Jesteś w: 2l.pl -> Balladyna

Balladyna

Autor: Karolina Marlęga     Serwis chroniony prawem autorskim

„Balladyna” - czas i geneza powstania utworu


Dramat Juliusza Słowackiego „Balladyna” został napisany w 1834 roku, w czasie pobytu poety w Szwajcarii, w Genewie. Wydano go w Paryżu w 1839 roku.

Do stworzenia tego dramatu zainspirowała Słowackiego sytuacja polskiej emigracji po powstaniu listopadowym / 1830 – 1831 /. Rozproszyła się ona po krajach zachodniej Europy
/ Francja, Szwajcaria, Belgia, Wielka Brytania, Saksonia /. Był to okres tzw. Wielkiej Emigracji.

Nastroje panujące wśród emigrantów były złe. Środowisko podzieliło się na liczne ugrupowania i obozy, które toczyły ze sobą spory.

W tych okolicznościach Słowackiemu przyszła do głowy myśl, by napisać dzieło, które pokazywałoby „optymistyczną” przeszłość kraju i jego ogólnohistoryczne przeznaczenie. Myśl poety była zgodna z romantyczną historiozofią. Zakładała ona, że losy narodu i państwa polskiego zostały ustalone w chwili powołania go do istnienia wolą Boga.

Takie przekonanie spowodowało, że sięgnął po tematykę pozahistoryczną, legendarną, przypominającą Polakom tradycję i główne wartości, tchnącą optymizmem. Chciał to jednak zrobić

w sposób niekonwencjonalny – posługując się ironią wobec otaczanej kultem tradycji. Powstało w ten sposób dzieło nowatorskie. Tego nowatorstwa Słowacki sam obawiał się. W jednym z listów pisze o „Balladynie” „(...) bo choć rzecz jest polska, ale nie patriotyczna, więc gotowa mi źle odpłacić...”

Po opublikowaniu „Balladyny” czytelnicy i krytycy rzeczywiście drwili z tego dramatu. Nie rozumieli, że ma być to uniwersalny, międzyepokowy model polskiego losu, fantastyczna legenda.
Poecie chodziło o refleksję nad prawami historii i zasadami narodowego losu, by z przeszłości można było wysnuć wnioski na przyszłość.

W liście do matki z 18 grudnia 1834 roku Słowacki pisze tak: „Zobaczysz kiedyś Mamo kochana, co to za dziwna kraina – i czasy. Tragedia cała podobna do starej ballady, ułożona tak, jakby ją gmin układał, przeciwna zupełnie prawdzie historycznej, czasem przeciwna podobieństwu prawdy. Ludzie jednak starałem się aby byli prawdziwymi i aby w sercu mieli nasze serca”.

Czas i miejsce akcji „Balladyny”


Juliusz Słowacki sam określił czas i miejsce akcji swojego dramatu „Balladyna”. Rozgrywa się on „za czasów bajecznych koło jeziora Gopło”. Gopło jest jeziorem położonym na Pojezierzu Gnieźnieńskim.

Bohaterowie dramatu żyją za czasów panowania na tronie polskim legendarnej dynastii Popielów. O dynastii tej wspominają w swoich kronikach Wincenty Kadłubek i Jan Długosz. Długosz utrzymuje, że Popiel I panował około roku 800. Jego stolicą pierwotnie miał być Kraków. Później przeniósł ją do Gniezna a ostatecznie do Kruszwicy.

W dramacie Słowackiego pojawiają się nieodnotowane przez kronikarzy postacie Popiela III i Popiela IV. Ponieważ są one fikcyjne, autor nie naruszając prawdy historycznej może uśmiercić je pod koniec dramatu.

Posiadane przez Pustelnika insygnium królewskie czyli korona Lecha ma swoje uzasadnienie w kronikarskich zapiskach, według których Popiel I był synem Leszka III.

Są to jednak rzeczywiście czasy legendarne, ponieważ za pierwszego historycznego władcę Polski uznaje się Mieszka I / ok. 935 – 992 /.

Akcja dramatu Słowackiego rozgrywa się w lasach nad jeziorem Gopło oraz pod murami Gniezna i na zamku gnieźnieńskim. Nad Gopłem znajduje się zamek Kirkora, gdzieś w pobliskim lesie jest chata Wdowy i dom Pustelnika. Pod murami Gniezna toczą się walki a sąd poprzedzający koronację Balladyny odbywa się na zamku w Gnieźnie.

Czas przebiegu zdarzeń w „Balladynie” obejmuje cztery dni. Między aktem I i II upływa noc Kirkor w tym czasie nocuje w chacie Wdowy. Rano Alina i Balladyna idą po maliny. Tego dnia, rankiem zostaje dokonane zabójstwo. Akt III zaczyna się od ranka trzeciego dnia, gdy Balladyna z matką przenoszą się do zamku. Uczta w zamku odbywa się tego samego dnia – nocą / akt IV /. W akcie V mamy czwarty dzień, w czasie którego trwają walki pod murami Gniezna. Na zakończenie ma miejsce sąd Balladyny.

„Balladyna” - znaczenie tytułu


Juliusz Słowacki swojemu dramatowi rozgrywającemu się w legendarnych czasach panowania dynastii Popielów nadał tytuł „Balladyna”. Jest to imię głównej bohaterki tragedii. Imię to nawiązuje do bardzo popularnego w epoce romantyzmu gatunku literackiego, jakim była ballada.

W liście do matki z 18 grudnia 1834 roku Słowacki pisze tak o swoim dramacie: „Zobaczysz kiedyś Mamo kochana, co to za dziwna kraina – i czasy. Tragedia cała podobna do starej ballady, ułożona tak, jakby ją gmin układał, przeciwna zupełnie prawdzie historycznej, czasem przeciwna podobieństwu prawdy. Ludzie jednak starałem się aby byli prawdziwymi i aby w sercu mieli nasze serca”.

Ballada jest wierszowanym utworem liryczno-epickim, który czerpie swój temat z baśni i legend ludowych.

Idąc tym śladem, Słowacki stworzył dramat, w którym rozwinął charakterystyczne elementy ballady. Występuje więc w nim fantastyczny świat nimf i duszków / Goplana, Chochlik i Skierka /, czary / przemiana Grabca w wierzbę i w króla dzwonkowego / i fantastyczny przedmiot, jakim jest korona Lecha.

Oprócz tego pojawia się tam naturalna moralność. Natura zawsze odróżnia dobro od zła / jaskółki lecą na spotkanie Aliny i uciekają przed Balladyną /, ujawnia prawdę, demaskuje fałsz i karze zło.
To siły natury wymierzają ostateczną karę i unicestwiają Balladynę, która naruszyła zasady obowiązujące w ludzkiej społeczności.

W epice ludowej morał jest nieodłącznym elementem opowiedzianej historii. To samo dotyczy ballady sięgającej do ludowych wzorców. Tak więc Balladyna jest postacią zrodzoną z ballady a jej historia opowiada o mrocznych zakamarkach duszy ludzkiej, o bezwzględnej walce o władzę i o sprawiedliwych wyrokach natury.

Język „Balladyny”


Juliusz Słowacki uważany jest za poetę po mistrzowsku posługującego się słowem. W jego dramacie „Balladyna” łączą się ze sobą różne style wypowiedzi – niski obok wysokiego, patetyczny obok gwary. Pojawiają się też indywidualizacje stylistyczne przy poszczególnych postaciach. W sztuce sąsiadują ze sobą tragizm, groza i komizm.

Badacze literatury zwracają przede wszystkim uwagę na język ironii romantycznej, jaki występuje w „Balladynie”. W dziele ujawnia się on poprzez programowy dystans autora do swoich bohaterów, wykorzystywanie niepowagi i komizmu do rozbicia iluzji / np. iluzji tragedii /, czasami przybiera postać „ pisania o pisaniu”. Wszystkiemu towarzyszy ustawiczne wychylanie się autora z dzieła i podkreślanie swojej obecności. Powikłania świata przedstawione są poprzez poplątanie wątków i postaci.

Autor dramatu nie ukrywa jego teatralności. Zaprezentowany świat nie dotyczy rzeczywistości lecz innych dzieł literackich / ballady, sielanki, legendy, baśni, opowieści gotyckiej, kronik, dramatów Szekspira /. Stąd bierze się połączenie ciągle zmieniających się konwencji. Jego bohaterowie pochodzą z innych utworów literackich - Grabiec jest renesansowym błaznem, Filon pochodzi z sentymentalnej sielanki, Balladyna wymyśla swój życiorys zgodnie z opowieścią gotycką. Z tego powodu określano często Słowackiego mianem poety aluzji literackiej. Cytaty mają zwykle charakter niejawny, toteż by je rozpoznać czytelnik musi posiadać wiedzę na temat języka i literatury epoki romantyzmu.

Ogólnie można powiedzieć, że Słowacki korzysta z zastanej tradycji językowej i literackiej. Stara się jednocześnie mieć do tego podejście twórcze – korzystając próbuje zerwać z tym, co zastane.
Język ironii romantycznej bliski jest temu, którym posługują się autorzy współcześni. Świadome użycie ironii sytuuje Słowackiego w nowoczesnym nurcie literatury.

Artyzm „Balladyny”


To, co daje się przede wszystkim zauważyć w „Balladynie”, to bogactwo treści. Układa się ona jakby warstwami. Najgłębiej ukryte dla współczesnego odbiorcy są aluzje dotyczące układów wśród emigracji polskiej na zachodzie Europy po powstaniu listopadowym oraz nawiązania do mniej znanych obecnie tekstów literackich.

Oprócz tego, odnajdujemy tu wątki szekspirowskie i szekspirowską technikę dramatopisarstwa. Jak ktoś słusznie określił, mamy u Słowackiego do czynienia z „zabawą z Szekspirem”.

Najbardziej czytelna dla odbiorcy w każdym wieku jest warstwa baśniowa łącząca motywy ludowe, fantastykę i elementy historii. Na niesamowitą atmosferę utworu spory wpływ ma powieść gotycka.

Obok grozy i tragizmu, pojawia się jednak w „Balladynie” również komizm, groteska, parodia, satyra i liryzm, co prowadzi do częściowego rozbicia ciężkiej atmosfery.

Autor doskonale panuje nad bogactwie środków wyrazu, postaci i wątków. W utworze dominuje przejrzystość i jasność. Jego kompozycja jest zwarta i zamknięta między apologiem / list dedykacyjny do Zygmunta Krasińskiego / a epilogiem.

Zastosowany przez Słowackiego sposób pisania, podejście do procesu twórczego i określenie w nim roli twórcy był nowatorski wobec współczesnych mu innych pisarzy. To nowatorstwo umieściło go w nurcie literatury nowoczesnej, wybiegającej w przyszłość.

Balladyna – postacie dramatu


Osoby:
Pustelnik – wygnany król Popiel III
Kirkor – rycerz, pan zamku
Matka – uboga wdowa
Balladyna i Alina – córki ubogiej wdowy
Filon – sentymentalny pasterz
Grabiec – syn zakrystiana, zalotnik Balladyny
Fon Kostryn – naczelnik straży w zamku Kirkora

Gralon – rycerz Kirkora
Wawel – dziejopis

Osoby fantastyczne:
Goplana – nimfa wodna, królowa Gopła
Chochlik i Skierka – diabliki usługujące Goplanie

Interpretacja zakończenia „Balladyny”


Dramat Słowackiego „Balladyna” kończy scena sądu. Według obowiązującego zwyczaju przyszła królowa przed koronacją musi publicznie osądzić sprawy, które zostaną jej przedstawione. Jej wyroki ocenia zebrany lud. Licząc się z jego opinią, należy wydać wyroki sprawiedliwe.

Przed sąd królowej wniesione zostają trzy sprawy. Dotyczą one anonimowego winowajcy. Lekarz oświadcza, że Fon Kostryn został podstępnie otruty, Filon przedstawia sprawę zabójstwa młodej dziewczyny a oślepiona matka oskarża wyrodną córkę. Oskarżenia dotyczą Balladyny ale ona sama spodziewa się, że nikt nigdy nie dojdzie kim jest winowajca.

Największym problemem dla przyszłej królowej jest matka, która może ujawnić imię wyrodnej córki. Widząc, że stara kobieta nie chce podać imienia swojego dziecka, Balladyna skazuje ją na tortury i tym samym doprowadza do jej śmierci.

Nie mając już świadków swoich zbrodni, we wszystkich trzech sprawach wydaje wyrok śmierci. W tym samym momencie pada martwa, rażona piorunem. Wyrok wykonują na niej siły natury. Według

wierzeń ludowych piorun był dowodem na istnienie Stwórcy i narzędziem w jego ręku.

W Epilogu dziejopis Wawel dyskutujący z Publicznością o Balladynie próbuje udowodnić, że był to tylko zbieg okoliczności spowodowany niedopatrzeniem. Czarna chmura, która wisiała nad Balladyną w czasie trwania sądu, powinna być rozpędzona biciem w dzwony. Z ironią stwierdza, że była to królowa, która sprawiedliwie rządziła. Publiczność nie chce słuchać jego wywodów i wyrzuca go ze sceny.

Budowa dramatu romantycznego na przykładzie „Balladyny”


Dramat romantyczny powstał w okresie romantyzmu jako przeciwieństwo dramatu klasycznego. Odwoływał się do twórczości dawniejszych dramatopisarzy, którzy odbiegli od klasycznego wzorca. Należeli do nich: William Szekspir / XVI wiek /, w Hiszpanii Lope de Vega / przełom XVI i XVII wieku / i Calderon / XVII wiek /. Odwoływał się też do dramaturgii mieszczańskiej – szczególnie do melodramatu.

Typowymi przedstawicielami dramatu romantycznego w Europie byli Victor Hugo oraz Alfred de Musset / Francja /. W Polsce, oprócz Juliusza Słowackiego, twórcami dramatu romantycznego stali się: Adam Mickiewicz i Zygmunt Krasiński.

Cechy dramatu romantycznego: luźna budowa / niezależne od siebie epizody /, rezygnacja z klasycznej zasady jedności miejsca, czasu i akcji, niekiedy rezygnacja z zasady pięciu aktów, mieszanie gatunków / sceny monumentalne przeplatane z lirycznymi lub kameralnymi; pomieszanie komizmu i tragizmu, patosu i groteski, realizmu i fantastyki; mieszanie ze sobą różnych, często przeciwstawnych konwencji stylistycznych i gatunkowych /.

Dramaty romantyczne miały charakter niesceniczny z powodu niedostosowania do technicznych warunków ówczesnego teatru. Były więc tekstami przeznaczonymi do czytania. Współczesny teatr doskonale radzi sobie z wystawianiem tego typu sztuk na scenie.


Jeśli chodzi o „Balladynę” Juliusza Słowackiego, to jest ona typowym dramatem romantycznym. Jej akcja została umieszczona w czasach pozahistorycznych. Sztuka nie zachowuje klasycznych trzech jedności chociaż zbudowana jest z pięciu aktów. Świat realny miesza się w niej ze światem fantastycznym. Jest to wyraźne nawiązanie do komedii Szekspira – chociażby do „Snu nocy letniej”. Problematyka utworu bliższa jest tragediom Szekspira – Balladyna ma wiele wspólnego z Lady Makbet. Mieszają się w tej sztuce również komizm i z tragizmem. Postacią komiczną jest Grabiec uwikłany w tragiczne wydarzenia. Melodramatyczna i komiczna jest również miłość Goplany do Grabca. Wiele z melodramatu ma konflikt między siostrami – łagodną Aliną i zaborczą Balladyną. Niestety, kończy się on tragicznie. Nienaturalna śmierć bohaterów - Aliny, Grabca, Wdowy, Pustelnika, Kirkora i na koniec Balladyny powoduje, że odbieramy ten utwór jako tragedię. Autor jednak rozprasza ponure wrażenie, dodając komiczny i ironiczny Epilog, w którym dziejopis Wawel dyskutuje z Publicznością na temat bohaterów sztuki.

Najważniejsze inscenizacje „Balladyny”


Dramat Słowackiego „Balladyna” jest sztuką dosyć często grywaną. Stwarza ona możliwość najróżniejszych interpretacji i eksponowania dowolnych, zawartych w niej wątków.

Po raz pierwszy wystawiona została na scenie 7 marca 1862 roku we Lwowie w Teatrze im. Skarbka. Był to jednorazowy spektakl, niezbyt udany z braku możliwości technicznych.

Najsłynniejsze z powodu wybitnych kreacji aktorskich inscenizacje „Balladyny” miały miejsce w Krakowie. 1868 rok – Balladynę gra Antonina Hoffman a Goplanę Helena Modrzejewska.
1902 rok – inscenizacja Józefa Kotarbińskiego ze Stanisławą Wysocką w tytułowej roli. Wysocka wystąpiła też w spektaklu w Warszawie reżyserowanym przez Ferdynanda Ruszczyca w 1914 roku. Spektakl ten odznaczał się doborową obsadą: Maria Przybyłko -Potocka, Aleksander Węgierko, Józef Węgrzyn, Jerzy Leszczyński.

1938 – Teatr Narodowy w Warszawie. Reżyserem jest Juliusz Osterwa. Rolę główną gra Irena Eichlerówna.

Po wojnie już w 1945 roku „Balladyna” zostaje wystawiona w Krakowie. Reż. Władysław Woźnik, w roli głównej Zofia Rysiówna.

W latach 50-tych dramat w swoich wystawieniach doczekał się dziwnych interpretacji

/antyfeudalizm, oderwanie od ludu, krytyka wad narodowych, awans społeczno-polityczny, karierowiczostwo /. Udowodniły one jednak, że sztuka Słowackiego stwarza możliwość nawiązywania do współczesności.

Tę cechę „Balladyny” wykorzystał Adam Hanuszkiewicz realizując „Balladynę” w 1974 roku w Teatrze Narodowym w Warszawie. Grali w niej między innymi Anna Chodakowska i Wojciech Siemion, Hanuszkiewicz wykorzystał cały szereg awangardowych chwytów, które uwspółcześniły sztukę / np. motocykle, zdalnie sterowane zabawki /.

Ciekawe było również przedstawienie „Balladyny” w Teatrze Bagatela - także z 1974 roku. Reżyserował je Mieczysław Górkiewicz. Scenografię zrobił Tadeusz Kantor. Oprócz aktorów wystąpiły w nim manekiny. Dużo w scenografii było zgrzebnego płótna, surowych desek, szubienica po prawej stronie sceny, obrazy śmierci i przerażenia – wszystko w konwencji szopki z ludźmi i kukłami. Sztuka opowiadała o nieuchronności ludzkiego losu i okrucieństwie życia.

Problematyka tragedii Juliusza Słowackiego związana jest z realiami politycznymi okresu, w którym powstała / 1834 rok /. Jest to okres Wielkiej Emigracji po upadku powstania listopadowego. Powstają w tym okresie w Europie Zachodniej najróżniejsze polskie stronnictwa i ugrupowania, które toczą ze sobą spory i dyskusje na temat sprawy polskiej. Do tej dyskusji swój głos dodaje Słowacki - w formie udramatyzowanej baśni mówi o władzy, ludzkiej naturze i etyce.

Jednym z problemów, jaki pojawia się w jego tragedii, jest problem prawa do sprawowania władzy.
W jego baśniowej rzeczywistości zasada rządów dynastycznych została naruszona – Popiel IV zdetronizował Popiela III. W tej sytuacji bohaterowie tragedii nie wiedzą jak się zachować? Z pewnością należy usunąć z tronu uzurpatora. Nie wiadomo jednak kto ma na nim zasiąść? Czy ma to być dawny król, czy też ten, kto zwycięży Popiela IV? A może ma być to osoba, która posiada insygnium królewskie, czyli koronę Lecha? Kryteria wyboru okazują się niejasne, co stwarza pretekst do zażartej walki o tron.

Przy tej okazji pojawia się problem etyki. Bezwzględna walka o władzę usiana jest trupami. Giną nie tylko rycerze w bitwach. Do zbrodni prowadzą intrygi, spiski i manipulacje. Balladyna ogarnięta rządzą władzy nie liczy się z nikim i z niczym. Bierze udział w tej rozgrywce politycznej, niszcząc wszystkich po kolei. Rodzi się więc pytanie, czy taka osoba powinna sprawować władzę? Obalenie Popiela IV traci w tej sytuacji sens, skoro panować ma zbrodniarka. Ona sama uważa, że nie jest zbrodniarką, skoro nie udowodniono jej tego.

Jest jeszcze problem natury ludzkiej, w której drzemią różne pragnienia i potrzeby. Dla Balladyny, chociaż pochodzi z ludu, jest to pragnienie władzy i zaszczytów. Dla Wdowy najważniejsza jest miłość, której nie da się wymusić. Kirkor chce żyć w uporządkowanym świecie, rządzącym się jasnymi zasadami – w imię tego rezygnuje z różnych rzeczy. Grabiec, jako prostak chce pić i jeść do syta. Kostryn myśli o wykorzystaniu każdej sytuacji do zrobienia kariery – pozycja dowódcy straży zamkowej wydaje mu się zbyt niska. Pozostaje jeszcze Pustelnik, któremu leży na sercu dobro ludu.

Wszyscy bohaterowie tragedii Słowackiego, bez względu na swoje intencje ponoszą klęskę. Uwikłani w walkę ze sobą giną. Nad wszystkim czuwają jakieś siły wyższe, które nie dopuszczają do urealnienia ich dążeń.



Juliusz Słowacki – notatka szkolna


Juliusz Słowacki herbu Leliwa urodził się w 1809 roku w Krzemieńcu. Jego ojciec, Euzebiusz był profesorem literatury w Liceum Krzemienieckim i w Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim. Matka Juliusza, Salomea z Januszewskich była osobą o wysokiej kulturze osobistej i literackiej. W swoim domu prowadziła salon literacki. Dzięki temu jej syn w dzieciństwie i wczesnej młodości miał dużo kontaktów z elitą intelektualną z kręgu Uniwersytetu Wileńskiego. W taki sposób poznał Adama Mickiewicza i swoją pierwszą, nieodwzajemnioną miłość – Ludwikę Śniadecką. Po śmierci męża Salomea wyszła po raz drugi za mąż za lekarza Augusta Becu.

Słowacki skończył studia prawnicze na Uniwersytecie Wileńskim. Po studiach wrócił na kilka miesięcy do Krzemieńca a później wyjechał do Warszawy. Był to rok 1829. W Warszawie objął posadę aplikanta w Komisji Rządowej Przychodu i Skarbu. Tam też zadebiutował bezimienną powieścią poetycką „Hugo”.

Wybuch powstania listopadowego spowodował, że jako niezdolny do służby z bronią w ręku zaangażował się w pracę w powstańczym Biurze Dyplomatycznym Jerzego Adama Czartoryskiego. 8 marca 1831 roku wyjechał z Warszawy i przez Wrocław ruszył do Drezna. Stamtąd został wysłany przez powstańczy Rząd Narodowy do Paryża i Londynu z listami do polskich przedstawicieli.

Słowacki pozostał na emigracji. Początkowo przebywał w Londynie. Później wrócił do Francji. Stosunki panujące wśród polskiej emigracji zniechęciły go do Paryża. Pod koniec 1832 roku wyjechał w podróż do Szwajcarii. Przebywał w Genewie. W sierpniu 1834 roku z rodziną Wodzińskich wyruszył w podróż w Alpy. Prowadził życie rentiera - pieniądze przysyłała mu
matka. Z powodzeniem inwestował je na paryskiej giełdzie, m. in. w akcje kolei lyońskiej. Dużo podróżował / zwiedzał Włochy, w latach 1836 – 1837 Grecję, Egipt, Palestynę, Syrię /. Na koniec osiadł na stałe w Paryżu.

W czasie Wiosny Ludów w 1848 roku wyruszył do Wielkopolski, by wziąć udział w powstaniu.

Zamiaru swojego nie zrealizował ale udało mu się spotkać z matką we Wrocławiu. Ciężko chory wrócił do Paryża. Tam zmarł w kwietniu 1849. Pochowano go na Cmentarzu Montrmartre. W 1927 roku prochy Słowackiego sprowadzono do Polski i umieszczono je w Krypcie Wieszczów Narodowych w Katedrze na Wawelu.

Juliusz Słowacki – ogólne uwagi o twórczości


Juliusz Słowacki pozostawił po sobie obfity dorobek twórczy. Był autorem 13 dramatów, 20 poematów, ogromnej ilości wierszy, listów a także jednej powieści. Stał się również twórcą systemu filozoficznego nazwanego genezyjskim / pneumatycznym /. Obok Mickiewicza i Krasińskiego uznawany jest za jednego z Wieszczów Narodowych. Jego twórczość związana jest z polskim romantyzmem.

W swoich utworach Słowacki zajmował się problematyką zgodną z duchem epoki i sytuacją Polaków. Jest w nich sprawa walki narodowowyzwoleńczej i przeszłości narodu a obok tego pojawia się tematyka uniwersalna – problemy natury egzystencjalnej.

Słowacki był mistykiem. W twórczości lirycznej odwoływał się do Orientu, rodzimej ludowości oraz do słowiańszczyzny. Przez badaczy literatury uznawany jest za twórcę nowoczesnego dramatu polskiego. Wywarł duży wpływ na pisarzy Młodej Polski.

Najbardziej znane utwory Słowackiego to:
dramaty: „Balladyna”, „Kordian”, „Fantazy”, „Ksiądz Marek”, „Horsztyński”, „Sen srebrny Salomei”, „Książę niezłomny”, „Beatrix Cenci”, „Lilla Weneda”, „Mazepa”, „Mindowe”;
poematy: „Anhelli”, „Beniowski”, „Genezis z Ducha”, „Godzina myśli”, „Król-Duch”, „W Szwajcarii”, „Ojciec zadżumionych”, „Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu”
powieści poetyckie: „Jan Bielecki”, „Lambro”, „Żmija”.

Z licznych wierszy wymienić można:
„Grób Agamemnona”, „Hymn / Smutno mi, Boże /”, „Testament mój”, „W pamiętniku Zofii Bobrówny”, „Anioł ognisty – mój anioł lewy”, „Sowiński w okopach Woli”, „Pogrzeb kapitana Mayznera”, „Rozmowa z piramidami”.

Balladyna – streszczenie

Tekst dramatu Słowackiego „Balladyna” poprzedza list dedykacyjny z d. 9 lipca 1839 r. Pisarz swój utwór dedykuje autorowi „Irydiona” czyli Zygmuntowi Krasińskiemu. Wyraża w nim obawy, że jego dramat może być niezrozumiany. Porównuje siebie do Homera śpiewającego swoje rycerskie pieśni obojętnym falom Mor... wiecej



„Balladyna” - plan wydarzeń

Akt I
1. Pan zamku, Kirkor przybywa do chaty Pustelnika po poradę w sprawie swojego małżeństwa.
2. Po odejściu Kirkora w chacie Pustelnika pojawia się pasterz Filon.
3. Ze snu budzi się Goplana i natychmiast zleca pracę Chochlikowi i Skierce.
4. Wieśniak Grabiec spotyka Goplanę. Goplana stara się uwieść ... wiecej



Alina i Balladyna – charakterystyka porównawcza

Alina i Balladyna są niezamężnymi córkami Wdowy. Mieszkają razem z matką w ubogiej chacie. Matka troszczy się o nie jednakowo. Chce, by obie córki znalazły sobie dobrych mężów. Pomimo, że są siostrami, dziewczyny różnią się od siebie charakterem i wyglądem.

Alina jest nieco młodsza od Balladyny. Ma jasne włosy, n... wiecej



Charakterystyka postaci fantastycznych w „Balladynie” – Goplana, Skierka i Chochlik

Oprócz postaci realnych, Słowacki w swoim dramacie „Balladyna” umieścił postacie fantastyczne. Żyją one we własnym świecie ale świat ludzi budzi ich ciekawość. Posiadając czarodziejskie moce mogą w ten świat ingerować.

Główną postacią fantastyczną jest Goplana – nimfa wodna będąca królo... wiecej



Balladyna - problematyka, opracowanie

Balladyna - opracowanie
Konflikty moralne w „Balladynie”
W tragedii Słowackiego „Balladyna” kilku głównych bohaterów staje w pewnym momencie wobec konfliktu moralnego. Już w pierwszych scenach sztuki dowiadujemy się o problemie Pustelnika, który jest zdetronizowanym królem Popielem III. Wydaje się on pogodzony ze... wiecej



Balladyna - charakterystyka

Charakterystyka Balladyny jako postaci dramatu
Tytułowa bohaterka dramatu Słowackiego Balladyna jest starszą córką Wdowy. Mieszka wraz z matką i siostrą w wiejskiej chacie. Jest piękną dziewczyną o zupełnie innej urodzie niż jej siostra Alina. Ma czarne oczy i sprawia wrażenie osoby tajemniczej. Balladyna ukrywa przed ludźmi... wiecej



Motywy literackie i nawiązania w „Balladynie”

Słowacki pisząc swój dramat „Balladyna” w najróżniejszy sposób korzystał z tradycji literackiej. Najistotniejszy materiał stanowią sztuki Williama Szekspira. Pozwalał sobie na swobodne

przekształcanie i przypatrywanie się im przez filtr ironii romantycznej. W „Balladynie” łatwo doszukać się związków z... wiecej



„Balladyna” - najważniejsze cytaty

Fragment Wstępu do „Balladyny”
„Wychodzi na świat Balladyna z ariostycznym uśmiechem na twarzy, obdarzona wewnętrzną siłą urągania się z tłumu ludzkiego, z porządku i ładu, jakim się wszystko dzieje na świecie, z nieprzewidzianych owoców, które wydają drzewa ręką ludzi szczepione. Niech naprawiacz ... wiecej