadk... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Motyw sarmaty i sarmatyzmu w „Potopie” Sienkiewicza

„Potop” jest środkowym ogniwem Trylogii Henryka Sienkiewicza i najobszerniejszą częścią cyklu. To powieść historyczna przedstawiająca obraz szlachty z jej wszystkimi wadami i zaletami. Warto by tu wspomnieć, że autor przy pisaniu swego monumentalnego dzieła opierał się przede wszystkich, na wspomnianych „Pamiętnika... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Motyw odkupienia winy w „Potopie”

Andrzej Kmicic, zwany Babiniczem to bohater powieści „Potop”, która wprowadza nas w czasy wojen szwedzko – polskich. Życie Kmicica podzielić można na dwa etapy. Pierwszy to zdrada i upadek moralny, a drugi to ekspiacja i oczyszczenie. W młodości bohatera wychowywało pole walki. Uprawiał wojnę podjazdową, partyzancką,... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Motyw wojny w „Potopie”

Henryk Sienkiewicz w „Potopie” stworzył obraz romantycznej wojenki. Opisy bitew pełne są dynamiki i barw. Wydaje się, że słyszymy rżenie koni, chrzęst zbroi, uderzenia mieczy i wystrzały z dział armatnich. Dużo jest krwi, hałasu i jęków ofiar. Jednak bardziej niż okrucieństwo wojny wyeksponowane jest bohaterstwo walczą... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Motyw zdrady ojczyzny w „Potopie”

Najbardziej godną potępienia zdradą staje się zdrada własnej ojczyzny. Henryk Sienkiewicz w swojej powieści historycznej „Potop” opisuje sylwetki zdrajców. Akcja utworu dzieje się podczas tzw. potopu szwedzkiego, a więc najazdu Szwedów na Polskę.

Polska magnateria dochodzi do wniosku, ze ma niewielkie szanse na... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Motyw władcy w „Potopie” (portret Jana Kazimierza)

Król polski - Jan Kazimierz w powieści „Potop” Sienkiewicza jest postacią drugoplanową. Autor nie opisuje jego drogi do władzy, wiemy tylko że jest królem Polski w momencie najazdu wojsk szwedzkich dowodzonych przez Karola Gustawa – króla Szwecji. Polska podczas tego najazdu jest bardzo słaba.

Król nie ma... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Założenia ideowe w „Potopie”

W czasach rozbiorowych, gdy brak było polskich instytucji państwowych i społecznych pielęgnowanie historii i jej funkcja jednocząca Polaków i chroniąca ich tożsamość była bardzo istotna. Motywy historyczne często pojawiały się w literaturze i sztuce. Istotną rolę zaczęło odgrywać nowoczesne dziejopisarstwo narodowe. Skupiano si... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Potop” a prawda historyczna

Historia i jej koncepcja to dominanty w ideowej budowie „Potopu”. Sienkiewicz patrzył na historię jako na działanie trzech sił: działań wybitnych jednostek (królowie polski i szwedzki, dowódcy, heroiczni rycerze, ksiądz Kordecki) dążeń całego społeczeństwa polskiego oraz działania opatrzności Bożej. Wyraża także opt... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Wątek romansowo-przygodowy w „Potopie”

Zarówno „Potop”, jak i pozostałe części „Trylogii” oparł Sienkiewicz na podobnym modelu kompozycyjnym, wzorując się na awanturniczej, przygodowej prozie historycznej Aleksandra Dumasa oraz wprowadzeniu wątku romansowego.

W powieści wątek romansowy bezpośrednio wiąże się z wątkiem wojenno-polityc... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Sposób kreowania bohaterów w „Potopie”

Jedną z głównych wyróżników sienkiewiczowskiej prozy jest sposób kreowania bohaterów literackich z powieści historycznych. Sam pisarz uważał, że postaci są jednym z najważniejszych składników prozy, że powinny „towarzyszyć” czytelnikom w życiu.

W kreacji bohaterów „Potopu” na uwagę zasług... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Style w „Potopie”

Jedną z kluczowych ról w „Potopie” odgrywa problem stylizacji, czyli odpowiedniego nawiązania do stylu piśmiennictwa i literatury siedemnastowiecznej. Wiąże się to z archaizacją tak słownictwa, jak i składni i fleksji, a także posługiwaniem się zwrotami i pojęciami charakterystycznymi dla epoki.

Sienkiewicz ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Artyzm powieści „Potop”

Twórczość Henryka Sienkiewicza obok utworów polskich romantyków była i jest bardzo ważna dla budowania polskiej świadomości narodowej. Autor nazywany był „hetmanem dusz polskich” lub „piewcą potęgi Polski nieujarzmionej”; krzewił nadzieję i wiarę w odrodzenie Rzeczypospolitej przywołując świetlane lata pol... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Potop” – znaczenie tytułu

W tytule swej powieści Sienkiewicz wykorzystał obiegową nazwę, jaką określano najazd Szwedów na Polskę w 1655 roku, zwanym „potopem szwedzkim”. Akcja utworu rozgrywa się w głównej mierze w latach 1655-1656 na terenach Rzeczpospolitej okupowanej przez wojska szwedzkie. Dotyczy początkowej klęski Polaków w pierwszej fazie w... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Archaizacja w „Potopie”

Jedną z kluczowych ról w „Potopie” odgrywa problem stylizacji, czyli odpowiedniego nawiązania do stylu piśmiennictwa i literatury siedemnastowiecznej. Wiąże się to z archaizacją tak słownictwa, jak i składni i fleksji, a także posługiwaniem się zwrotami i pojęciami charakterystycznymi dla epoki.

Sienkiewicz ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Bohaterowie historyczni w „Potopie”

Powieść historyczną „Potop” oprał Henryk Sienkiewicz na różnorodnych źródłach historycznych. Starał się pozostawać im wierny i odtworzyć wydarzenia z połowy XVII wieku, dlatego obok licznych postaci fikcyjnych pojawiają się w utworze postaci historyczne. Do najważniejszych należą:

Jan Kazimierz &#... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Wydarzenia historyczne w „Potopie”

Głównym wątkiem powieści „Potop” Henryka Sienkiewicza jest watek historyczny. Składa się nań wiele szczegółowo opisanych wydarzeń z okresu „potopu szwedzkiego” z lat 1655-1656. Do najważniejszych z nich należą:

• zaciągi do chorągwi zarządzone przez hetmana wielkiego litewskiego;
... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Bogusław Radziwiłł – charakterystyka

Bogusław Radziwiłł historyczny książę koniuszy litewski. To cynik pozbawiony jakichkolwiek zasad. Różni go to od jego zaślepionego ambicją brata Janusza. W przeciwieństwie do niego jest świadomy zdrady. Dla niego ojczyzna nie ma żadnej wartości i jest w stanie sprzedać ją bez żadnych skrupułów. Uważa Kmicica za podobnego sobie ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Janusz Radziwiłł – charakterystyka

Janusz Radziwiłł to historyczny książę, wojewoda wileński i hetman wielki litewski. W „Potopie” ukazany został jako postawny czterdziestokilkuletni mężczyzna. Pragnie oddać Litwę w ręce szwedzkie, by zwiększyć swoją niezależność i panowanie. Myśli nawet o zdobyciu królewskiej korony i nie cofa się przed zdradą. wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Zagłoba – charakterystyka

„A jam jest Zagłoba” – tak zwykle zapowiadał sam siebie Onufry Zagłoba herbu Wczele. Pogromca Kozaków, znawca dusz szlacheckich i magnackich, postrach wrogów Rzeczypospolitej. Jedna z najwspanialszych postaci literatury polskiej. W swoich wspomnieniach Henryk Sienkiewicz pisze, że pierwotnie tworzył postać Zagłoby jako d... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Michał Wołodyjowski – charakterystyka

Mały rycerz, czyli pan Michał Wołodyjowski to kolejna legendarna postać Trylogii. Stanowi przykład szlachcica wiernie służącego ojczyźnie. Jego służba jest służbą wojskową, reszta to „nic to”. Dla niego ważna jest ojczyzna. W jej imię znosi wiele i zaryzykuje wiele. Jednocześnie – jak przystało na szlachcica &#... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Aleksandra Billewiczówna – charakterystyka

Aleksandra Billewiczówna była wnuczką Herakliusza Billewicza, panną młodą i niezwykle urodziwą. Miała włosy koloru blond i łagodne rysy twarzy. Potrafiła być opanowana, skromna i poważna. Jej dziadek w testamencie polecił jej poślubić Andrzeja Kmicica, lecz gdyby ten się jej nie spodobał mogła wstąpić do klasztoru.

wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Andrzej Kmicic – charakterystyka

Andrzej Kmicic to główny bohater powieści Sienkiewicza „Potop”. Poznajemy go jako chorążego orszańskiego, potomka znakomitego rodu, któremu Herakliusz Billewicz przyrzekł w testamencie rękę swej wnuczki – Oleńki. Podczas akcji powieści postać ta przechodzi metamorfozę.

Na początku Kmicic to awanturnik ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Potop” jako powieść historyczna (cechy gatunku)

Sienkiewicz mimo iż wzorował się na istniejących już typach powieści historycznej, umiejętnie je łącząc stworzył nowy typ historycznej powieści. Przede wszystkim połączył powieść walterskotowską, która kładła nacisk na szczegóły obyczajowe i historyczne (autor opierając się w „Potopie” na różnorodnych źród... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Henryk Sienkiewicz – notatka szkolna

Henryk Sienkiewicz (pseudonim Litwos) przyszedł na świat w Woli Okrzejskiej 5 maja 1846 roku. Jego ojciec – Józef – był ubożejącym szlachcicem przywiązanym do tradycji swego rodu i patriotyzmu, co przekazał swoim dzieciom. Młody Sienkiewicz ukończył gimnazjum realne w Warszawie, a w 1866 roku wstąpił na Wydział lekarski S... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Obraz społeczeństwa polskiego w „Potopie”

W „Potopie” Henryk Sienkiewicz starał się zawrzeć obraz całego społeczeństwa polskiego. Ukazał zarówno wady, jak i zalety jego przedstawicieli, charakteryzując poszczególne grupy, wśród których najważniejsze są magnateria, szlachta oraz lud.

Polska arystokracja z XVII wieku została postawiona przez autora &... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Obraz Polaków w XVII wieku na podstawie „Potopu”

W „Potopie” odnajdziemy portret zbiorowy Polaków z XVII wieku. Pisarz opisując poszczególne warstwy społeczne przede wszystkim koncentruje się na szlachcie. Na czele państwa stoi sprawiedliwy władca – Jan Kazimierz, którego cechuje roztropność i mądrość. Powraca on do ojczyzny ze Śląska na wieść o rozgorzałym bu... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Potop” – wątki główne i poboczne

Na pierwszy plan w powieści historycznej Henryka Sienkiewicza „Potop” wysuwa się wątek historyczny. Dotyczy on, na co wskazuje już sam tytuł okresu wojny Polski ze Szwecją w połowie XVII wieku. Pisarz akcję właściwą skupia w latach 1655-1656. Punktem kulminacyjnym konflikty czyni obronę klasztoru na Jasnej Górze – st... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Potop” – problematyka

Problematyka „Potopu” Sienkiewicza związana jest z koncepcją widzenia historii przez autora. Mimo wierności realiom z XVII-wiecznej Polski opowieść Sienkiewicza jest w dużej mierze optymistyczna. Powstała pod zaborami w XIX wieku i miała społeczeństwu polskiemu przynieść pokrzepienie i nadzieję. Bohaterowie zestawieni są ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Skrócony plan wydarzeń „Potopu”

TOM I
1. Postanowienie o ślubie Aleksandry Billewiczówny i Andrzeja Kmicica.
2. Spalenie Wołmontowicz przez Kmicica.
3. Pojedynek Kmicica z Michałem Wołodyjowskim.
4. Kapitulacja pospolitego ruszenia pod Piłą, Ujściem i Wieleniem.
5. Informacja o oddaniu Rzeczpospolitej Szwedom na uczcie u Janusza Ra... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

„Potop” – szczegółowy plan wydarzeń

TOM I
1. Testament Billewicza.
2. Niespodziewane przybycie Andrzeja Kmicica do Wodoktów.
3. Zabawa Kmicica i jego kompanii majątku Lubicz.
4. Kulig młodych do Mitrunów
5. Wiadomość o palącej się Upicie.
6. Skargi szlachty Laudańskiej na Kmicica.
7. Bójka kompanii Kmicica z Butrymami w ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Postawa Polaków wobec najazdu Szwedów

Sienkiewicz ukazuje w „Potopie” wszystkie warstwy konstytuujące społeczeństwo siedemnastowiecznej Rzeczpospolitej, jak również ich reakcję na groźbę utraty niepodległości. Jako pierwsi opór Szwedom stawiają chłopi i mieszczanie. Szlachta albo opowiadała się za najeźdźcą albo była zbyt przerażona by przedsięwziąć ... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Kompozycja Potopu

Akcję „Potopu” współtworzą dwa watki:
Wątek historyczno-przygodowy
Wątek romansowy

Powieść rozpoczyna się od spraw romansowych, czyli od stopniowego pogarszania się stosunków między Oleńką a Kmicicem. Od zupełnego moralnego rozkładu ratuje bohatera wejście w służbę Janusza Radziwiłła R... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Idea „Potopu” – powieść pisana „ku pokrzepieniu serc”

Na ostatniej stronie trzeciej części Trylogii czytamy; „ Na tym kończy się szereg Książęk, pisanych w ciągu kilku lat i w niemałym trudzie – dla pokrzepienia serc”. W tym zdaniu zawiera się przewodnia idea „Potopu” i dwóch pozostałych części. W interesującej nas lekturze kluczowe znaczenie maja dwa mome... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Typy narracji w Potopie

Sienkiewicz chciał zachować wierność prawdzie historycznej w swych dziełach. Aby zachować dystans do opisywanych zdarzeń pisarz często przywoływał wiadomości będące w społecznym obiegu, wyrażane przez narratora. Zazwyczaj patrzy on na historię, z perspektywy konkretnych bohaterów, wówczas staje się niejako XVII-wiecznym pamiętn... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Materiał źródłowy powieści

Sienkiewicz zajmował się badaniem epoki, którą opisywał w dziełach. Czytelników interesowało odniesienie się pisarza do źródeł historycznych. Konieczny podkreślenia jest fakt, że twórca Trylogii nie był historykiem, jego dzieła sięgają zazwyczaj do takich źródeł, które są wartościowsze raczej dla pisarza niż historyka. Po... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Czas i miejsce akcji

Akcja utworu obejmuje lata 1655-1657. Na terenie Rzeczpospolitej ma miejsce najazd szwedzki. Wydarzenia te dzieją się na obszarze niemal całego kraju: Wielkopolski, Litwy oraz Śląska i Małopolski.... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Potop - bohaterowie

Andrzej Kmicic – przystojny, wysoki blondyn o siwych oczach i smagłej cerze. Jest on typowym przedstawicielem zubożałego rodu szlacheckiego. Jego postać charakteryzuje ogromny dynamizm. Poznajemy go jako gwałtownego i porywczego szlachcica, dla sarmackiej szlachty jest wówczas ideałem kompana skłonnego do „bitki i wypitki”... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Okoliczności powstania "Potopu"

Sienkiewicz rozpoczął pisanie „Potopu” w październiku 1884 roku, pracę tę przerwała mu ciężka choroba żony. Pisarz musiał wyjechać z nią do uzdrowiska – Metanu. Wówczas to przeżył bardzo trudny okres życia, z jednej strony musiał się opiekować żoną, z drugiej zaś pracował twórczo nad nowym dziełem, do kt... wiecej




Notice: Undefined offset: 3 in /home/lpl/domains/2l.pl/public_html/2l2l.php on line 440

Potop – streszczenie

Wstęp:

Narrator opisuje historię rodu Billewiczów. Za panowania Jana Kazimierza patriarchą rodu był Herakliusz Billewicz. Jego własnością były Wodokty, Lubicz i Mitruny. Cała szlachta laudańska służyła w jego chorągwi, a Billewicz cieszył się przyjaźnią wojewody litewskiego Janusza Radziwiłła. W 1654 r. szl... wiecej