2l.pl Lektury Motywy literackie
Jesteś w: 2l.pl -> Gloria victis

2l.pl / Gloria victis

Autor: Redakcja 2l.pl     Data publikacji: 20.01.2006     Serwis chroniony prawem autorskim



Gloria victis

Biogram Elizy Orzeszkowej

Eliza Orzeszkowa przyszła na świat 6 czerwca 1841 roku w Milkowszczyźnie nieopodal Grodna w rodzinie zamożnego ziemiaństwa – Pawłowskich. Edukację uzyskała u sakramentek w Warszawie, a rok po jej zakończeniu (1858) wyszła za Piotra Orzeszkę i zamieszkałą w Ludwinowie koło Kobrynia.

Podczas powstania styczniowego c... wiecej



„Gloria victis” – streszczenie

„Ciekawy świata” wiatr, który zbiera baśnie, dawne dzieje, echa walk dociera na tajemnicze, równinne litewskie Polesie w okolice Kanału Królewskiego. Spotyka swego przyjaciela – wysokopienny i cienisty las. Pyta o to, co się ostatnio wydarzyło, gdyż wyczuwa krew i echa walki. Dostrzega także pagórek z małym krzyżem. ... wiecej



„Gloria victis” – plan wydarzeń

1. Spotkanie wiatru i lasu na Polesiu litewskim.
2. Mogiła bezimiennych bohaterów.
3. Opowieść dębu o powstańcach.
4. Przywódcą powstańców – Romuald Traugutt.
5. Charakterystyka Jagmina, Marysia i Anieli Tarłowskich.

6. Przyjaźń młodych ludzi.
7. Wiadomość o rozpoczęciu powstańczy... wiecej



„Gloria victis” – geneza

Nowela „Gloria victis” została wydane w zbiorze o tym samym tytule w 1910 roku. Na cykl złożyło się pięć nowel: „Oni”, „Oficer”, „Hekuba”, „Bóg wie kto” oraz tytułowe „Gloria victis”. W ostatnim autorka relacjonując przebieg jednego epizodu z powstania styczniowego z... wiecej



„Gloria victis” na tle prądów literackich epoki

Mimo że nowela „Gloria victis” ukazała się w 1910 roku w epoce Młodej Polski wykazuje silne związki z ideami pozytywistycznymi, którym wierna pozostawała Orzeszkowa. Mimo to można wyróżnić cechy, które odbiegały od założeń pozytywizmu.

Główne nurty, jakim w utworze hołduje autorka to realizm i naturalizm... wiecej



„Gloria victis” – charakterystyka bohaterów

Romuald Traugutt – przywódca powstańców, człowiek „świętego imienia”, który wziął na ramiona krzyż swego narodu. Miał czarne włosy, zamyślone oczy i uśmiech dziecka. Na czole miał zmarszczkę, która nieraz powodowała, że sprawiał groźne wrażenie. Miał silny głos, przyrównany do głosu Leonidasa spod... wiecej



„Gloria victis” – kompozycja

Zasadą kompozycyjną „Glorii victis” jest zderzenie losów indywidualnych z prawami wielkiej historii. Orzeszkowa, ukazując odważnych powstańców, chce oddać im sprawiedliwość, dzięki kilkudziesięcioletniej perspektywie podkreśla wielki wpływ ich czynu na przyszłość.

Historię o walkach leśnego oddziału pow... wiecej



„Gloria victis” – narracja i język

Mimo iż nowela „Gloria victis” ukazała się w 1910 roku, czyli w dobie Młodej Polski, wiele jej cech odzwierciedla pozytywistyczne założenia, którym Orzeszkowa pozostała wierna do śmierci. Realistyczny świat przedstawiony w pozytywistycznych utworach oparty był przede wszystkim na wprowadzeniu wszechwiedzącego i wszechobecne... wiecej



Patos, baśniowość i poetyckość w „Glorii victis”

Patos, czyli górnolotne wzniosłe i poważne słowa wypowiedzi związane są z poruszanym przez Orzeszkowa tematem powstania styczniowego oraz towarzyszącym mu wartościom, takim jak: wolność, miłość, ofiara, poświęcenie i śmierć. Naturalny patos utworu potęguje wprowadzenie elementów baśniowych.

W tekście odnajdziemy b... wiecej



„Gloria victis” – tło historyczne

Głównym historycznym wydarzeniem, którego epizod przywołuje Eliza Orzeszkowa w noweli „Gloria victis” jest powstanie styczniowe, które wybuchło 22 stycznia 1863 roku. Było to najdłuższe i najprawdopodobniej najbardziej krwawe powstanie narodowowyzwoleńcze w całej historii państwa polskiego. Swoim zasięgiem objęło Króles... wiecej



„Gloria victis” – interpretacja tytułu

Tytuł „Gloria victis” jest nie tylko tytułem jednej z nowel Orzeszkowej, ale całego zbioru utworów poświęconych wydarzeniom z powstania styczniowego. Dosłownie termin „gloria victis” znaczy „chwała zwyciężonym”. Jest to sentencja pochodząca z języka łacińskiego.

„Gloria victis!&... wiecej



„Gloria victis” – rola natury

W noweli Orzeszkowej „Gloria victis” świat przyrody jest ulega personifikacji. Rośliny przemawiają w ludzkim języku, posiadają także ludzkie cechy i zachowania.

Głównym bohaterem jest las opowiadający swemu przyjacielowi wiatrowi historię jaka wydarzyła się podczas powstania styczniowego. Personifikowany wiatr... wiecej



Maryś Tarłowski – charakterystyka

Marian Tarłowski jest nieśmiałym, wątłym fizycznie dwudziestoletnim człowiekiem, zafascynowany harmonijną naturą, w której nie ma wojen i niewoli, w której śmierć jest naturalnym końcem istnienia. Na twarzy był różowy i biały; miał łagodne, nieśmiałe, czyste i błękitne oczy. Wyglądał jak „przebrana dziewczyna czy led... wiecej



Romuald Traugutt – charakterystyka

Romuald Traugutt – historyczny przywódca powstańców, człowiek „świętego imienia”, który „wziął na ramiona krzyż swego narodu”. W opisanych wydarzeniach był dowódcą jednego z oddziałów powstańczych, działających na Polesiu. Miał czarne włosy, zamyślone oczy i uśmiech dziecka. Na czole miał... wiecej



Jagmin – charakterystyka

Jagmin to przystojny młodzieniec mieszkający na Polesiu litewskim. Miał wyniosłą postawę, czarne włosy i czarny, iskrzący się wzrok. Przyrównany zostaje do antycznego Herkulesa, a jego rysy przywodzą na myśl postać rzymskiego wodza i polityka – Scypiona: „Na czele jazdy wybór wodza postawił młodzieńca o postawie wynios... wiecej



Aniela Tarłowska – charakterystyka

Aniela Tarłowska to ukochana siostra Marysia. Podobnie jak on wątła i drobna – „ta sama drobność wzrostów, wątłość kształtów, te same rysy cery i na rysach rozlane wyrazy”. Miała jasne włosy, błękitne oczy, i wesoły uśmiech, który często gościł na jej rumianych ustach. Bardzo kochała brata, była jak on si... wiecej



Motyw patriotyzmu w noweli „Gloria victis”

„Ostatni zryw romantyzmu”, jak zwykło określać się powstanie styczniowe, Orzeszkowa przedstawia jako absolutną konieczność. Pisze o tym, że sam udział w powstaniu zasługuje na nobilitację. Dlatego w opowiadaniu nacisk położony jest na heroizm polskiego powstańca. „Gloria victis” została napisana w epoce pozyt... wiecej



Motyw mogiły w noweli „Gloria victis”

Eliza Orzeszkowa w noweli „Gloria victis” opowiedziała o jednym z epizodów powstania styczniowego. Nowela jest utrzymana w konwencji baśniowej. Świadkami walk, cierpień i nadziei powstańców są leśne drzewa. To właśnie w lesie stoczyła się tragiczna w skutkach dla dwójki przyjaciół: Marysia Tarłowskiego i Jagmina bitwa.... wiecej



Motyw heroicznej śmierci w noweli „Gloria victis”

W pozytywizmie nie brakowało motywu śmierci heroicznej, dobrym przykładem jest nowela „Gloria victis” Elizy Orzeszkowej. Śmierć obrońców ojczyzny i uczestników powstania styczniowego została przedstawiona w kategoriach początku i nowego życia, które wyrośnie z ziarna buntu i walki o niepodległość.

Wydarzen... wiecej



Obraz powstania styczniowego w noweli „Gloria victis”

W epoce pozytywizmu tworzyła Eliza Orzeszkowa. Jednym z jej utworów upamiętniających w szczególny sposób powstanie styczniowe jest „Gloria victis”. Orzeszkowa zgodnie z hasłami swojej epoki nie nawoływała do walki, ale upamiętniała narodowe zrywy. Nowela „Gloria victis” pochodzi ze zbioru opowiadań o tej samej n... wiecej